Είναι μαγικό να ανακαλύπτεις πρόσωπα, προσωπικότητες, ψυχές μέσα από ένα άψυχο χαρτί. Μέσα στις αράδες των βιβλίων, υπάρχουν οι λέξεις. Λέξεις που σε ταξιδεύουν σε πόλεις και σε χώρες, σε νίκες και ήττες, σε αγωνίες και θριάμβους και σε όλα αυτά πάντα πρωταγωνιστεί ο άνθρωπος.
Η γραφή για τη Ρέα Βιτάλη είναι η αναπνοή της. Τόσα χρόνια ψηφίδα την ψηφίδα σχημάτισε το δικό της στυλ γραφής. Ήταν αυτό το στυλ που την οδήγησε από τους 4Τροχούς, στον Ταχυδρόµο, στις Εικόνες, στο protagon.gr., στους εκδοτικούς οίκους, στα βιβλιοπωλεία και τέλος στα χέρια των αναγνωστών.
Με τα βιβλία της βρέθηκε ήδη δύο φορές στις προθήκες των βιβλιοπωλείων και μας αφήνει ερωτηματικό το επόμενο της βήμα, περιγράφοντας το ως μια ακόμη μοναχική διαδρομή.
Της αρκεί η δουλειά με τον εαυτό της και πιστεύει ότι το να µεγαλώνεις σοφά, έχει κόπο. Επίσης, έχει την πεποίθηση ότι αν αυτό το έπραττε ο καθένας µας, αντιλαµβανόµενος την ευθύνη του ενός, τότε θα άλλαζε ο κόσµος μας.
Η ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ
Το διάβασμα ενός βιβλίου είναι ένα ταξίδι συναρπαστικό. Το γράψιμο είναι συναρπαστικότερο;
Το διάβασμα είναι ένα ταξίδι συναρπαστικό. Σωστά το λέτε, κυρία Δούλη. Η γραφή; Το λέω συχνά. Το ν’ αναλύσω τη διαδικασία γραφής είναι σαν ν’ αναλύω την αναπνοή μου. Αναπνέω. Μαγευτική διαδικασία όντως η γραφή. Βασανιστική, ευεργετική, επίπονη, μοναχική.. Μπορώ να γράψω ένα σωρό. Αλλά είπαμε.. Έχει νόημα να αναλύεις την αναπνοή σου; Αναπνέεις.
Το βιβλίο σας «Δεν πέθανα εγκαίρως», που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις Διόπτρα εγκαινιάζει τη συνεργασία σας με τον εκδοτικό οίκο και είναι ουσιαστικά η βιογραφία του σημαντικού εικαστικού καλλιτέχνη Κώστα Τσόλκη. Πώς το αποφασίσατε και γιατί;
Η συνεργασία μου με τις εκδόσεις Διόπτρα ήταν μια συνεργασία που έπρεπε να γίνει. Αυτό μου είπε το ένστικτό μου από την πρώτη στιγμή που συνάντησα τον εκδότη και μίλησα με τους συνεργάτες όλων των τμημάτων. Το ένστικτο. Το μυαλό πίσω από το μυαλό, όπως το ονομάζω.
Η σχέση με τον εκδοτικό οίκο είναι ιερή ιστορία για τον συγγραφέα. Το ένστικτο, για να επανέλθω, σε γενικές γραμμές ξέρει καλύτερα. Απλώς ο σύγχρονος άνθρωπος θεοποιεί το μυαλό.
Όσο για τη βιογραφία του Κώστα Τσόκλη, πρόκειται για έναν από τους σπουδαιότερους σύγχρονους ζωγράφους της χώρας μας. Ες αεί μοντέρνος αν και 85 ετών σήμερα, καταγράφηκε στη λίστα των πιο σημαντικών προσωπικοτήτων του 20ου αιώνα, ταξίδεψε στη Ρώμη το 1957, στο Παρίσι το 1960 και μεγαλούργησε στο διχοτομημένο Βερολίνο. Τον διεκδικούσαν η Γκαλερί Sonnabent και ο Αλέξανδρος Ιόλας και που ακόμα κι αυτή τη στιγμή ετοιμάζει μια ακόμα έκθεση του. Επίσης, παράλληλα με την Τέχνη, η ζωή του είναι μυθιστορηματική, ερωτική, ερεθιστική, ακραία.. Μα πείτε μου; Μια τέτοια μορφή, πώς θα μπορούσε κανείς να την προσπεράσει;
Έχετε σπουδάσει Ιστορία της Τέχνης, ο Κώστας Τσόλκης είναι ένας σημαντικός εκπρόσωπος της Τέχνης. Είναι η Τέχνη η συνεχής γοητεία της αναζήτησης;
Η Τέχνη είναι για τον καλλιτέχνη αναζήτηση. Για εμάς είναι κυρίως αποτυπώματα ιστορίας. Για σκεφτείτε πόσα στοιχεία παίρνουμε από την Τέχνη! Εξαφανίστε με το μυαλό σας τα γλυπτά, τους πίνακες, τα έργα από τα μουσεία! Για σκεφτείτε το.
Επίσης, οι καλλιτέχνες είναι ραβδοσκόποι των καιρών. Το σήμερα. Το αύριο. Των γεγονότων πριν ακόμα συμβούν. Η Τέχνη είναι μια πολύ σοβαρή υπόθεση. Και οι καλλιτέχνες αξιοσέβαστα όντα. Αυτή τη σχέση θα ήθελα ν’ αποκαταστήσω με τη βιογραφία του Κώστα Τσόκλη, με το βιβλίο μου «Δεν πέθανα εγκαίρως». Να ξεφοβίσω το βήμα μας στη σύγχρονη Τέχνη. Χάσαμε «Αναγεννήσεις» ως λαός. Η σχέση μας με τη σύγχρονη τέχνη είναι αμήχανη. Λες και τρέμουμε ότι, αν την ανακαλύψουμε, πρέπει να απαγκιστρώσουμε το χέρι μας από την αρχαία. Γι’ αυτό τιμώ τον Κώστα Τσόκλη. Εννόησε την ευθύνη της κληρονομιάς. Προχώρησε πιο πέρα.
Ο Κώστας Τσόλκης σε συνέντευξή του έχει δηλώσει «ότι χάθηκε στην ζωή μου ήταν το κέρδος μου, ότι κερδήθηκε καταναλώθηκε άσκοπα». Εσείς θυμάστε κάτι που σας άγγιξε μιλώντας μαζί του και θα θέλατε να το μοιραστείτε μαζί μας;
Η συνεργασία μας, οι συνομιλίες μας, οι συναντήσεις μας είχαν πολλές μαγικές στιγμές, που αν ξεχώριζα μια δεν θα ήταν μαγευτική η συνεργασία. Ήταν μια ολόκληρη ατμόσφαιρα. Είναι μεγάλη υπόθεση το συναπάντημά μας στη ζωή με ανοιχτά, ελεύθερα μυαλά. Τόσο που έχουμε ξεχάσει να συζητάμε με ανοιχτά, ελεύθερα μυαλά!
Ποιό ήταν το συναίσθημα που είχατε όταν τελειώσατε το βιβλίο, κυρία Βιτάλη;
Το συναίσθημα; Όπως όταν κλείνεις το παντζούρι σου ενώ έξω έχει φεγγάρι, κυρία Δούλη. Πώς το κλείνεις; Τι αφήνεις απ’ έξω; Πώς το αφήνεις; Και ενώ σε πνίγει μια γκρι μελαγχολία, το παραδίδεις στον εκδότη σου και γλυκά, γλυκά πλην απολύτως αποφασιστικά. Φεύγει. Ένας αποχαιρετισμός περίεργος, πολύ προσωπική ιστορία, πολύ μοναχική διαδικασία.
Τι σηματοδοτεί για εσάς το «Δεν πέθανα εγκαίρως»;
Μια etap σε μια διαδρομή. Το πρώτο μου βιβλίο ήταν το «Κάποτε θα γράψω ένα βιβλίο». Το δεύτερο το «Δεν πέθανα εγκαίρως». Το τρίτο; Αυτό το ερωτηματικό…Άλλη μια μοναχική διαδρομή.
Η συγγραφή ενός βιβλίου είναι κατάθεση ψυχής, είναι δημιουργία έχει δυσκολίες, κόπο, ξενύχτια και απόλυτη χαρά και ικανοποίηση. Ξέρουμε ότι σ’ άλλους θα αρέσει και σ’ άλλους όχι τόσο. Μια πολύ κακή κριτική, πόσο πολύ μπορεί να σας επηρεάσει και να σας απογοητεύσει;
Σας θυμίζω ότι υπηρετώ το χρονογράφημα 28 χρόνια. Εμμονικά το υπηρετώ. Στους 4τροχούς, η μόνη γυναίκα στην ανδρική τους παρέα (ωραία πέρασα!), στον Ταχυδρόμο, στις Εικόνες, στο protagon.gr τα τελευταία χρόνια ως ιδρυτικό μέλος.
Ξέρετε τι σημαίνει γραφή στο διαδίκτυο στα χρόνια μας, κυρία Δούλη. Πρέπει να κουλαντρίσεις τον αναγνώστη-σχολιαστή που κυρίως αναζητά σάκο του μποξ για τον άτακτο θυμό του. Ο αναγνώστης του βιβλίου είναι ιερός και η κριτική του, όποια κι αν είναι, το μεγάλο ζητούμενο.
Η χαρά του γραφιά είναι η ανάγνωση. Και το ν’ ακούσει τον αναγνώστη. Και σας βεβαιώνω «ακούμε» με πολλούς τρόπους.
Πιστεύετε στα παιχνίδια της μοίρας; Πιστεύετε ότι την τύχη μας την καθορίζουμε εμείς ή ανώτερες δυνάμεις;
Πιστεύω σε κάτι πανέμορφες ουράνιες ημιδιάφανες κλωστές που ενώνουν αυτά που είναι να ενωθούν. Και εγώ δεν θέλω να τις εξηγήσω αλλά να τις αφήσω να με μαγέψουν όπως τα μικρά παιδιά που θέλουν να πιστεύουν ότι υπάρχει Άη Βασίλης.
Στη ζωή σας έχετε έρθει σε επαφή με πολλούς ανθρώπους και απευθυνθήκατε σε πολύ περισσότερους μέσω των περιοδικών και των ιστοσελίδων που δουλέψατε. Ο άνθρωπος είναι … ένα νόμισμα με δύο όψεις, κατά τη γνώμη σας;
Ο άνθρωπος είναι η πιο απλούστατη περίπλοκη υπόθεση.
Η ευτυχία είναι τελικά θέμα επιλογής ή τύχης, κυρία Βιτάλη;
Η ευτυχία είναι θέμα ταλέντου. Υπάρχουν ταλαντούχοι και ατάλαντοι. Ζωντανοί και νεκροί πριν γίνουν νεκροί.
Τι θα αλλάζατε σε αυτόν τον κόσμο εάν είχατε την δύναμη;
Μου αρκεί η δουλειά με τον εαυτό μου. Κοιτάζω τη δουλειά μου, όχι την πάρτη μου.Προσέξτε. Έχει μεγάλη διαφορά. Νοιάζομαι για την οικογένειά μου, για τα παιδιά μου. Μεγάλη ευθύνη ο γονιός! Έχει κόπο η ανατροφή παιδιού. Αλλά και το να μεγαλώνεις σοφά, έχει κόπο. Έχω την πεποίθηση ότι αν αυτό το έπραττε ο καθένας μας, αντιλαμβανόμενος την ευθύνη του ενός, τότε θα άλλαζε ο κόσμος.
Σας ευχαριστώ πολύ για την τροφή που μου δώσατε για σκέψη, κυρία Δούλη.
ΤΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΤΗΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΣ
Γεννήθηκα το 1961. Είναι και μπόλικα τα χρόνια. Τι να πρωτοσημειώσεις; Είχε σταθμούς, αφίξεις, αναχωρήσεις… Οι τελευταίες πονάνε. Είχε σημαντικούς, αγαπημένους, ακριβούς. Είχε τον έναν, παιδιά, εγγόνια. Είχε λόγια, μάτια, βλέμματα. Σχεδόν βλεμματοδοτούμενη.
Επαγγελματικά είχε πολλά, πολλά χρονογραφήματα. Γεννήθηκα βλέπεις με το κουσούρι της παρατηρητικότητας και της καταγραφής.
Χρονογραφήματα στους 4 Τροχούς, στις ΕΙΚΟΝΕΣ, στον Ταχυδρόμο, στο PROTAGON.GR ως ιδρυτικό μέλος.
Είχε σπουδή στην Ιστορία της Τέχνης. Είχε το πρώτο μου βιβλίο, Κάποτε θα γράψω ένα βιβλίο. Έχει το δεύτερό μου εγκαινιάζοντας τη συνεργασία μου με τις εκδόσεις ΔΙΟΠΤΡΑ. Τι να λέμε; Πλήρης ζωής. Πλήρης; Αστειεύομαι. Χωράω ζωή ακόμα.
*Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα “Τα Μετέωρα” στις 13 Νοεμβρίου 2015.
Ακολουθήστε το tameteora.gr στο Google News!
