Ενας συγγραφέας που γράφει ωραία πράγματα μπορεί να είναι γοητευτικός. Κάποιος που χειρίζεται όμορφα την ελληνική γλώσσα είναι ένας πολύ γοητευτικός άνθρωπος.
Η Πέλα Σουλτάτου φτιάχνει εικόνες με τις λέξεις, πλάθει τοπία, σμιλεύει σκηνές, γεμίζει το χρόνο των μικρών αλλά και των μεγαλύτερων αναγνωστών της με τη μεστή γραφή της.
Πιστεύει ότι, όταν ένα βιβλίο γοητεύει τους μεγάλους, αυτό μεταδίδεται αυτόματα και στα παιδιά. Επομένως, για εκείνη είναι αναγκαίο να αρέσει στους μεγάλους, μια που εκείνοι θα αναλάβουν την ανάγνωσή του.
Επίσης, θεωρεί πως, εάν ένας συγγραφέας αφεθεί στη δημιουργική διαδικασία χωρίς να επιδιώκει να ελέγχει χαρακτήρες και πλοκή, τότε συνήθως έχει ένα καλό αποτέλεσμα στα έργα του.
Τα βιβλία της προσανατολίζονται σε έναν κόσμο ονείρου και ταξιδιού, στις αναμνήσεις της παιδικότητάς της στο νησί της Κρήτης ή ακόμη και σ’ έναν κόσμο θραυσμάτων που αναβιώνει μαγικά στο σύμπαν της γραφής της. Πέραν όμως από το βιογραφικό στοιχείο που χαρακτηρίζει τις ιστορίες που μας περιγράφει, οι δημιουργίες της εκφράζουν κοινά στοιχεία κάθε παιδικής ηλικίας, τα ίδια όνειρα, την ίδια ανεπιτήδευτη ευτυχία, τις ίδιες προσδοκίες.
Μάλιστα, η δασκάλα της, η κυρία Ελπινίκη Μπιτζαράκη-Σαμπαθιανάκη, με καταγωγή από την Καλαμπάκα είχε «διαγνώσει» πρώτη ότι θα ασχοληθεί με τη συγγραφή και το είχε ανακοινώσει στη μαμά της σε μια συνάντηση γονέων παιδιών Τρίτης Δημοτικού, εκείνη όμως δεν της το μετέφερε ποτέ, για να την προστατεύσει από μια ενδεχόμενη έπαρση. Τα αποτελέσματα όμως φάνηκαν και σίγουρα τη δικαίωσαν!
Η ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ
Πριν λίγο καιρό κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις «Κέδρος» το βιβλίο σας, που απευθύνεται σε παιδιά με τίτλο «Καληνύχτα θα πει… η νύχτα είναι καλή». Τι μαθαίνει ένα παιδί διαβάζοντάς το, κυρία Σουλτάτου;
Στο βιβλίο αυτό προσπάθησα να συμπυκνώσω και να αποτυπώσω το νόημά του στον τίτλο. Το παιδί θα μάθει πως η νύχτα είναι καλή, το σκοτάδι της είναι απολύτως ωφέλιμο και αναγκαίο για την ανάπτυξή του, ο ύπνος είναι απαραίτητος και τελικά η φύση είναι σοφή!
Ποιο είναι κατά τη γνώμη σας το στοιχείο εκείνο, που θα κάνει το συγκεκριμένο βιβλίο να το αγαπήσουν τα παιδιά;
Το βιβλίο πραγματεύεται μεν τη δυσκολία των παιδιών στη νυχτερινή κατάκλιση, αλλά αποφεύγει κάθε είδους διδακτισμό, ο οποίος προκαλεί αποστροφή ακόμη και σε εμάς τους μεγάλους. Αντίθετα, επινοεί έναν μύθο, μία χώρα όπου κάθε μέρα ανατέλλει άλλος ήλιος, ώσπου ένας ήλιος που έχει συμπεριφορά βρέφους, ο Μπεμπήλιος και αρνείται να δύσει. Η ευφάνταστη ιστορία ευελπιστώ πως θα έλξει τα παιδιά, αλλά και το χιούμορ που διαποτίζει όλα μου τα έργα.
Σε παιδιά τι ηλικίας απευθύνεται το βιβλίο σας; Πιστεύετε ότι τα παιδικά βιβλία πρέπει να διαβάζονται και από τους μεγάλους;
Ως μητέρα, πρώτα με κατακτούσε την ίδια ένα παιδικό βιβλίο κι έπειτα τα παιδιά μου. Θαρρώ πως όταν ένα βιβλίο γοητεύει εμάς τους μεγάλους, αυτό μεταδίδεται αυτόματα στα μικρά. Άρα, για μένα είναι αναγκαίο να αρέσει στους μεγάλους, μια που εκείνοι θα αναλάβουν την ανάγνωση, καθώς το βιβλίο «Καληνύχτα θα πει η νύχτα είναι καλή» απευθύνεται σε παιδιά προσχολικής και πρώιμης σχολικής ηλικίας.
Από που αντλείτε την έμπνευσή σας για τη δημιουργία των ιστοριών των βιβλίων σας;
Ανάλογα το είδος του έργου, κυρία Δούλη. Επειδή γράφω παιδικά, πεζογραφήματα μεγάλης και μικρής φόρμας αλλά και θεατρικά, η έμπνευση κάθε φορά έχει άλλη προέλευση. Όμως, μπορώ να σας πω ότι η αρχική σύλληψη του Μπεμπήλιου ήταν το καλοκαίρι του 2017 στη μαγευτική νότια Κρήτη, αντίκρυ στο Λιβυκό πέλαγος, όπου σε μια συντροφιά με πολλά παιδάκια ανακοίνωσα, καθώς βλέπαμε το ηλιοβασίλεμα, «Σκέφτεστε να μην δύσει τελικά ο ήλιος, γιατί φοβάται μην κρυώσει, όπως μπαίνει στη θάλασσα;»
Το κείμενό του «Καληνύχτα θα πει… η νύχτα είναι καλή» πλαισιώνεται από μια εξαιρετική εικονογράφηση της Γιώτας Κοκκόση. Πιστεύετε ότι η εικονογράφηση βοηθά τα παιδιά να κατανοήσουν ευκολότερα μια ιστορία;
Η Γιώτα Κοκκόση είναι μία ταλαντούχα ζωγράφος, δεν θα πω απλώς εικονογράφος, η οποία περιέβαλε με αγάπη το κείμενο, αποδίδοντας με ευφυή και καλαίσθητο τρόπο τις λέξεις σε εικόνες. Ναι, θεωρώ πως όπως στα τραγούδια η σύζευξη μουσικής και στίχου οφείλει να είναι αγαστή, έτσι και στο εικονογραφημένο παιδικό βιβλίο είναι επιθυμητό να συμβαδίζουν αρμονικά οι λέξεις και οι εικόνες.
Πώς ένας συγγραφέας κάνει τους χαρακτήρες του να είναι συναισθηματικά φορτισμένοι, συναρπαστικοί αλλά και μεταδοτικοί;
Αν η συγγραφέας αφεθεί στη δημιουργική διαδικασία, χωρίς να επιδιώκει να ελέγχει χαρακτήρες και πλοκή, τότε συνήθως έχει ένα καλό αποτέλεσμα. Κοιτάξτε, η δημιουργία, και το λέω πια με την πείρα τριάντα εφτά ολόκληρων χρόνων, δηλαδή από τότε που έγραψα το πρώτο μου ποίημα, είναι ένα ταξίδι μαγικό και μαγευτικό, δεν υπόκειται σε ορθολογική ερμηνεία. Σε άλλους ανθρώπους χαρίζεται το εισιτήριο γι’ αυτό το ταξίδι, σε άλλους όχι. Ίσως γι’ αυτό, ο λαός μιλάει για «χάρισμα» και «τάλαντο».
Εργάζεστε στη Δημόσια Διοίκηση και διδάσκετε στην Ανώτατη Εκπαίδευση. Πώς αποφασίσατε να ασχοληθείτε με την πεζογραφία;
Πριν από την πεζογραφία πρέπει να σας πω ότι έγραφα ποίηση και στίχους, όπως ανέφερα πριν. Έγραφα από μικρό παιδί, ώσπου στα 29 αποφάσισα πως δεν είμαι και δεν θα γίνω μια καλή ποιήτρια, τουλάχιστον για τα δικά μου αυστηρά κριτήρια, κι έτσι εγκατέλειψα τη στιχουργία. Όμως, η ανάγκη για συγγραφή με επανέφερε στη δημιουργία, αλλά πια ως πεζογράφο. Γράφω πεζά και θέατρο, αλλά θαρρώ πάντα με τα εργαλεία της ποιήτριας.
Θέλετε να μοιραστείτε μαζί μας πώς γεννήθηκε μέσα σας η αγάπη για το παιδικό βιβλίο;
Ο παππούς μου ο Μανόλης, που ζει ακόμα, είναι 93 χρόνων, ήταν ο λόγος που ασχολήθηκα με τη λογοτεχνία. Είχα την ευλογία να έχω αυτόν τον υπέροχο παππού, με το μεγάλο κέφι για αφηγήσεις, το αστείρευτο χιούμορ, και τη γλυκύτητα στο πρόσωπο, που αναρωτιέμαι γιατί δεν γίναμε όλα του τα εγγόνια παραμυθάδες και παραμυθούδες.
Θεωρείτε πως είναι απαραίτητα τα βιβλία στην παιδική ηλικία και γιατί;
Μα και βέβαια, κυρία Δούλη! Η λογοτεχνία είναι απαραίτητη για την καλλιέργεια της ψυχής. Και στις εποχές της απανθρωποποίησης που βαδίζουμε αποτελεί και ανάχωμα.
Ποιο είναι το βασικό συστατικό ενός καλού παιδικού βιβλίου για εσάς, κυρία Σουλτάτου;
Η φαντασία, το χιούμορ και η αρμονική εικονογράφηση.
Θέλετε να μοιραστείτε μαζί μας την πιο αγαπημένη σας στιγμή από την αρχή της σύλληψης της ιδέας ενός βιβλίου σας μέχρι τη στιγμή που το βλέπετε στις προθήκες των βιβλιοπωλείων και το κρατάτε τυπωμένο στα χέρια σας;
Θα επανέλθω στη στιγμή της σύλληψης της «Καληνύχτας», μια που δίνετε την ευκαιρία. Βρισκόμαστε λοιπόν στην παραλία της Παλαιόχωρας Χανίων, σε ένα κάμπινγκ, ανάμεσα σε παιδιά, πολλά παιδιά, και παρακολουθούμε τον ουρανό να βάφεται στο χρώμα του δειλινού, που πάντα με συγκινεί και με ταράζει, διότι είναι ένας μικρός αποχαιρετισμός στη μέρα, μα μια υπόμνηση πως ο χρόνος περνά και η ζωή λιγοστεύει. Με τη συγκίνηση της ευτυχίας των καλοκαιρινών διακοπών, της συντροφιάς φίλων αγαπημένων και των παιδιών τους, εικάζω πως μάλλον θέλησα να διακωμωδήσω το μεγαλοπρεπές σκηνικό του ηλιοβασιλέματος και μοιράστηκα τη σκέψη μου μεγαλοφώνως, ότι μπορεί δηλαδή ο ήλιος τελικά να μη δύσει, διότι φοβάται μην κρυώσει ο ποπός του, όπως συνέβαινε στα παιδιά μας όλες τις μέρες των διακοπών…
Να πω όμως και κάτι τελευταίο;
Βεβαίως, κ. Σουλτάτου…
Η δασκάλα μου, η κυρία Ελπινίκη (Μπιτζαράκη – Σαμπαθιανάκη), είναι από την Καλαμπάκα! Εκείνη είχε «διαγνώσει» πρώτη πως θα ασχοληθώ με τη συγγραφή και το είχε ανακοινώσει σε μια συνάντηση γονέων παιδιών Τρίτης Δημοτικού. Η μαμά μου δεν μου το μετέφερε, ίσως για να με προστατεύσει από μια ενδεχόμενη έπαρση. Όμως, εγώ το άκουσα που το έλεγε συγκινημένη στο τηλέφωνο σε μια φίλη της… και ιδού τα αποτελέσματα!
ΤΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΤΗΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΣ
Η Πέλα Σουλτάτου γεννήθηκε στην Κρήτη και ζει στην Αθήνα με τα δυο παιδιά της.
Είναι διδάκτωρ Επιστημών της Αγωγής του Πανεπιστημίου του Λονδίνου.
Εργάζεται στη Δημόσια Διοίκηση και διδάσκει στην Ανώτατη Εκπαίδευση.
Έχει ασχοληθεί με την πεζογραφία για ενήλικες και παιδιά.
Έχει γράψει τα βιβλία:
Τα φώτα στο βάθος, (Διηγήματα), Ανκόρ, (Μυθιστόρημα), Ανάποδες στροφές (Μυθιστόρημα), Η θάλασσα δεν είναι μπλε, (Διηγήματα) και για παιδιά: «ΜυΧαΤή» ή «Το Μυστήριο της Χαμένης Τηλεόρασης».
Το τελευταίο της παιδικό βιβλίο έχει τίτλο: «Καληνύχτα θα πει… η νύχτα είναι καλή» και κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κέδρος.
*Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΤΑ ΜΕΤΕΩΡΑ στις 10 Νοεμβρίου 2023.
Ακολουθήστε το tameteora.gr στο Google News!
