Πρόκειται για µια συγγραφέα συνετή, πολύπλευρη, σκεπτόµενη. Για έναν άνθρωπο που διαθέτει νου και φρόνηση και αξιοποιεί σωστά την καλλιέργειά της. Προχωρά µε βήµατα µελετηµένα και προσεκτικά.
Τα έργα της Έλσας Νόµπελη-Φαραζή διαπνέονται από συγκρότηση, φροντίδα και θηριώδη δύναµη. Πραγµατεύονται θέµατα όπως η απώλεια, οι ενθυµήσεις, οι ευαίσθητες χορδές τού παρόντα και του παρελθόντα χρόνου µέσα από τη µατιά της υπαρξιακής ανησυχίας και της ώριµης συνείδησης. Έχουν αλληγορία και νοσταλγία, αλλά ταυτόχρονα κοιτούν το µέλλον. Δεν τα προσπερνάµε εύκολα, διότι µας γοητεύουν και µας δυναµώνουν µε την παρηγοριά τής απόλαυσης.
Τονίζει πως στο DNA των Ελλήνων είναι γραµµένη η ρήση που λέει: «Επτά φορές να πέφτεις και να σηκώνεσαι οκτώ». Πιστεύει επίσης πως ένας λαός που δεν λησµονεί τα χαρίσµατά του, που συµπονά, νοιάζεται, αισιοδοξεί και αγαπά, είναι ικανός ν’ αναγεννηθεί από τις στάχτες του.
Γι’ αυτό, και η ίδια οδεύει προς ολοένα και δηµιουργικότερους δρόµους, µε πυξίδα τη δική της, εντελώς ξεχωριστή, ποιότητα.
H ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ
Πότε άρχισε το ταξίδι της συγγραφικής σας πορείας, κυρία Φαραζή;
Σ’ ένα σταυροδρόµι ζωής, εκεί που κοιτάς σαν χαµένος και δεν είσαι σίγουρος για το πού βρίσκεσαι ή προς τα πού να πας, έχεις ανάγκη την ψυχοθεραπεία και την τέχνη, σε οποιαδήποτε µορφή έκφρασης. Διότι µόνο αυτά µπορούν να σε βοηθήσουν ν’ ανιχνεύσεις την προσωπική σου ιστορία, τα προσωπικά σου αδιέξοδα. Να σου δείξουν µε κάποιο τρόπο το πώς έφτασες εκεί και το πώς να συµφιλιωθείς, για να επιλέξεις µια νέα πορεία ζωής. Σε µια τέτοια στιγµή, επανασυνδέθηκα µε µια ξεχασµένη επιθυµία µου, τη συγγραφή.
Τι είναι η γραφή; Επικοινωνία, µεράκι, διαφυγή, ή όλα µαζί και άλλα πολλά;
Είναι όλα αυτά που αναφέρετε, κυρία Δούλη, αλλά για µένα είναι κυρίως επικοινωνία, µοίρασµα. Αν ο αναγνώστης αναγνωρίσει ανάµεσα στις λέξεις κάτι δικό του, κάτι που αγγίζει τα µύχια των σκέψεων και της καρδιάς του και ταυτιστεί, τότε µεταξύ µας ανοίγει ένας δίαυλος επικοινωνίας.
Στο τελευταίο σας βιβλίο «Η Μεσόγειος των Λυγµών», που κυκλοφορεί από τις «Εκδόσεις Λιβάνη», η δράση τού βιβλίου εκτυλίσσεται σε µια άλλη εποχή. Συνδέεται αυτή µε το σήµερα;
Φυσικά, συνειδητοποίησα την οµοιότητα καθώς έγγραφα. Πόλεµος τότε, πόλεµος και τώρα. Η µορφή στη χρήση των όπλων άλλαξε. Οι απώλειες, η πείνα, ο θρήνος, η οργή, η υποταγή είναι ακριβώς οι ίδιες συνέπειες ενός πολέµου αθόρυβου µεν αλλά όχι λιγότερο καταστροφικού. Παρ’ όλα αυτά, ίδια παραµένει και η ελπίδα για επιβίωση, η ανάγκη για ευηµερία, η επιθυµία να ζήσουµε ελεύθεροι τη ζωή που µας αξίζει.
Τι σας γοητεύει από το ταξίδι σας αυτό στο παρελθόν και σε άλλες εποχές;
Θεωρώ πως είναι υποχρέωση του συγγραφέα εκτός από το να ψυχαγωγεί µε τη µυθοπλασία του τον αναγνώστη, να του υπενθυµίζει όποτε του δίνεται η ευκαιρία, σπουδαία ιστορικά γεγονότα τού παρελθόντος. Το παρελθόν µας διδάσκει και µας αφυπνίζει. Η γνώση του µας κρατά σε εγρήγορση και πάντα έτοιµους ν’ αντισταθούµε.
Πιστεύετε ότι η Ιστορία κάνει κύκλους;
Ναι, κυρία Δούλη, όπως και η ζωή.
Ένας συγγραφέας πρέπει να διαβάζει ακατάπαυστα;
Δεν γνωρίζω τι κάνουν άλλοι συγγραφείς, όµως εγώ διαβάζω. Το πρώτο µου εξωσχολικό βιβλίο το διάβασα στα δεκατέσσερα, και έκτοτε έγινα δια βίου µια παθιασµένη αναγνώστρια.
Η ανάγνωση µε έµαθε να δικαιολογώ, να αιτιολογώ και να κατανοώ τις ανθρώπινες συµπεριφορές. Διεύρυνε τις γνώσεις µου, µε έκανε λιγότερο επικριτική και περισσότερο παρατηρητική.
Πώς βλέπετε τις προοπτικές της ελληνικής λογοτεχνίας, κυρία Φαραζή;
Ακολουθώντας τα σηµεία στίξης των καιρών, η γλώσσα και η γραφή εξελίσσονται, ευτυχώς, µέσα από την εύστοχη πένα των νέων συγγραφέων. Αν ο αναγνώστης προσπεράσει τον προτεινόµενο πάγκο και τολµήσει να επιλέξει έναν συγγραφέα από τους λιγότερο γνωστούς ή προβεβληµένους, σας διαβεβαιώ πως θα συστηθεί µε διαµάντια τής σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας.
Πώς ερµηνεύετε το γεγονός ότι η λογοτεχνία συνεχίζει παρά την κρίση να σηµειώνει εµπορική κίνηση;
«Δεν υπάρχει σχεδόν καµιά λύπη, που να µη µπορεί να την διώξει µιας ώρας διάβασµα», είπε ο διαφωτιστής Μοντεσκιέ, και επιβεβαιώνεται µε τον πιο περίτρανο τρόπο, όταν βλέπεις ανθρώπους µε οικονοµική δυσπραγία, αλλά που αγαπούν το βιβλίο, να το συµπεριλαµβάνουν στη λίστα τους µε τα είδη πρώτης ανάγκης.
Αναµφισβήτητα το ταλέντο και η σκληρή εργασία αποφέρει ένα πολύ καλό αποτέλεσµα στην τέχνη. Οι δηµόσιες σχέσεις πόσο βοηθούν;
Βοηθούν ώς ένα βαθµό. Αν το προϊόν δεν αγγίξει την καρδιά τού κοινού στο οποίο απευθύνεται, δεν το σώζει καµιά δηµόσια σχέση. Με τον καιρό θα περιοριστεί στην πραγµατική του αξία.
Έχετε γράψει µέχρι σήµερα οχτώ βιβλία. Από πού αντλείτε την έµπνευση για τους χαρακτήρες σας και την ιστορία τους, κυρία Φαραζή;
Μια λέξη ή µια φράση µπορεί να διεγείρουν δηµιουργικά τη φαντασία µου. Συναισθήµατα και σκέψεις, που αποδίδω στους χαρακτήρες των ηρώων µου, προφανώς κατοικούν εντός µου, κάποια έντονα και κάποια σε λανθάνουσα µορφή. Όµως, αυτή είναι η ελευθερία και το άλλοθι της συγγραφικής πένας, που κάποτε γίνεται τρυφερή και ακαταµάχητη, και κάποτε δηλητηριώδης ή σατανική.
Τι µένει µε το τελείωµα µιας ιστορίας, µε την έκδοση του βιβλίου, µε το εξώφυλλο στις βιτρίνες των βιβλιοπωλείων;
Ικανοποίηση, αµφιβολία (η ανασφάλεια του καλλιτέχνη), αλλά και πρόδηλη χαρά. Μέχρι να φτάσει ένα βιβλίο στις προθήκες των βιβλιοπωλείων, εκτός από τον συγγραφέα, θα δουλέψει και µια οµάδα ανθρώπων που το επιµελείται, για να γίνει από κάθε άποψη ελκυστικό.
Ποιο είναι το «µεγάλο» όνειρο για ένα βιβλίο σας;
Το να µοιραστώ µε όσους περισσότερους αναγνώστες µπορώ, συναισθήµατα, σκέψεις και εικόνες.
Πόση σηµασία δίνετε τόσο στις κριτικές των ειδικών και του κοινού;
Από τη στιγµή που εκτίθεσαι δηµόσια, αυτόµατα µπαίνεις και στο στόχαστρο της κριτικής. Γνωρίζοντας πως δεν είναι δυνατόν να αρέσεις σε όλους, δέχοµαι την καλόπιστη κριτική και αποζητώ την αγαπησιάρικη. Κάθε άλλη δεν µε αφορά.
Οι συγγραφείς βρίσκουν πάντα βήµα να εκφραστούν;
Αν εννοείτε στις εκδόσεις και τους νέους συγγραφείς, ναι. Πρέπει να έχουν υποµονή, µα προπαντός επιµονή. Είναι αλήθεια πως στην αγορά φτάνουν τίτλοι δυσανάλογα πολλοί σε σχέση µε την αγορά και τη ζήτηση.
Ένα βιβλίο πρέπει να µας «βασανίζει» και λίγο;
Μια φράση η µια παράγραφος, αν µας προκαλεί το ενδιαφέρον για δεύτερη ή και τρίτη ανάγνωση, σηµαίνει πως άγγιξε κάτι µέσα µας. Κάτι που κάποιος άλλος, στη συγκεκριµένη περίπτωση ο συγγραφέας, το εκφράζει µε λόγια. Τότε η ανάγνωση περνά σ’ ένα άλλο επίπεδο επικοινωνίας τού συγγραφέα µε τον αναγνώστη και παύει να είναι αδιάφορη ή πληκτική.
Τελικά τι κάνει περισσότερο θόρυβο κατά τη γνώµη σας, ο έρωτας ή ο πόλεµος;
Η απάντηση δίνεται στον αναγνώστη στις τελευταίες σελίδες τού βιβλίου µου…
Πώς σχολιάζετε τη σηµερινή πολιτική πραγµατικότητα; Τι έφταιξε γι’ αυτόν τον κατήφορο;
Νοιώθω ιδιαίτερα περήφανη που γεννήθηκα και µεγάλωσα σ’ ένα τόπο ιερό, ηλιοφώτιστο, µε φυσικό κάλλος και ιστορία που εµπνέει τους λαούς της παγκόσµιας κοινότητας. Όµως, αυτή η περηφάνια και η αξιοπρέπεια έχουν πληγεί καίρια, εξαιτίας µιας λάθος νοοτροπίας και κάποιων κακών πολιτικών επιλογών. Για όλα αυτά έχουµε ευθύνη πολίτες και κρατούντες.
Ωστόσο στο DNA µας είναι γραµµένη η ρήση που λέει: «Επτά φορές να πέφτεις και να σηκώνεσαι οκτώ». Έναν λαό που δεν λησµονεί τα χαρίσµατά του, που συµπονά, νοιάζεται, αισιοδοξεί και αγαπά, µην τον φοβάστε, διότι είναι ικανός ν’ αναγεννηθεί από τις στάχτες του.
Τι ρόλο έχουν οι λέξεις στη ζωή σας;
Με λέξεις γητεύω τα όνειρα µου και ξορκίζω τους φόβους µου. Με λέξεις φτιάχνω τις ιστορίες που µε ταξιδεύουν. Οι λέξεις έχουν την δύναµη να πληγώνουν, αλλά και να σου χαρίζουν τον παράδεισο.
ΤΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΤΗΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΣ
Η Έλσα Νόµπελη-Φαραζή ζει στην Αθήνα και είναι µητέρα τριών κοριτσιών. Εργάστηκε στην Ολυµπιακή Αεροπορία. Έχει κάνει σπουδές στη συµβουλευτική και έχει παρακολουθήσει σεµινάρια προσωπικής ανάπτυξης.
Εκτός από το βιβλίο της «Η Μεσόγειος των λυγµών», άλλα έργα της είναι: «Είµαι Κόρη της Μήδειας», «Όχι της Γκρέις Κέλι», «Και µη µε Ξαναπείς Όµορφη», «Φίλα µε πριν Ξηµερώσει», «Ζωές σαν Μισοφέγγαρα». Από τις εκδόσεις Λιβάνη κυκλοφορούν επίσης τα µυθιστορήµατά της «Ανάµεσά µας το Ποτάµι», «Θέλω Πίσω τη Ζωή µου» και «Να Τολµάς, ν’ Αγαπάς, να Ζεις», όπως ακόµα και η συλλογή διηγηµάτων «Ένα Κοµµάτι Ουρανού», στην οποία συµµετείχε µε διήγηµά της.
* Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα “Τα Μετέωρα” στις 13 Σεπτεμβρίου 2013.
Ακολουθήστε το tameteora.gr στο Google News!
