Για εκείνη το ταξίδι της γραφής είναι ένα ταξίδι αυτογνωσίας κι αποκάλυψης. Πιστεύει ότι οι ιστορίες και τα παραμύθια δεν έχουν ηλικία, διότι μέσα τους κρύβουν γνώση, σοφία κι αγάπη, αυτό δηλαδή που χρειάζεται ο άνθρωπος, για να ζήσει το δικό του ταξίδι.
Αυτό που προβάλλει στα βιβλία της δεν είναι απλώς αυτό που έχει κατανοήσει και εμπεδώσει, αλλά αυτό που ακούει εντός της. Σαν μια ηχώ που επιστρέφει από ένα σημείο βαθιά μέσα στη συνείδησή της και φωτίζει το γράψιμό της.
Φωτίζει με επάρκεια, γνώση και διεισδυτικότητα τις σημαντικές πτυχές των βιβλίων της, τη χαμένη αθωότητα και τα ιδανικά της νιότης. Η γραφή της είναι σχεδιασμένη στη λεπτομέρεια, με αξιοθαύμαστη λιτότητα και καθαρότητα, με σεβασμό και εναρμόνιση αλλά και με μια σωτήρια δόση χιούμορ.
Άμεση, χωρίς υπερβολή, με σημάδια ανεπαίσθητα, σχεδόν αόρατα. Νους, σώμα και ψυχή μιλούν σαν ένα όλον. Η ίδια θεωρεί πως η συγγραφή σε προσκαλεί ν’ αναγνωρίσεις τα όρια του εαυτού σου και σε προκαλεί να τα ξεπεράσεις.
Η Δήμητρα Πυργελή είναι μια γυναίκα που διέπεται από αλληλεγγύη, θέρμη και γενναιοδωρία, πρωτότυπη και μοναδική, που αναζητά με άσβεστο πάθος απροσδόκητα σχήματα και υλικά στην υπηρεσία τής αλήθειας των συναισθημάτων.
Η ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ
Από μικρή ζείτε αγκαλιά με τα βιβλία. Διαβάζετε και πλάθετε ιστορίες για μικρούς και μεγάλους. Πότε πήρατε την απόφαση να γράψετε το πρώτο σας βιβλίο, κυρία Πυργελή; Ήταν εξαρχής στα σχέδιά σας;
Η έμπνευσή της στιγμής αυθόρμητα σε οδηγεί σε μια ιστορία ή σ’ ένα μύθο χωρίς να προϋπάρχει ως στόχος η δημιουργία ενός βιβλίου. Είναι τόσο μεγάλη η γοητεία που ασκούν πάνω σου οι ήρωες που αδυνατείς να σκεφτείς κάτι άλλο. Την πρώτη μου ιστορία, λοιπόν, την έγραψα όταν ήμουν εννιά χρονών ένα πρωινό Σαββάτου μέσα στο βιβλιοπωλείο της μαμάς. Λίγες λευκές κόλλες χαρτιού Α4 διπλωμένες στη μέση και αρκετή φαντασία ήταν αναγκαίες για να με οδηγήσουν στη συγγραφή της πρώτης μου ιστορίας. Το πρώτο μου βιβλίο που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Λιβάνη είναι «Η μικρή μπότα του Αϊ Βασίλη». Η ιστορία αυτή έχει μοιραστεί το συρτάρι μου με την πρώτη ιστορία που έγραψα, με τη διαφορά ότι η δεύτερη μένει ακόμη εκεί φυλαγμένη και περιμένει υπομονετικά να ‘ρθει η σειρά της.
Τι είναι αυτό που σας γοητεύει στο ταξίδι της γραφής;
Το ταξίδι προς το άγνωστο με γοητεύει. Δεν έχεις ιδέα ποτέ ή που μπορεί να σε οδηγήσει ένας ήρωας ή μια ηρωίδα. Είναι ένα ταξίδι αυτογνωσίας κι αποκάλυψης, γιατί κάθε φορά έρχεσαι αντιμέτωπος, αρχικά με τον ίδιο σου τον εαυτό και μετά αντιμέτωπος με τον κόσμο.
Ποιο ήταν το ερέθισμα, η αφορμή, για να το γράψετε το βιβλίο σας «Μικρές ιστορίες για τον μεγάλο μας κόσμο», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Παρρησία»;
«Τα παραμύθια δεν είναι μόνο για παιδιά». Αυτή η πεποίθησή μου υπήρξε και η αφορμή για τη δημιουργία των μικρών ιστοριών. Ο κόσμος είναι τόσο μεγάλος που έχει τα πάντα: τα καλά, τα μέτρια και τα όχι και τόσο καλά. Έχει επίσης αγωνίες, ανασφάλειες και φόβους που δε χρειάζεται «να λυθούν» με την παρουσία των δράκων ή των μαγισσών. Κάπως έτσι ξεκίνησε η σύλληψή μου και στη συνέχεια τις ιδέες αυτές τις αποτύπωσα στο χαρτί κι έγιναν «μικρές ιστορίες».
Πιστεύετε ότι τα παραμύθια αγγίζουν τις παιδικές ψυχές που έχουν φωλιάσει σε σώματα ενηλίκων. Τι σημαίνει για εσάς ο μαγευτικός κόσμος των παραμυθιών;
Το παραμύθι έχει τέτοια δύναμη που μπορεί να φέρει τα πάνω κάτω και μετά την ανατροπή να επέλθει η απαιτούμενη ισορροπία, ώστε όλοι να είναι καλά κι ο ακροατής ή ο αναγνώστης ΚΑΛΥΤΕΡΑ. Για μένα το παραμύθι είναι άλλοτε βατήρας και άλλοτε αξίνα• βατήρας για ν’ αγγίξω το όνειρο και αξίνα για να σκαλίσω και να φέρω στο φως κομμάτια του εαυτού μου που κρύφτηκαν στο χρόνο.
Η συγγραφή είναι από μόνη της μια πολύ απαιτητική ενασχόληση και πολλές φορές οι συγγραφείς, έρχονται σε σύγκρουση ακόμα και με τον ίδιο τους τον εαυτό, όσο γράφουν ένα βιβλίο. Ποια είναι η δική σας άποψη πάνω σ’ αυτό;
Η συγγραφή σε προσκαλεί ν’ αναγνωρίσεις τα όρια του εαυτού σου και σε προκαλεί να τα ξεπεράσεις. Τότε έρχεσαι αντιμέτωπος με τον εαυτό σου και με τις «αποσκευές» σου• ό,τι έμεινε ως απόσταγμα από τη γλώσσα που μιλάς, από τα βιβλία που διάβασες, από την τέχνη που σε πλησίασε. Οτιδήποτε σου προσφέρθηκε απλόχερα με σκοπό να περάσεις από το μονοπάτι της γνώσης στην αυτογνωσία.
Ζείτε τον χώρο του βιβλίου καθημερινά, μια που διατηρείτε το δικό σας βιβλιοπωλείο. Πώς είναι τα πράγματα για το βιβλίο στην χώρα μας σήμερα;
Στο χώρο του βιβλίου η κατάσταση στις μέρες μας είναι περίπλοκη, κυρία Δούλη. Η πολυπλοκότητά της έγκειται στο γεγονός ότι οι ρόλοι των ανθρώπων, που ασχολούνται με το βιβλίο, δεν είναι ευδιάκριτοι. Ο εκδότης δεν είναι μόνο εκδότης κι ο συγγραφέας δεν ασχολείται μόνο με τη συγγραφή.
Ποιος είναι ο ρόλος των ανθρώπων των γραμμάτων στην εποχή μας;
Φυσικά να φωτίσουν τα μυαλά, ν’ αφυπνίσουν τη συνείδηση, ν’ αγγίξουν τις ψυχές, να απομακρύνουν το σκοτάδι, βοηθώντας τον καθένα ξεχωριστά να αγγίξει το προσωπικό όριο του «συν άπειρο», γιατί η ζωή είναι μια μαθηματική ακολουθία.
Το βιβλίο σας, «Μικρές ιστορίες για τον μεγάλο μας κόσμο», εντάσσεται στην κατηγορία της λογοτεχνίας για ενήλικες, η οποία ωστόσο μπορεί να διαβαστεί και από παιδιά και εφήβους, ενώ το «Η μικρή μπότα του Αϊ–Βασίλη» από τις εκδόσεις «Λιβάνη», το «Καπετάνιος στην μπανιέρα» από τις εκδόσεις «Καλειδοσκόπιο» και «Τα δύο αδέλφια και το φεγγάρι» από τις Εκδόσεις «Μεταίχμιο» είναι αμιγώς παιδικά βιβλία. Σας αρέσει να πειραματίζεστε με τα διάφορα λογοτεχνικά είδη ή δεν πιστεύετε σε αυτές τις ταμπέλες;
Οι ιστορίες και τα παραμύθια πιστεύω ότι δεν έχουν ηλικία, γιατί μέσα τους κρύβουν γνώση, σοφία κι αγάπη, ό,τι δηλαδή χρειάζεται ο άνθρωπος για να ζήσει το δικό του ταξίδι. Οι ιστορίες έφταναν πάντοτε στο δέκτη από πομπούς που ήταν σίγουρα μεγαλύτεροι σε ηλικία και δυνατότητες. Όσο μεγάλος κι αν είναι κάποιος σε ηλικία, όταν λάβει ως δώρο ένα παραμύθι ή ένα βιβλίο παιδικής ή εφηβικής λογοτεχνίας, τότε οι κόρες των ματιών του θα διασταλούν, θα γίνουν φωτεινοί αστέρες που πάνω τους στάθηκε, έστω και για μια στιγμή, ο μικρός πρίγκιπας. Δοκιμάστε το, παρατηρήστε και θα με θυμηθείτε• τα βιβλία δεν έχουν ηλικία.
Μέχρι τώρα έχετε συνεργαστεί με τέσσερεις εκδοτικούς οίκους, κυρία Πυργελή. Ποιος απ’ αυτούς χτύπησε πρώτος την πόρτα;
Ο πρώτος εκδότης που μου χτύπησε την πόρτα ήταν ο «Λιβάνης». Η κ. Λιβάνη ξεκίνησε να διαβάζει το χειρόγραφο «της μπότας» και σταμάτησε, όταν αποφάσισε ότι ήθελε να το δει τυπωμένο, όπως έμαθα εκ των υστέρων. Την ευχαριστώ από καρδιάς για τη δημιουργία της «μικρής μπότας» και για τις μοναδικές στιγμές που μου χάρισε.
Υπάρχει για εσάς «το τρίτο μάτι», που θα διαβάσει αποσπάσματα βιβλίου σας, ώστε να εκφράσει τη δική του άποψη και πιθανώς κάποια παρατήρηση;
Η οικογένειά μου και οι φίλοι είναι τα μάτια και τ’ αυτιά, που βουτάνε στα χειρόγραφά μου. Ευτυχώς έχουν υπομονή και με αντέχουν.
Ποιο χαρακτηριστικό σας, θεωρείτε πως αποτελεί προτέρημα, σε συγγραφικό πάντα επίπεδο;
Δεν νομίζω πως διαθέτω κάποιο ιδιαίτερο προτέρημα, η οπτική μου απλώς δεν περιορίζεται μόνο στα γεγονότα. Οι φίλοι μου λένε πως τα βλέπω όλα πάνω από ένα σύννεφο. Ίσως. Μπορεί, όμως, να τα βλέπω και μέσα από ένα καλειδοσκόπιο ή από μια χαραμάδα…
Κοιτάζοντας πίσω και έχοντας πλέον τέσσερα βιβλία στο ενεργητικό σας, υπάρχουν πράγματα που θα θέλατε να είχατε γράψει ή αποδώσει διαφορετικά;
Όταν μια ιστορία ανοίγει τα φτερά της, για να οδηγηθεί σ’ έναν οίκο μεγαλύτερο απ’ το δικό σου σπίτι, τότε φροντίζεις ν’ αποχωρήσει έτοιμη, έχοντας τ’ απαραίτητα γι’ αυτή τη μόνιμη μετοίκηση κι εγκατάσταση.
Τι είναι αυτό που σας γεμίζει και σας βοηθάει να συνεχίσετε το γράψιμο;
Η αναγκαιότητα να εκφράσω όλα όσα αισθάνομαι, κυρία Δούλη. Η γραφή είναι ένα μέσο εκτόνωσης στη ζωή μου. Αυτή η διαδικασία με βοηθάει ν’ αδειάσω «τ’ αμπάρια» της ψυχής μου και να γεμίσω τ’ αστέρια μου με μικρές δόσεις ηρεμίας και γαλήνης, που στη διάρκεια της καθημερινότητάς μου, μεγαλώνουν μαζί μου.
Τα μηνύματα των παραμυθιών, νομίζετε ότι περνούν στα παιδιά άμεσα, ή ως εικόνες τις οποίες «αποθηκεύουν» μέσα τους;
Μια εικόνα ισούται με χίλιες λέξεις και μια λέξη είναι ένας ωκεανός πληροφοριών, κύματα συναισθημάτων. Το παιδί έχει και την ικανότητα και τη δύναμη να τα επεξεργαστεί μεμονωμένα αλλά και σε συνδυασμό ανάλογα με το ερέθισμα, που θα δεχτεί. Εξάλλου, τα παραμύθια λειτουργούν σε ανύποπτο χρόνο, απρόσμενα κι απρόσκλητα. Εκεί κρύβεται όλη η ομορφιά τους, γι’ αυτό και τα παιδιά τα αγαπούν πολύ.
Στο οπισθόφυλλο του βιβλίου σας γράφετε κάτι πολύ όμορφο και ρομαντικό «Όσο η γη θα κινείται πάντοτε θα πλέκονται ιστορίες είτε για να τις διηγηθούμε είτε για να τις αφουγκραστούμε. Άλλωστε τα στόματα ανοίγουν δρόμους και τα αυτιά γίνονται πυξίδες στα ταξίδια μας…». Τι προτιμάτε εσείς προσωπικά κυρία Πυργελή τα στόματα που ανοίγουν δρόμους ή τα αυτιά που γίνονται πυξίδες;
Το ιδανικό είναι να πορεύεσαι συνδυάζοντας και τα δύο. Να βλέπεις, ν’ ακούς και να προχωράς. Υπάρχουν φορές που αυτό είναι ανέφικτο, όχι όμως κι ακατόρθωτο.
ΤΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΤΗΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΣ
Γεννήθηκε και ζει στην Ξάνθη. Εργάζεται στο βιβλιοπωλείο της. Κάνει εκπομπές στο Ράδιο Ξάνθη 93,5 fm, επισκέπτεται σχολεία και αφηγείται παραμύθια, δημιουργώντας σχέσεις με το πιο «άναρχο» υλικό της ανθρωπότητας, τα παιδιά.
Από μικρή ζει αγκαλιά με τα βιβλία. Διαβάζει και πλάθει ιστορίες για μικρούς και μεγάλους.
Η πρώτη δημόσια κατάθεσή της στον κόσμο του παραμυθιού ήταν «Η μικρή μπότα του Αϊ–Βασίλη» από τις εκδόσεις Λιβάνη, ενώ πρόσφατα κυκλοφόρησε το βιβλίο της «Καπετάνιος στην μπανιέρα» από τις εκδόσεις Καλειδοσκόπιο, «Oι μικρές ιστορίες για το μεγάλο μας κόσμο» από τις εκδόσεις «Παρρησία» και «Τα δύο αδέλφια και το φεγγάρι» από τις Εκδόσεις Μεταίχμιο.
Υπόσχεται πως θα συνεχίσει με πολλή αγάπη και μεράκι να δημιουργεί όμορφες ιστορίες, για να ταξιδεύει μικρούς και μεγάλους στο μαγευτικό κόσμο των παραμυθιών!
* Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα “Τα Μετέωρα” στις 14 Νοεμβρίου 2014.
Ακολουθήστε το tameteora.gr στο Google News!
