Ερικα Αθανασίου: «Ο συγγραφέας μπορεί να φτιάχνει τον κόσμο που του αρέσει»

- ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ -

Η Έρικα Αθανασίου έχει για όπλα στη φαρέτρα της μια στέρεη και δυνατή παιδεία, τη διάθεσή της για αναζήτηση και την πίστη στο ταλέντο της, γι’ αυτό κι έχει καταφέρει τα τελευταία χρόνια να κεντρίσει το ενδιαφέρον του αναγνωστικού κοινού.

Η αγάπη της για τη γραφή είναι βαθιά, η γραφή για εκείνη είναι ανάγκη, και τον τελευταίο καιρό, που, λόγω υπερβολικών εργασιακών υποχρεώσεων, γράφει λίγο, νιώθει μια συνεχόμενη έλλειψη. Γι’ αυτό και ανυπομονεί να βρεθεί το καλοκαίρι στην Πάρο, στο «Σπίτι της Λογοτεχνίας», όπου θα μπορέσει να ικανοποιήσει την ανάγκη της αυτή χωρίς τύψεις.

Έχοντας μια ιδιαίτερα όμορφη παιδική και εφηβική ηλικία και γράφοντας βιβλία που απευθύνονται στην ηλικία αυτή ξαναζεί μέσα από τους ήρωές της συγκινήσεις των χρόνων εκείνων.

Άλλωστε, πιστεύει ότι οι έφηβοι είναι ένα ιδιαίτερα δύσκολο κοινό και είναι στοίχημα για έναν συγγραφέα να καταφέρει να το κερδίσει. Επίσης, θεωρεί πως για τους συγγραφείς εφηβικής και παιδικής λογοτεχνίας είναι ιδιαίτερα όμορφη διαδικασία η επαφή με τους νεαρούς αναγνώστες, διότι έχουν την τύχη να διαπιστώσουν την αποδοχή των βιβλίων τους.

Για εκείνη οι άνθρωποι σε όλες τις ηλικίες αγαπούν τις ιστορίες και τα μέσα που τις φέρνουν κοντά τους. Αρκεί όσοι ασχολούνται με το βιβλίο να βρουν τον τρόπο να τους το θυμίσουν.

Η ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ

Πριν λίγες μέρες κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις «Κέδρος» το βιβλίο σας «Το μυστήριο πίσω από τις σελίδες». Νέα πνευματική δουλειά άλλη μια ιστορία σας που πήρε σάρκα και οστά και έγινε βιβλίο για εφήβους, ποια είναι τα συναισθήματά σας, κυρία Αθανασίου;
Περνά αρκετός καιρός από τη στιγμή που παραδίδεις ένα χειρόγραφο μέχρι να το δεις να γίνεται βιβλίο. Το διάστημα αυτό ξεκινάς να γράφεις κάτι άλλο, αποκόβεσαι από την προηγούμενη ιστορία σου. Κι όταν την έχεις πάλι μπροστά σου στην τελική μορφή της, έτοιμη να τη μοιραστείς με τους αναγνώστες σου είναι σαν μια καινούργια ιστορία και εσύ είσαι έτοιμη να κάνεις ένα καινούργιο ταξίδι μαζί της. Για τους συγγραφείς εφηβικής και παιδικής λογοτεχνίας είναι ιδιαίτερα όμορφη διαδικασία η επαφή με τους νεαρούς αναγνώστες, οι προσκλήσεις που έρχονται από σχολεία, όπου έχεις την τύχη να διαπιστώσεις την αποδοχή του βιβλίου σου. Ανυπομονώ για την καινούργια σχολική χρονιά, ελπίζοντας σε κανονικά ανοιχτά σχολεία, όπου θα μπορέσω να γνωρίσω μαθήτριες και μαθητές που διάβασαν το βιβλίο.

Πόσο πολύ σας άγγιξε η συγγραφή του συγκεκριμένου βιβλίου;
Σε κάθε βιβλίο περνούν προσωπικά στοιχεία, βιώματα, και επειδή το συγκεκριμένο αφορά και στον κόσμο του βιβλίου, που νιώθω ότι ανήκω, διασκέδασα ιδιαίτερα τη συγγραφή του. Κατά κάποιον τρόπο ήταν και ένα παιγνίδι αφού «εκμεταλλεύτηκα» χαρακτηριστικά από φίλες και φίλους συγγραφείς, που τα δάνεισαν σε ήρωες της ιστορίας.

Η πορεία σας δείχνει ένα ιδιαίτερο πάθος για τα παιδιά και τη συγγραφή βιβλίων που απευθύνονται σε παιδιά και εφήβους. Τι είναι αυτό που σας συγκινεί στην παιδική και εφηβική ηλικία;
Πρόκειται για ένα ιδιαίτερο δύσκολο κοινό, και είναι στοίχημα να καταφέρεις να το κερδίσεις. Επίσης, προσωπικά είχα μια ιδιαίτερα όμορφη παιδική κι εφηβική ηλικία και γράφοντας βιβλία που απευθύνονται στην ηλικία αυτή είναι σαν να μπορώ να ξαναζήσω μέσα από τους ήρωές μου συγκινήσεις των χρόνων εκείνων.

Η ιστορία του μυθιστορήματός σας παραδίδει μαθήματα για τη μαγεία της ανάγνωσης, τα μυστικά της συγγραφής, για το βιβλίο και τους ανθρώπους του. Πρόκειται για μια ευκαιρία, για να μάθουν οι νέοι ότι στις σελίδες ενός βιβλίου συνήθως κρύβεται η μεγαλύτερη ομορφιά. Υπήρξε κάποιο συγκεκριμένο γεγονός που έφερε τη σύλληψη της συγκεκριμένης ιστορίας;
Η ιδέα για τη συγγραφή του βιβλίου αυτού ξεκίνησε κατά την πρώτη μου επίσκεψη στην Καστοριά, ως μέλος του σωματείου για το παιδικό βιβλίο «Γυναικεία Λογοτεχνική Συντροφιά» στο πλαίσιο της δράσης που οργανώνει η Περιφέρεια Καστοριάς «Η φαντασία πάει … σχολείο», ένα τριήμερο με συγγραφείς από όλη την Ελλάδα. Μέχρι την ολοκλήρωση και μετά τη δεύτερη επίσκεψή μου στην Καστοριά, ξαναζωντάνευα στιγμές από την όμορφη αυτή πόλη. Στο διάστημα αυτό πραγματοποιήθηκε και ένα διεθνές λογοτεχνικό συνέδριο εφηβικού στην Αθήνα, την ατμόσφαιρα του οποίου τοποθέτησα στην Καστοριά και συνέβησαν και διάφορα άλλα, τα οποία ενσωματώθηκαν στην ιστορία.

Πώς επιλέγετε κάθε φορά το θέμα που θα κάνετε μυθιστόρημα;
Είναι κάτι που θα σε συγκινήσει για οποιονδήποτε λόγο. Όταν γράφεις ένα βιβλίο, έχεις ήδη βρει αυτό που θα ακολουθήσει. Κι ενώ γράφεις μια ιστορία, στο μυαλό σου διαμορφώνεται η επόμενη, και μικρά πράγματα που συμβαίνουν βρίσκουν τον τρόπο να εισχωρήσουν σε αυτή που γράφεις ή σε αυτή που ετοιμάζεσαι να γράψεις.

Ποια πιστεύετε ότι είναι η δύναμη του συγγραφέα και ποια η δύναμη του βιβλίου, κυρία Αθανασίου;
Η δύναμη του συγγραφέα είναι ότι μπορεί να φτιάχνει τον κόσμο που του αρέσει, που υπόκειται στους δικούς του νόμους. Η δύναμη του βιβλίου είναι αυτή που του δίνει ο κάθε αναγνώστης. Υπάρχει πάντα ανοιχτό το ενδεχόμενο για τη συγγραφή ενός βιβλίου που θα συνεχίσει να μιλά πολύ καιρό μετά από όταν ο συγγραφέας του θα έχει σιωπήσει.

Λέγεται ότι το παιδί πρέπει να βιώνει τη γνώση ως διασκέδαση. Ποια είναι η γνώμη σας γι’ αυτό;
Τη γνώση μπορεί να τη βιώνει και ως εμπειρία και ως διασκέδαση και ίσως και ως υποχρέωση. Η λογοτεχνία όμως πρέπει να βιώνεται μόνο ως προσωπική επιλογή ψυχαγωγίας.

Επικρατεί η άποψη ότι τον αναγνώστη τον κερδίζεις από τις μικρές ηλικίες. Συμφωνείτε, κυρία Αθανασίου;
Εάν τον έχεις κερδίσει σε μικρές ηλικίες υπάρχει περίπτωση να τον ξανασυναντήσεις και σε μεγαλύτερες, καθώς είναι σχεδόν σίγουρο ότι γύρω στην εφηβεία θα τον χάσεις.

Πιστεύετε ότι τα βιβλία έχουν τη δύναμη να αλλάξουν τη συμπεριφορά του ανθρώπου;
Τα βιβλία, κυρία Δούλη, έχουν τη δύναμη να επηρεάσουν τη συμπεριφορά του ανθρώπου, εφόσον ταυτιστούν με κάποιον ήρωα, εφόσον υπάρξει κάτι που θα τους συγκινήσει τόσο δυνατά, όσο μια προσωπική εμπειρία.

Ένα παιδί σήμερα διαθέτει πολύ λίγο χρόνο, κι αυτόν τον μοιράζει στις εξωσχολικές δραστηριότητες, στα μαθήματα, στην πάντα ανοιχτή τηλεόραση και στον ηλεκτρονικό υπολογιστή. Πώς θα το πείθατε ότι αξίζει να διαβάζει και βιβλία;
Ο Χάρυ Πότερ κατάφερε ένα σωρό παιδιά να τρέξουν στα βιβλιοπωλεία. Ο ίδιος ο ήρωας, το εξώφυλλο, άλλα παιδιά που μιλούν για το βιβλίο μπορούν να κάνουν ένα παιδί να διαβάσει ένα βιβλίο. Θα μπορούσε να υπάρξει και συνεργασία και αλληλεπίδραση με τα μέσα που ήδη καταναλώνουν τον χρόνο τους. Για παράδειγμα, ένα ηλεκτρονικό παιγνίδι βασισμένο σε ένα μυθιστόρημα, που για να κερδίσεις θα έπρεπε να ξέρεις διάφορα για τους ήρωες, μυστικά που θα έπαιρνες μέσα από κάποιο βιβλίο.

Υπάρχουν τρόποι να καλλιεργήσουμε στα παιδιά τη φιλαναγνωσία;
Τα παιδιά μιμούνται, κυρία Δούλη. Όταν οι γονείς διαβάζουν, θα διαβάσουν και τα παιδιά. Το σχολείο επίσης μπορεί να συμβάλλει με εκπαιδευτικούς που αγαπούν τη δουλειά τους. Η Πολιτεία θα μπορούσε να κάνει πράγματα, αλλά έχει δείξει ότι δεν ενδιαφέρεται ιδιαίτερα για το βιβλίο. Από την άλλη, τοπικοί φορείς πραγματοποιούν δράσεις, όπως αυτή της Καστοριάς ή αντίστοιχες που γίνονται στον Πύργο στο πλαίσιο του κινηματογραφικού φεστιβάλ Ολυμπίας, αλλά και άλλες από μεμονωμένα σχολεία. Οι άνθρωποι σε όλες τις ηλικίες αγαπούν τις ιστορίες και τα μέσα που τις φέρνουν κοντά τους. Αρκεί να τους το θυμίσουμε.

Αγαπάτε να γράφετε βιβλία, κυρία Αθανασίου. Η γραφή συνεπάγεται τη λύτρωση;
Η γραφή είναι ανάγκη. Τον τελευταίο καιρό, που λόγω υπερβολικών εργασιακών υποχρεώσεων γράφω λίγο, νιώθω μια συνεχόμενη έλλειψη. Ανυπομονώ να βρεθώ στην Πάρο το καλοκαίρι, στο Σπίτι της Λογοτεχνίας, όπου θα μπορέσω να ικανοποιήσω χωρίς τύψεις την ανάγκη αυτή.

ΤΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΤΗΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΣ

Αγαπά να γράφει βιβλία, ενώ εμπειρίες για να τα πλουτίζει αποκομίζει εργαζόμενη ως δημοσιογράφος και ως εκπαιδεύτρια σε Κέντρα Επαγγελματικής Κατάρτισης.

Στη σημερινή Ελλάδα δεν μπορεί να πει με σιγουριά ποια είναι τα βιοποριστικά της εφόδια.

Όσο για τα πνευματικά, έχουν εμπλουτιστεί με ένα πτυχίο από το Τμήμα Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων από το Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών (πρώην ΑΣΟΕΕ), ένα πτυχίο ακορντεόν, πάμπολλα σεμινάρια, ένα μεταπτυχιακό στην «Παραγωγή Βίντεο, Οπτικοακουστικά Μέσα και Κινούμενα Γραφικά» από τη Σχολή Καλλιτεχνικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής.

Διηγήματά της έχουν συμπεριληφθεί σε συλλογικές εκδόσεις.

Τα βιβλία της: «Μετρώντας βήματα», εκδόσεις Κέδρος, 2004, «Στοιχειωμένα θεμέλια», εκδόσεις Κέδρος, 2007 (διασκευή και σε θεατρικό έργο το οποίο ανέβηκε από τον θίασο της Κικής Αυγουστάτου) – το πρώτο βιβλίο με ήρωες τον Άγγελο και τη Βίκη, «Κίρα Σίνου, Η αγαπημένη σύντροφος των παιδικών μας χρόνων», εκδόσεις Κέδρος, 2008 (εύφημη μνεία στον ετήσιο διαγωνισμό της Γυναικείας Λογοτεχνικής Συντροφιάς, Δεκέμβριος 2007), «Στο σταυροδρόμι της ημισελήνου», εκδόσεις Κέδρος, 2010 (σε συνεργασία με την αείμνηστη Κίρα Σίνου, υποψήφιο για κρατικό βραβείο), «Τρίτο μνήμα αριστερά», εκδόσεις Iason Books, 2013, «H καταραμένη βρύση», εκδόσεις Κέδρος, 2014 – το δεύτερο βιβλίο με ήρωες τον Άγγελο και τη Βίκη, «Πλέκοντας ίχνη», εκδόσεις Κέδρος, 2017.

Το τελευταίο της μυθιστόρημα απευθύνεται σε έφηβους αναγνώστες έχει τίτλο «Μυστήριο πίσω από τις σελίδες» και κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Κέδρος».

*Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα “Τα Μετέωρα” στις 21 Μαΐου 2021.

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΣΧΟΛΙΑ

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

εισάγετε το σχόλιό σας!
παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ