Η Άννα Γρίβα πιστεύει ότι η διαμόρφωση της προσωπικότητας των παιδιών είναι η μεγαλύτερη ελπίδα για ένα μέλλον, στο οποίο θα επανέλθουν ουσιωδώς οι ανθρωπιστικές αξίες. Και αναμφίβολα, μία παιδεία που θέτει στο επίκεντρό της τους ελληνικούς μύθους, οι οποίοι διδάσκουν τη θέση μας στον κόσμο και ανοίγουν δρόμους προς την εσωτερική και εξωτερική ισορροπία, μπορούν να έχουν καθοριστικό ρόλο προς αυτή την κατεύθυνση.
Θεωρεί πως ιδιαίτερα στη σημερινή εποχή, κατά την οποία η οθόνη έχει δημιουργήσει μια ανησυχητική πραγματικότητα, πρέπει να γίνει στόχος μας να φέρουμε τα παιδιά κοντά στο βιβλίο. Κι αυτό, μπορεί να επιτευχθεί μέσα από τη λειτουργία σχολικών βιβλιοθηκών και πρωτοβουλίες φιλαναγνωσίας στις γειτονιές.
Πρωτίστως όμως μέσα από το παράδειγμα της οικογένειας, διότι, όταν ένα παιδί βλέπει τους γονείς του να διαβάζουν, σίγουρα θα διαβάσει κι αυτό.
Τονίζει ακόμη ότι τα παιδιά είναι το δυσκολότερο αναγνωστικό κοινό και ότι ένας συγγραφέας παιδικών βιβλίων, όπως και οι παιδαγωγοί, οφείλουν να γίνουν ξανά παιδιά για να κατανοήσουν τα πράγματα που κεντρίζουν τη σκέψη τους. Κι αυτό, διότι το βιβλίο θέτει ερωτήματα, στα οποία ο καθένας πρέπει να βρει τις δικές του απαντήσεις με προσωπικό αγώνα.
Η ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ
Πριν λίγο καιρό κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις «Κάκτος» το βιβλίο σας, που απευθύνεται σε παιδιά, με τίτλο «Οιδίπους Τύραννος του Σοφοκλή». Τι ήταν αυτό που σας παρακίνησε να ασχοληθείτε με την παιδική λογοτεχνία, κυρία Γρίβα;
Η διαμόρφωση της προσωπικότητας των παιδιών είναι η μεγαλύτερη ελπίδα για ένα μέλλον, στο οποίο θα επανέλθουν ουσιωδώς οι ανθρωπιστικές αξίες. Μια παιδεία που θέτει στο επίκεντρό της τους ελληνικούς μύθους μπορεί να έχει καθοριστικό ρόλο προς αυτή την κατεύθυνση, διότι ο ελληνικός μύθος είναι ένας αποτελεσματικός τρόπος να έρθουν τα παιδιά σε επαφή με ουσιαστικές ανθρώπινες και κοσμικές καταστάσεις: τη δικαιοσύνη, τα όρια που θέτει η θνητή μας φύση, τον σεβασμό προς τον συνάνθρωπο και τα φυσικά στοιχεία, τις συνέπειες που έχει η ύβρις και η αλαζονεία. Με λίγα λόγια, ο μύθος διδάσκει τη θέση μας στον κόσμο και ανοίγει δρόμους προς την εσωτερική και εξωτερική ισορροπία.
Πόσο εύκολο ή δύσκολο είναι να περνάτε μηνύματα στο παιδικό κοινό μέσω των βιβλίων σας;
Αν κάποιος κατακτήσει την παιδική ματιά, κατανοήσει δηλαδή τι ενδιαφέρει και συγκινεί τα παιδιά, μπορεί εύκολα να αποδώσει σε λέξεις τις ιδέες που θεωρεί επωφελείς. Όλοι έχουμε ένα παιδί μέσα μας, εξάλλου, αλλά πολλές φορές το έχουμε «θάψει» τόσο βαθιά, ώστε είναι δύσκολο να θυμηθούμε τι του δίνει χαρά.
Διδάσκετε Λογοτεχνία στο Ελληνικό Ανοιχτό Πανεπιστήμιο και στο ΕΚΠΑ και είστε μεταδιδακτορική ερευνήτρια στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου. Έχετε γράψει ιστορικά μυθιστορήματα, διηγήματα, βιβλία ποίησης και πολλές μελέτες για τους αρχαίους μύθους και την επίδρασή τους στην ιστορία της λογοτεχνίας και της Τέχνης. Πόσο σάς έχουν βοηθήσει όλες αυτές οι ιδιότητες στην εξέλιξη της γραφής σας;
Θα έλεγα, κυρία Δούλη, πως είμαι πολύ τυχερή που μπορώ να εργάζομαι σε αυτό που αγαπάω, τη λογοτεχνία, διότι ακόμη και οι διδακτικές και ερευνητικές μου ιδιότητες με τη λογοτεχνία σχετίζονται. Θεωρώ πως κάθε δράση μας, ακόμη και η μικρότερη, συντελεί στη διαμόρφωση αυτού που είμαστε. Και φυσικά, η ενασχόληση ενός συγγραφέα με διαφορετικά είδη κειμένων και ο συνδυασμός τέχνης και επιστήμης μάς κάνει να έχουμε μια καλύτερη εποπτεία των ιδεών και του κατάλληλου τρόπου, με τον οποίο μπορούν να αποδοθούν για διαφορετικές ηλικίες.
Ως συγγραφέας παιδικών βιβλίων, πιστεύετε ότι σηκώνετε ίδιο βάρος με τ’ αντίστοιχο των γονέων για την διαμόρφωση της προσωπικότητας των παιδιών;
Σε κάθε περίπτωση οι γονείς είναι ο βασικότερος παράγοντας στη διαμόρφωση του χαρακτήρα των παιδιών. Αλλά προφανώς ως συγγραφέας παιδικών βιβλίων έχω κι εγώ ευθύνη, μια παιδαγωγική ευθύνη, να επιδράσω θετικά στην παιδεία τους. Το βιβλίο είναι ένα μεγάλο «κλειδί» για να ανοίξουν οι «πόρτες» της γνώσης και πρέπει να είναι στόχος μας να προσελκύουμε τα παιδιά στο βιβλίο, ειδικά στη σημερινή εποχή, κατά την οποία η οθόνη έχει δημιουργήσει μια ανησυχητική πραγματικότητα.
Θέλετε να μας πείτε λίγα λόγια για τη σειρά «Τα παιδιά διαβάζουν Αρχαίους» των εκδόσεων Κάκτος;
Θεωρώ πως η συγκεκριμένη σειρά είναι μία από τις σημαντικότερες πρωτοβουλίες που έχει λάβει εκδοτικός οίκος τα τελευταία χρόνια, όσον αφορά στο παιδικό βιβλίο. Πιστεύω βαθύτατα πως η ελληνική παράδοση των μύθων είναι ό,τι πιο ουσιαστικό μπορούμε να προσφέρουμε στην καλλιέργεια των παιδιών μας. Όλα τα βιβλία της σειράς είναι προσαρμοσμένα στις ηλικίες στις οποίες απευθύνονται, και χαρακτηρίζονται από την απαραίτητη παιδαγωγική καταλληλότητα.
Το βιβλίο σας έχει μια υπέροχη εικονογράφηση. Πείτε μας δυο λόγια για τον εικονογράφο, Victor Narino, που έδωσε υπέροχες εικόνες στο βιβλίο σας, για τη συνεργασία σας και πώς φτάσατε σ’ αυτό το καταπληκτικό αποτέλεσμα. Τι ρόλο παίζει η εικόνα σ’ ένα παιδικό βιβλίο;
Ο κ. Narino είναι εξαιρετικός καλλιτέχνης. Από τη στιγμή που πήρε στα χέρια του το κείμενο μπόρεσε να εστιάσει στα σωστά σημεία, στις σωστές σκηνές. Ως εκ τούτου, η συνεργασία μας ήταν άψογη. Οι εικόνες έχουν καθοριστικό ρόλο στην κατανόηση του μύθου, ενώ αναπτύσσουν και την εικαστική ματιά των παιδιών.
Ποιο είναι το ωραιότερο πράγμα στη ζωή ενός συγγραφέα;
Η στιγμή που ολοκληρώνει ένα βιβλίο! Τουλάχιστον για εμένα, κυρία Δούλη, η στιγμή εκείνη είναι πολύ συγκινητική. Μέχρι να ολοκληρωθεί το κείμενο βιώνω μια μεγάλη αγωνία για το αν θα μπορέσω να φέρω σε πέρας τους στόχους μου.
Πόσο δύσκολο αναγνωστικό κοινό είναι τα παιδιά;
Μάλλον είναι το δυσκολότερο κοινό. Ο συγγραφέας των παιδικών βιβλίων όπως και όλοι οι παιδαγωγοί οφείλουν να γίνουν ξανά παιδιά, για να κατανοήσουν τα πράγματα που κεντρίζουν τη σκέψη των παιδιών. Επιπλέον, τα παιδιά είναι αυστηρό κοινό, διότι είναι ειλικρινή. Αν κάτι δεν τους αρέσει, δεν διστάζουν να το εκφράσουν… Κανείς συγγραφέας παιδικού βιβλίου δεν μπορεί να έχει αυταπάτες για το έργο του!
Πώς θεωρείτε ότι θα μπορούσαμε να ενισχύσουμε την ενασχόληση των παιδιών με την ανάγνωση βιβλίων;
Μέσα από σχολικές βιβλιοθήκες και πρωτοβουλίες φιλαναγνωσίας στις γειτονιές. Πρωτίστως όμως μέσα από το παράδειγμα της οικογένειας. Αν ένα παιδί βλέπει τους γονείς να διαβάζουν, θα διαβάσει κι αυτό. Αν βλέπει τους γονείς να κοιτάνε όλη μέρα τα κινητά τους, θα κάνει το ίδιο.
Πόσο σημαντικό είναι για τα παιδιά να διαβάζουν βιβλία;
Είναι ένας από τους σημαντικότερους τρόπους να αναπτύξουν τις διανοητικές και συναισθηματικές τους δυνάμεις. Το βιβλίο θέτει ερωτήματα, στα οποία ο καθένας πρέπει να βρει με προσωπικό αγώνα τις δικές του απαντήσεις.
*Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΤΑ ΜΕΤΕΩΡΑ στις 28 Φεβρουαρίου 2025.
Ακολουθήστε το tameteora.gr στο Google News!
