Κωνσταντία Κοζανίτου: «Οι ρίζες µας επηρεάζουν τη ζωή µας»

Από τη στιγμή που έγραψε την πρώτη της λέξη μέχρι σήμερα που στις προθήκες των βιβλιοπωλείων υπάρχει το δεύτερό της βιβλίο, η Κωνσταντία Κοζανίτου αγαπά το ταξίδι στους κόλπους της λογοτεχνίας ακόμη περισσότερο.

Αναλύει διαβάζοντας, μελετώντας χαρακτήρες, πλοκή, συνοχή και γραφή. Της έχει γίνει τρόπος ζωής, αντίληψης του κόσμου, των ανθρώπων γύρω της, της εξέλιξης και βελτίωσης του εαυτού της.

Στα κείμενά της μυθοπλασία και πραγματικότητα συναντιούνται και υφαίνονται μαζί. Η σχέση τους καταλήγει αμφίδρομη και διαδραστική, γι’ αυτό αισθάνεται τη διαδικασία να μετουσιώνεται σε μυστηριώδη και συναρπαστική.

Έβρισκε πάντα καταφύγιο στη λογοτεχνία. Το αγνό υλικό που έχει μέσα της, το έκανε μυθοπλασία, το έκανε ιστορία, χρήσιμη για τον αναγνώστη.

Μπορεί με την πένα της να δώσει μια σύγχρονη πνοή κι ένα ελκυστικότερο ρυθμό σε σημαντικά ιστορικά γεγονότα, αποβάλλοντας τη σκόνη και τα κατάλοιπα του χρόνου.

Είναι μία γυναίκα με βαθιά καλλιέργεια, γνώση και ευαισθησία. Είναι μία συγγραφέας με κληροδοτημένο ήθος και διαίσθηση, λογοτεχνικά πάντα εύστοχη, με συγγραφικό προορισμό, επιμονή και διορατικότητα.

Η συγγραφή αποτελεί για εκείνη συντροφιά, παρηγοριά, ανάγκη.

Διαβάζοντας τα βιβλία της, ο αναγνώστης ανακαλύπτει πως όλες οι σημαντικές λεπτομέρειες που δομούν τη ζωή βρίσκονται εκεί και σου δημιουργούν εικόνες στον νου, χαρίζοντάς σου υπέροχα ταξίδια, ταξίδια ψυχής και συγκίνησης.

Μέσα από τις ιστορίες της μοιράζεται μαζί μας τις προσωπικές της αγωνίες και τα συναισθήματα, ανοίγοντας την ψυχή και την καρδιά της.

Η ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ

«Οι φωνές της Πολυνίκης» είναι ο τίτλος του δεύτερου πνευματικού σας έργου που κυκλοφορεί κι αυτό από τις εκδόσεις «Κέδρος». Κάθε έργο σας είναι κι ένα μοναδικό, ένα διαφορετικό ταξίδι, όπως και η ίδια η ζωή. Θέλετε να μοιραστείτε μαζί μας πώς ξεκίνησε για εσάς το ταξίδι της συγγραφής, κυρία Κοζανίτου;
Υπήρχε μια αφήγηση που ζούσε στο μυαλό μου από τα μικράτα μου, η ιστορία της Αθανασίας. Από τη Θράκη, το 1941, μαζί με την οικογένειά της βρέθηκε στα Ιεροσόλυμα. Η ζωή της, έμπνευση και κίνητρο στο συγγραφικό μου ταξίδι, άξιζε να λεχθεί και αποτυπώθηκε στο μυθιστόρημα με τίτλο «Μια ανάσα η ζωή».

Από την πρώτη σελίδα το μυθιστόρημά σας μάς κάνει να μη θέλουμε να το αφήσουμε από τα χέρια μας. Οι αναγνώστες ζουν παρέα με τους ήρωές σας συναρπαστικά γεγονότα με τα συναισθήματά τους να αλλάζουν από τη μια στιγμή στην άλλη. Θέλετε να μας μιλήσετε για τα δικά σας συναισθήματα τις ώρες που βαδίζατε παρέα με την Πολυνίκη και τον Ζήση;
Δύο χρόνια που γραφόταν το βιβλίο βίωνα ανάμικτες συναισθηματικές μεταπτώσεις. Θαύμαζα και συνάμα μισούσα Πολυνίκη και Ζήση. Με τους δύο ήρωες σε συνωστισμό στην καθημερινότητά μου, σκάβοντας βαθύτερα, γράφοντας τη δική τους αλήθεια, άρχισα να τους καταλαβαίνω. Η ενσυναίσθηση, με μία φράση, λειτούργησε, τους συμπάθησα, τους συγχώρεσα και τελικά τους αγάπησα.

Το νέο σας βιβλίο μάς δίνει την ευκαιρία να γνωρίσουμε πρόσωπα αλλά κυρίως γεγονότα, που οι νεότερες γενιές ίσως δεν γνωρίζουν. Πόσο σημαντική είναι η μελέτη των γεγονότων, των τόπων και των χαρακτήρων στη συγγραφή ενός βιβλίου;
Καταλυτική θα τη χαρακτήριζα∙ είναι οι ρίζες μας που επηρεάζουν τη ζωή όλων μας. Οι περιπέτειες της Πολυνίκης, οι οικογενειακές της συγκρούσεις αποτελούν διαχρονικές καταστάσεις που εξελίσσονται παράλληλα με την ιστορία της Ελλάδας. Η Ιστορία διδάσκει και επαναλαμβάνεται. Οι πραγματολογικές πληροφορίες για τη Θεσσαλονίκη του χθες, για παράδειγμα το λιμάνι της, έχει άμεση σχέση με την εμπορική ανάπτυξη της πόλης του σήμερα.

Το βιβλίο σας περιέχει πολλά ιστορικά στοιχεία: Την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης από τους Γερμανούς, τον Εμφύλιο, τη δύσκολη δεκαετία του ’50, την περίοδο της Xούντας, τη Μεταπολίτευση. Κατά τη διάρκεια της συγγραφής του σας ήταν εύκολο να συνδυάσετε ιστορία και μυθοπλασία μαζί;
Χρειάστηκε έρευνα και μελέτη, κυρία Δούλη. Η Πολυνίκη ανήκε σε προηγούμενη γενιά. Το πλαίσιο της ιστορίας το γνώριζα ολόκληρο, πριν ξεκινήσω τη συγγραφή. Επιμελήθηκα όμως προσεκτικά τις λεπτομέρειες, πινελιές του φόντου ενός πίνακα, όπως μια ταινία της εποχής το «Λεωφορείο ο Πόθος», για παράδειγμα, με πρωταγωνιστή τον Μάρλον Μπράντο, που παίζει σε δεύτερο πλάνο.

Η ιστορία σας είναι μυθοπλασία ή κάποιος – κάπου – κάποτε σάς διηγήθηκε μια ανάλογη ιστορία που στη συνέχεια σας ενέπνευσε;
Είναι συνδυασμός. Η ηρωίδα μου ήταν ένα υπαρκτό πρόσωπο. Γνώριζα όμως ελάχιστα γι’αυτήν. Ο ατίθασος χαρακτήρας της πυροδότησε τη φαντασία μου και ακολούθησε η δόμηση των υπολοίπων ηρώων, που έπαιξαν σημαντικό ρόλο στην πορεία της ζωής της.

Μέσα από την Πολυνίκη, την κεντρική σας ηρωίδα, μάς μιλάτε για το μεγαλείο του έρωτα, αλλά και για τη συμβολή της μοίρας στις ζωές των ανθρώπων. Πιστεύετε περισσότερο στο έρωτα ή στη μοίρα, κυρία Κοζανίτου;
Πρωταρχικό το μεγαλείο του έρωτα στις ζωές μας, πιστεύω ακράδαντα. Αναθεωρώ όμως, όταν διαπιστώνω ότι η μοίρα συνωμοτεί εναντίον του. Υπάρχουν άνθρωποι που δεν αγαπήθηκαν ποτέ. Εξαρτάται και από την ανθρώπινη βούληση, στη σωστή στιγμή να παρθεί η κατάλληλη απόφαση. Μπορεί ο έρωτας να περάσει από δίπλα σου και να μην τον αναγνωρίσεις. Τι θα έπραττε η Πολυνίκη άραγε, αν ο Ζήσης αντιδρούσε διαφορετικά; Συμπερασματικά, μάλλον ισχύει το «Συν Αθηνά και χείρα κίνει».

Πώς αποφασίσατε από τον χώρο της διδασκαλίας να περάσετε στον χώρο της συγγραφής και να τα συνδυάσετε αρμονικά και τα δύο;
Είναι συναφή και αλληλένδετα, κυρία Δούλη. Αγγλική γλώσσα και φιλολογία σπούδασα. Αν δεν γνωρίζεις τη δική σου γλώσσα, πώς μπορείς να διδάξεις μια ξένη; Τα πολλά βιβλία που συνεχίζω να διαβάζω και οι συνειρμοί τους, η επιρροή τους στον συναισθηματικό μου κόσμο, ο πλούτος της ελληνικής γλώσσας και λογοτεχνίας και τα ταξίδια μού δημιούργησαν την ανάγκη να εκφραστώ με γραπτό λόγο. Ξεκίνησα με μικρά κείμενα, ποιήματα, διηγήματα και κατέληξα στη μεγάλη φόρμα, το μυθιστόρημα. Μια από τις φωνές της Πολυνίκης είναι και η δική μου η φωνή.

Άλλαξαν τα συναισθήματα που σας προκαλεί όλο αυτό το ταξίδι στους κόλπους της λογοτεχνίας από εκείνη την στιγμή που γράψατε την πρώτη σας λέξη;
Την αγαπώ ακόμη περισσότερο. Αναλύω διαβάζοντας, μελετώντας χαρακτήρες, πλοκή, συνοχή και γραφή. Μου έχει γίνει τρόπος ζωής, αντίληψης του κόσμου, των ανθρώπων γύρω μου, της εξέλιξης και βελτίωσης του εαυτού μου.

Πώς βιώσατε την προετοιμασία του δευτέρου σας μυθιστορήματος;
Με ποικίλα συναισθήματα, με έξαψη, ενθουσιασμό, περιέργεια και ανυπομονησία σε ποια μονοπάτια θα με ταξιδέψει η γραφή. Αλλά και με αγωνία, φόβο αν θα τα καταφέρω να εκφράσω με άρτιο τρόπο τον σπόρο, τη σύλληψη της ιδέας, που η ίδια η Πολυνίκη φύτεψε στο μυαλό μου.

Ισχύει ότι το πρώτο βιβλίο καταλαμβάνει ιδιαίτερη θέση στην καρδιά του κάθε συγγραφέα;
Ναι, διότι είναι το πρώτο του «παιδί». Πίστευα ότι στο δεύτερο θα ένιωθα διαφορετικά. Κι όμως, η ίδια συγκίνηση, όταν πρωτοείδα το εξώφυλλο, όταν το ξεφύλλισα, ανείπωτη χαρά και ικανοποίηση με κατέκλυσαν εξίσου.

Ποιες εικόνες κρατάτε μέσα σας από τη ζωή σας; Ποιες εικόνες με άλλα λόγια εφορμούν στη γραφή σας, κυρία Κοζανίτου;
Και στα δύο μυθιστορήματά μου υπάρχουν βιώματά μου που προκύπτουν από βιβλία, αφηγήσεις, ταινίες, θεατρικές και μουσικές παραστάσεις, ταξιδιωτικές περιπλανήσεις μου εντός και εκτός Ελλάδας μαζί με τις εκπαιδευτικές μου εμπειρίες. Όλα τα παραπάνω ενσωματώθηκαν στις Φωνές της Πολυνίκης, θαρρείς, αυτόματα και μαγικά. Στα κείμενά μου μυθοπλασία και πραγματικότητα συναντιούνται και υφαίνονται μαζί. Η σχέση τους καταλήγει αμφίδρομη και διαδραστική. Αισθάνομαι τη διαδικασία να μετουσιώνεται σε μυστηριώδη και συναρπαστική.