Έχει ικανότητες στη γραφή. Η ευρηματικότητα, η πειστικότητα, η φαντασία είναι κάποιες απ’ αυτές. Η επιθυμία του να μοιραστεί μια ιστορία με όσο το δυνατόν περισσότερους ανθρώπους, τον οδήγησε να γράψει το αστυνομικό μυθιστόρημα «Το Μίσος».
Από το πρώτο του μυθιστόρημα ξέρει να κουμαντάρει την πένα του. Διαθέτει μεγάλη δεξιοτεχνία στον λόγο, έντιμη και σοβαρή δυνατότητα αυτοσχεδιασμού, οξυμμένη αντίληψη. Υποστηρίζει πως δεν έχει χάσει την πίστη του στον άνθρωπο και πιστεύει πως δεν παύουμε να είμαστε ικανοί για το καλύτερο. Το ανθρώπινο ταλέντο και η λειτουργία του είναι μεγάλο αγαθό, ένα ιερό μυστικό, που δεν παραβιάζεται.
Ο Βαγγέλης Γιαννίσης είναι ένα χαριτωμένο μυστήριο, μόνο που στην περίπτωσή του το αληθινό μυστικό είναι ότι μυστήριο δεν υπάρχει. Υπάρχει απλώς θέληση, δουλειά και αγάπη για τις επιλογές του. Από κει και πέρα, ο χρόνος θα πει την τελευταία λέξη.
Η ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ
Μπορεί κάποιος να επιβιώσει με τη δουλειά του συγγραφέα σήμερα, κύριε Γιαννίση;
Δεν πιστεύω πως είναι πολλοί αυτοί που μπορούν να βγάλουν τα προς το ζην γράφοντας και μόνο. Συγγραφείς τύπου Brown, Rowling και King είναι εξαιρέσεις.
Ποιοι παράγοντες σας ώθησαν στο να επιλέξετε το έγκλημα για θέμα τού βιβλίου σας «Το Μίσος», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Διόπτρα»;
Κυριότερος παράγοντας ήταν η αγάπη μου για την αστυνομική λογοτεχνία. Το έγκλημα είναι μονάχα η αφορμή για να αρχίσει να ξετυλίγεται ένα κουβάρι με διάφορα μοτίβα, που πιστεύω πως αποτυπώνουν ένα κομμάτι της σουηδικής πραγματικότητας.
Γιατί τώρα, κύριε Γιαννίση; Γιατί επιλέξατε αυτή τη χρονική στιγμή για να γράψετε το συγκεκριμένο βιβλίο;
Δεν θα έλεγα ότι το επέλεξα εγώ, κυρία Δούλη. Δική μου επιθυμία ήταν να γράψω ένα αστυνομικό μυθιστόρημα και «Το Μίσος» ήρθε ως φυσικό επακόλουθο της επιθυμίας αυτής. Το τι συμβαίνει αυτή τη στιγμή στην Ευρώπη πολιτικά και οικονομικά σαφώς και επηρέασε το θέμα, αλλά και το γενικότερο χτίσιμο της ιστορίας, οπότε για να επιστρέψω στην αρχική μου πρόταση, είναι περισσότερο οι συνθήκες και το εξωτερικό περιβάλλον που δίνουν ερεθίσματα για τη δημιουργία μιας ιστορίας, παρά πρόθεση του συγγραφέα να γράψει ένα βιβλίο με σκοπό να αποτυπώσει τον κόσμο στον οποίο ζει.
Ο ήρωας του βιβλίου σας, ο επιθεωρητής Άντερς Οικονομίδης, ζει την ανατροπή σε όλα τα επίπεδα. Ποιο ρόλο έχουν οι ανατροπές στη δική σας ζωή;
Προσπαθώ να τις αποφεύγω όποτε μπορώ, ωστόσο εάν μια ανατροπή είναι αναπόφευκτη, τότε θέλω να πιστεύω πως έχω την απαραίτητη προσαρμοστικότητα για να ξεπεράσω την πρώτη «κρυάδα» και να επιστρέψω σε μια ισορροπία.
Χρειάστηκε μεγάλη έρευνα για την προσωπική ζωή του Άντερς Οικονομίδη πριν ξεκινήσετε τη συγγραφή του συγκεκριμένου μυθιστορήματος;
Πριν ξεκινήσω να γράφω, είχα στο μυαλό μου μονάχα μια γενική εικόνα για τον Άντερς και τη ζωή του, ότι η καταγωγή του είναι ελληνική, είναι παντρεμένος, έχει ένα γιο, λατρεύει τη μουσική κι έχει ένα παρελθόν ως μποξέρ ελαφρών βαρών. Όλα τα υπόλοιπα εξελίχθηκαν καθώς έγραφα. Ο ίδιος ο Άντερς εξελίχθηκε με την ιστορία – και πιστεύω πως αυτός ο τρόπος γραφής μου αρέσει περισσότερο από το να τον είχα διαμορφώσει στο 100% από την αρχή.
Επιτρέπονται όλα στο παιχνίδι τής γραφής, κύριε Γιαννίση;
Σχεδόν, κυρία Δούλη. Θα έλεγα πως το μοναδικό που δεν επιτρέπεται είναι να εξαπατήσεις τους αναγνώστες σου, όχι με την έννοια του να παρουσιάσεις έναν άλλο ένοχο από αυτόν που φαντάζονταν –αυτό είναι μέρος του παιχνιδιού μεταξύ συγγραφέα και αναγνώστη– αλλά να τους απογοητεύσεις, γράφοντας κάτι πρόχειρο, κάτι που γενικά δείχνει πως δεν σέβεται τον αναγνώστη και τον χρόνο που διαθέτει για να διαβάσει το βιβλίο.
Στο εσωτερικό του εξωφύλλου του βιβλίου σας υπάρχει μια εγγύηση επιστροφής και αναγράφεται: «Σε περίπτωση που το συγκεκριμένο βιβλίο δεν σας ικανοποίησε μπορείτε να το επιστρέψετε». Γιατί το κάνατε αυτό;
Ήταν μια πρωτότυπη ιδέα που είχαν τα παιδιά των Εκδόσεων Διόπτρα. Από το πρώτο e-mail που ανταλλάξαμε μου έδειξαν πόσο πίστευαν στο «Μίσος» και η συγκεκριμένη ενέργεια είναι απόδειξη αυτής της εμπιστοσύνης. Για έναν πρωτοεμφανιζόμενο συγγραφέα είναι ευλογία να έχει γύρω του μια ομάδα, η οποία εμπιστεύεται τόσο πολύ το βιβλίο, που δε διστάζει να βάλει εγγύηση επιστροφής.
Η σημερινή εκδοτική πραγματικότητα, κατά την άποψή σας, πάσχει από κάτι;
Πάσχει από έλλειψη αναγνωστών. Στην Ελλάδα υπάρχει πραγματικά μεγάλη ποικιλία εκδόσεων, για να ικανοποιήσει κάθε κοινό, αλλά δυστυχώς είναι λίγοι αυτοί που διαβάζουν. Θα μπορούσε να πει κανείς πως αυτό οφείλεται στην κρίση, ωστόσο το αναγνωστικό κοινό δεν ήταν μεγαλύτερο προ κρίσης. Πρέπει ως λαός να καλλιεργήσουμε την επιθυμία για ανάγνωση από το σχολείο.
Παρακολουθείτε τα αστυνομικά μυθιστορήματα που βγαίνουν στην Ευρώπη; Ποια είναι η γνώμη σας γι’ αυτά;
Προσπαθώ να διαβάζω όσο μπορώ περισσότερο. Η ευρωπαϊκή παραγωγή συνεχίζει να βγάζει εξαιρετικά βιβλία και συναγωνίζεται στα ίσια την αμερικανική σχολή.
Γιατί στις Σκανδιναβικές χώρες ανθεί η αστυνομική λογοτεχνία;
Μεγάλη συζήτηση. Από μια άποψη, η αστυνομική λογοτεχνία επιτρέπει στον αναγνώστη μια ματιά από την κλειδαρότρυπα σε καταστάσεις, οι οποίες είναι μακρινές και ανεπιθύμητες στην καθημερινή μας ζωή. Οι Σουηδοί είναι και λίγο safety junkies ως λαός, οπότε το να «κινδυνέψουν» για λίγο μέσα από τις σελίδες ενός βιβλίου τούς κάνει να στραφούν αναγνωστικά στο συγκεκριμένο είδος. Αυτή η ζήτηση για «ασφαλή κίνδυνο» ωθεί αρκετούς συγγραφείς να γράφουν αστυνομικά μυθιστορήματα, κι έτσι δημιουργείται μια μεγάλη παραγωγή βιβλίων τού συγκεκριμένου είδους. Η αστυνομική λογοτεχνία έχει μεγάλη παράδοση στη Σκανδιναβία, και δεν θα μου έκανε εντύπωση αν σε μερικά χρόνια διδάσκονται βιβλία του είδους πλάι σε κλασικούς, όπως ο Strindberg ή ο Dagerman.
Αν αναζητούσαμε το μήνυμα του βιβλίου σας, ποιο νομίζετε πως θα ήταν αυτό;
Αυτό εξαρτάται από την οπτική γωνία τού αναγνώστη. Εγώ απλά αφηγούμαι μια ιστορία. Από εκεί και πέρα, όποιος διαβάζει το βιβλίο, είναι ελεύθερος να εντοπίζει τα μηνύματα που ο ίδιος βλέπει. Δεν θα ήθελα σε καμία περίπτωση να καθοδηγήσω τον αναγνώστη, περνώντας τα δικά μου μηνύματα.
Νομίζετε πως η βία και η ίντριγκα γοήτευε και γοητεύει ακόμη τον άνθρωπο;
Και θα συνεχίσει να τον γοητεύει. Και δεν πιστεύω πως είναι κάτι το αρνητικό, αρκεί να μένει στα όρια της λογοτεχνίας και του κινηματογράφου. Το άσχημο είναι όταν βγαίνει έξω, στην πραγματική ζωή.
Πέραν της οικονομίας, είναι και η πολιτική σε κρίση; Ποια είναι η γνώμη σας;
Η πολιτική βρίσκεται από πάντοτε σε συνεχή κρίση, απλά μια κακή οικονομική κατάσταση ξεφτιασιδώνει λίγο το πολιτικό σκηνικό.
Στην Ελλάδα συχνά οι πολιτικοί μας αναφέρουν ως παράδειγμα το σουηδικό μοντέλο διακυβέρνησης. Εξακολουθεί η Σουηδία να είναι ένα παράδειγμα προς μίμηση;
Το σουηδικό σύστημα είναι καλό για τη Σουηδία. Θα προτιμούσα η Ελλάδα να πάψει τις προσπάθειες να μιμηθεί ένα σύστημα που ίσως να μην της ταιριάζει, όσο καλό κι αν είναι, και να βρει τον δρόμο της με τον δικό της τρόπο.
Η Σουηδία όπου ζείτε έχει επηρεαστεί από την οικονομική κρίση;
Σαφώς κι έχει επηρεαστεί. Η ανεργία τους, για παράδειγμα, παρόλο που δεν έχει φτάσει σε επίπεδα Ελλάδας, είναι αν δεν απατώμαι η υψηλότερη στη Σκανδιναβία. Προσπαθούν να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί, αλλά στην εποχή της παγκόσμιας αγοράς καμία χώρα δεν είναι 100% στεγανή σε μια γενικευμένη οικονομική κρίση.
Ποιο είναι το βασικό στοιχείο που καθοδηγεί την πένα σας;
Η επιθυμία να μοιραστώ μια ιστορία με όσο το δυνατόν περισσότερους ανθρώπους.
Τι βλέπετε για το μέλλον; Κοινωνική ισότητα ή γκέτο πλούσιων και φτωχών;
Την απάντηση την έδωσαν από τις αρχές της δεκαετίας τού ’90 όσοι μιλούσαν για την κοινωνία των δυο τρίτων.
Έχετε χάσει την πίστη σας στον άνθρωπο;
Καθόλου. Δεν παύουμε να είμαστε ικανοί για το καλύτερο.
ΤΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΤΟΥ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ
Ο Βαγγέλης Γιαννίσης είναι πρωτοεμφανιζόμενος συγγραφέας. Ζει και εργάζεται στη Σουηδία. Ταξιδεύοντας με το τρένο από το Έρεμπρο προς τη Στοκχόλμη, συνάντησε τυχαία τον επιθεωρητή Άντερς Οικονομίδη. Από εκείνη τη στιγμή και μετά, αποφάσισε να αφηγείται τις ιστορίες του. «Το Μίσος», είναι το πρώτο του βιβλίο και κυκλοφόρησε τον Φεβρουάριο του 2014 από τις εκδόσεις «Διόπτρα».
* Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Τα Μετέωρα» στις 21/3/2014.
Ακολουθήστε το tameteora.gr στο Google News!
