Ο Μιχάλης Σπέγγος με τις δικές του δυνάμεις δημιουργεί τις εκδοχές ενός άλλου μύθου. Αυτού που μιλάει για τη ζωή, που προχωρά, για τις μικρές ιστορίες μέσα στην Ιστορία, για την ακόρεστη ανάγκη αγάπης. Δίνει μια άλλη όψη στο κείμενο, μια άλλη πλευρά στον απόηχο των γεγονότων.
Πιστεύει πως το μυστικό επιτυχίας στις ανθρώπινες σχέσεις είναι η ειλικρίνεια, και να ακολουθεί ο καθένας μας τις επιταγές της ηθικής του.
Ένα πλήθος από αντιφάσεις πλανάται γύρω από την εικόνα κάθε συγγραφέα. Όμως, κανένας μύθος δεν υπάρχει, μόνο ένας μεγάλος έρωτας. Χάρη σ’ αυτόν τον έρωτα άφησε ο ίδιος την καριέρα του ως πυρηνικός φυσικός και πήρε τη μεγάλη απόφαση ν’ ακολουθήσει τον δρόμο της καρδιάς του… τη συγγραφή. Γράφει, διότι αυτός είναι ο τρόπος του να εκφράζεται.
Το τελευταίο του βιβλίο, την «Ανεμόσκαλα», την έγραψε για να μιλήσει για των ανθρώπων το άλγος και να αφήσει χαραμάδες ελπίδας μέσα σε μια περίοδο κρίσης και πτώσης.
Η ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ
Με μια λέξη πώς θα χαρακτηρίζατε την κατάσταση που επικρατεί αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα, κύριε Σπέγγο;
Μετασεισμική.
Στην Ελλάδα, υστερούμε σε αποτελεσματική ηγεσία;
Βεβαίως. Ένα από τα κύρια προβλήματα της χώρας είναι οι μηχανισμοί και οι παραδόσεις ανάδειξης των αρχόντων της. Ας αρκεστώ σε δυο παρατηρήσεις: Πρώτον. Οι πρώτοι σε σταυρούς βουλευτές, κυρίως στα μεγάλα αστικά κέντρα, είναι εκείνοι με τις περισσότερες εμφανίσεις στα ΜΜΕ. Απ’ αυτούς συνήθως προέρχονται οι υπουργοί. Δεύτερον. Έχουμε την ευρωπαϊκή πρωτιά σε πολιτικούς γόνους παλαιών πολιτικών.
Είστε αισιόδοξος για το μέλλον τής χώρας μας;
Δεν έχουμε το δικαίωμα να παραιτηθούμε, πιστεύω. Έχουμε μακρά ιστορία. Σε φωτεινές αλλά και σκοτεινές περιόδους. Είμαστε εδώ ακόμη. Συμπατριώτες μας διέπρεπαν και συνεχίζουν να διαπρέπουν κυρίως εκτός συνόρων. Υπάρχουν στιγμές που το συλλογικό μας φιλότιμο μπορεί να κάνει θαύματα. Να θυμίσω τις μέρες των Ολυμπιακών αγώνων. Ανεξάρτητα για το τι πιστεύει ο καθένας για το αν ωφέλησαν ή όχι τον τόπο, εγώ θέλω να σταθούμε στο έργο των εθελοντών. Ένα θαύμα θα μπορούσα να το χαρακτηρίσω και τίποτε λιγότερο.
Η «Ανεμόσκαλα» είναι το τελευταίο σας βιβλίο, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Διόπτρα». Θα μας πείτε λίγα λόγια για την υπόθεση; Τι ήταν αυτό που σας ώθησε να γράψετε το συγκεκριμένο βιβλίο;
Ελλάδα του σήμερα με κυρίως σκηνικό μια γειτονιά τής παρακμής. Ο δρόμος, η αλλιώς η ανάβαση, η πορεία, όπως θέλετε πείτε το, (ανεμόσκαλα ο τίτλος) χαρακτηριστικών ανθρώπων και της επακόλουθης (όχι για όλους) λύτρωσης. Πυρήνας της αφήγησης η ιστορία του Ηλία. Ο «σταυρός» του καθενός, προσωπικός, άλλος τραγικός (στην περίπτωση του Ηλία τραγικότατος), άλλος εντελώς καθημερινός και σχεδόν τετριμμένος, για όλους όμως ένας βαρύς προσωπικός σταυρός του σημερινού βίου. Το βιβλίο έχει γραφτεί με έντονα στοιχεία θρίλερ, αλλά και σημεία χιούμορ και δοκιμιακού τύπου κριτική. Οι πρωταγωνιστές ζούνε τις –αρχικά παράλληλες ιστορίες τους– οι οποίες όμως στο τέλος συγκλίνουν, ελπίζω με τρόπο αποκαλυπτικό.
Για τον αναγνώστη είναι ένα μυθιστόρημα, με το οποίο ελπίζω να ταυτιστεί. Ο κινηματογραφικός ρυθμός τής αφήγησης ελπίζω να συναρπάσει, οι δε ανατροπές στην πλοκή να δημιουργήσουν αυτό που πάντα το απρόβλεπτο δημιουργεί.
Έγραψα αυτό το βιβλίο για τον λόγο που γράφω κάθε βιβλίο μου, διότι αυτός είναι ο τρόπος μου να εκφράζομαι. Συγκεκριμένα έγραψα νομίζω την «ανεμόσκαλα» για να μιλήσω για των ανθρώπων το άλγος και να αφήσω χαραμάδες ελπίδας μέσα σε μια περίοδο κρίσης και πτώσης.
Πόσο χρόνο σας πήρε η ολοκλήρωση του βιβλίου σας και ποια είναι η διαδικασία συγγραφής που ακολουθείτε;
Ένα χρόνο περίπου. Πρώτα γεννιέται η ιδέα. Από κάποιο ερέθισμα υποθέτω. Οι χαρακτήρες μου δημιουργούνται για να υπηρετήσουν την ιδέα και είναι συνάρτηση πολλών παραγόντων όπως αυτοβιογραφικά στοιχεία, εμπειρίες, ήρωες άλλων ιστοριών που έχουν ήδη λεχθεί, προσωπικές επιθυμίες, και πολλά άλλα. Αν υπάρχουν αληθινά γεγονότα τα χρησιμοποιώ μόνο για τις ανάγκες τής μυθοπλασίας. Μετά, η αφήγηση υπηρετεί έναν αλγόριθμο με αρχή, μέση, συγκλίσεις και τέλος.
Ποιο είναι το μήνυμα που θέλετε να πάρει ο αναγνώστης τελειώνοντας και την τελευταία σελίδα;
Θα σας απαντήσω με ένα απόσπασμα από το ίδιο το βιβλίο, κυρία Δούλη: «Βλέπω ένα όνειρο ότι είναι όλοι τους πάνω σε μια ανεμόσκαλα, θύτες και θύματα και ότι ο καθένας κουβαλάει στην πλάτη του, καθώς ανεβαίνει ένα σταυρό. Κάποια στιγμή σταματούν και με κοιτάζουν σαν να θέλουν να τους δώσω κουράγιο να συνεχίσουν. Προχωράτε, λέω, έρχομαι κι εγώ».
Ποιο είναι το σημαντικότερο πράγμα που αποκομίσατε από τη συγγραφή τού συγκεκριμένου βιβλίου;
Επιστρέφω στο «αστικό δράμα» μετά από πολλά χρόνια. Με τους ήρωες ταυτίστηκα, βίωσα… και αυτό νομίζω ήταν μια παραμυθία στις μέρες μας. Ως αναγνώστης μού τυχαίνει συχνά να περιμένω με ανυπομονησία να γυρίσω σπίτι για να συνεχίσω την ανάγνωση κάποιου βιβλίου. Να φτάνω στο τέλος και από τη μία να αγωνιώ για την εξέλιξη, αλλά απ’ την άλλη να λυπάμαι που τελειώνει. Όσον αφορά βέβαια τα μυθιστορήματα. Τα ίδια ακριβώς συναισθήματα βίωσα στη διάρκεια της συγγραφής τού συγκεκριμένου βιβλίου. Αν αυτό το βιώσουν οι αναγνώστες μου θα είμαι ευτυχισμένος.
Κατά την άποψή σας υπάρχει κάποιο μυστικό επιτυχίας στις ανθρώπινες σχέσεις;
Ειλικρίνεια, και να ακολουθεί ο καθένας μας τις επιταγές τής ηθικής του.
Οι άνθρωποι με τους οποίους σχετιζόμαστε λειτουργούν λίγο σαν καθρέφτες μας;
Δεν το ξέρω. Αν είναι έτσι όμως πρέπει να επεκτείνουμε τον κύκλο μας ή να μας βοηθήσει η τύχη να το κάνουμε. Δεν θα με χάλαγε να γνωριζόμουν ας πούμε με έναν σύγχρονο Ντοστογιέβσκι, ο οποίος είναι απίθανο να λειτουργεί σαν καθρέφτης μου.
Ανεξάρτητα από το ύφος του, πιστεύετε πως ο συγγραφέας πρέπει ν’ αρθρώνει πολιτικό λόγο;
Είναι αναμφίβολα μια συνθήκη ικανή αλλά όχι αναγκαία.
Πώς αποτυπώνεται η σημερινή κοινωνική και πολιτική πραγματικότητα της χώρας μας στο συγγραφικό σας έργο;
Υπάρχουν έργα μου, όπως η «Ανεμόσκαλα», που μιλούν για το τώρα. Δεν είναι όλα τα έργα μου έτσι. Μέσω των έργων των ανθρώπων μου προσπαθώ πράγματι να αποτυπώσω ένα μέρος τής κοινωνίας μας. Το πώς, αφήνεται στην πρόσληψη του αναγνώστη.
Σας τρομάζουν τα ακραία φαινόμενα, που έχουν εκδηλωθεί στην πολιτική ζωή τον τελευταίο καιρό στη χώρα μας;
Βεβαίως, αν και θα έπρεπε να τα περιμένουμε. Σκουπίζοντας πράγματα κάτω από το χαλάκι, μπορεί να ανακουφίζει πρόσκαιρα, αλλά δεν σημαίνει ότι με ένα μαγικό τρόπο εξαφανίζει. Ό,τι σπέρνεται θα φυτρώσει.
Πώς είναι για έναν συγγραφέα η επόμενη ημέρα τής έκδοσης του βιβλίου του;
Ημέρα χαράς αλλά και προσμονής. Δεν γράφουμε για τον εαυτό μας αλλά για τον κόσμο.
Πώς βλέπετε τα πράγματα για την ελληνική λογοτεχνία σήμερα;
Πιστεύω (μακάρι να έχω δίκιο) ότι μια επανάσταση είναι στα σκαριά.
Ποιο είναι το σπουδαιότερο μάθημα που σας έχει διδάξει η ζωή;
Να μη φοβάμαι την αλλαγή.
ΤΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΤΟΥ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ
Ο Μιχάλης Σπέγγος γεννήθηκε στα Γιάννενα το 1963. Σπούδασε πυρηνική φυσική. Έχουν εκδοθεί τα έργα του: «Περί αισθημάτων» (2001), «Η τελευταία συγγνώμη» (2002), «Μπίλη ο τίγρης» (2004), «Η εξομολόγηση ενός πυρηνικού φυσικού» (2004), «Μ’ αεροπλάνα και βαπόρια – δέκα μικρά κεφάλαια και ένα μεγάλο εμπνευσμένα από τον Διονύση Σαββόπουλο (2005), «Imperium» (2007). «Το στοίχημα των ανθρώπων» (2011) κ.ά.
* Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα “Τα Μετέωρα” στις 22 Noεμβρίου 2013.
Ακολουθήστε το tameteora.gr στο Google News!
