Η μορφή κάθε ανθρώπου είναι σαν την αγκαλιά τής ψυχής του. Σαν τους στοχασμούς του και σαν τις σκέψεις του. Ο κόσμος της διαθέτει φαντασία, ήθος και πνευματική εμβέλεια. Έχει μια συγκινητική ένταση στη γραφή της. Άμεση, ανθρώπινη και μεταφυσική συγχρόνως, γεμάτη με εσωτερικούς κραδασμούς. Με εντιμότητα, πάθος και αφοσίωση, ένστικτο και γνώση πιάνει το νεύρο τής λογοτεχνίας. Έχει μια σπάνια εγκυρότητα και μια ιδιαίτερη λογοτεχνική ευστοχία. Η Μάρω Βαμβουνάκη βρίσκει ισορροπίες και ωριμάζει με αυτάρκεια. Σκέπτεται με ευαισθησία, αισθάνεται με σκέψη. Περπατάει τη δική της δυναμική και πολλά υποσχόμενη διαδρομή με αυτιά και μάτια ορθάνοιχτα.
Η ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ
Κυρία Βαμβουνάκη, τι είναι αυτό που σας εμπνέει σήμερα; Όλο αυτό που ζούμε θα λέγατε ότι επιτρέπει την έμπνευση, της αφήνει περιθώρια;
Μα βέβαια! Ειδικά σήμερα! Τίποτα δεν εμπνέει ένα έργο όσο η οδύνη, η απώλεια, ο κίνδυνος, η στέρηση. Λες και τότε μετράει ο άνθρωπος «το έχει του», που λέει ο Ελύτης. Τις δυνατότητές του, τι έχασε, τι περισσότερο επιθυμεί και κυρίως, το τι περισσότερο αξίζει. Όλα τα σημαντικά βιβλία και τα πιο ωραία τραγούδια, αν τα θυμηθείτε, σκληρές εποχές γράφτηκαν. Μυστήρια αντίδραση, αλλά έτσι είναι ευτυχώς.
Στη χώρα μας η ανεργία «χτυπάει κόκκινο», οι ανασφάλιστοι αυξάνονται και τα όνειρα των νέων ανθρώπων κατακρημνίζονται. Φανταζόσασταν μια τέτοια εικόνα για την Ελλάδα;
Όχι, αλλά κακώς δεν την φανταζόμασταν. Δείχνει ανεπίτρεπτη επιπολαιότητα το να μην προβλέπεις. Είμαστε όλοι συνυπεύθυνοι, ο καθένας με τον τρόπο του, τη στάση του, την απουσία κρίσης και διάκρισης που μας είχαν μπολιάσει τα περασμένα ανέμελα δήθεν χρόνια. Όταν ενηλικιώνεσαι απαγορεύεται να παραμένεις ανώριμος, έχουν βαρύ τίμημα τα εύκολα καταφύγια, κυρία Δούλη.
Το τελευταίο σας μυθιστόρημα «Κυριακή απόγευμα στη Βιέννη» κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις «Ψυχογιός». Πρόκειται για μια ματιά στον εσωτερικό μας κόσμο, ένα είδος ψυχανάλυσης για να εμβαθύνουμε στην ψυχή μας, κάτι άλλο;
Όπως το λέτε! Μια ξένη πόλη μακρινή, ένα Κυριακάτικο απόγευμα μοναχικό, ώρες απραξίας, βυθίζουν τον άνθρωπο ή σε κατάθλιψη ή σε μια εσωστρέφεια αυτογνωσίας, έντιμου μονόλογου για το τι θέλω και τι αντέχω. Εμείς οι ίδιοι επιλέγουμε τι θα κάνουμε με τη μοναξιά μας, θα επωφεληθούμε ή θα καταρρεύσουμε;
Το βιβλίο σας ξεκινάει με έναν μοναχικό περίπατο ενός άνδρα στους δρόμους της Βιέννης. Γιατί επιλέξατε έναν άνδρα για κεντρικό ήρωα;
Ε, άνθρωπος είναι και ο άντρας! Γιατί να μην τον περιγράψω; Άλλωστε για εμάς τις γυναίκες το άλλο φύλο είναι ένα καλά μελετημένο πλάσμα, μια που διαρκώς θέλουμε να το κατακτούμε. Ίσως μάλιστα να τους ξέρουμε καλύτερα από όσο οι ίδιοι τον εαυτό τους…
Είναι το όγδοο βιβλίο σας που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Ψυχογιός». Ποια είναι τα συναισθήματά σας; Τι σημαίνει για σας αυτή η συνεργασία;
Σημαίνει πως σεβαστήκαμε ο ένας τον άλλο, πως συνεργαστήκαμε έντιμα και με απόλαυση, πως τέτοιες καλές συναντήσεις τις κρατάμε και τις προσέχουμε γιατί είναι πολύτιμες.
Γύρω μας επικρατεί ένας γενικός αναβρασμός. Συναντάτε εξαγριωμένους ανθρώπους; Τι θα τους συμβουλεύατε;
Αυτό το βλέπω και το συζητάμε στην Αθήνα συνεχώς… Αγρίεψε ο κόσμος, εκνευρισμένος και συγχυσμένος γίνεται ανυπόμονος, επιθετικός, κακόπιστος. Πρώτη φορά οδηγώντας κατεβάζω τις ασφάλειες στις πόρτες μου και με θλίβει αυτό, ντρέπομαι. Απ’ την άλλη μεριά βλέπεις και μια ανθρωπιά συχνά, μια αλληλεγγύη, συμπόνια ανάμεσα σε άγνωστους. Ο καλός Σαμαρείτης είναι η ωραιότερη παραβολή, γιατί μιλάει για φροντίδα τού ξένου, του άγνωστου, όχι του φίλου και του συγγενούς. Τι να συμβουλεύω εγώ; Όλοι το ξέρουμε, αν δεν φανείς γενναίος και αξιοπρεπής τις δύσκολες μέρες, είσαι θλιβερά αδύνατος, μίζερα εγωπαθής.
Στην επαφή σας με τη νέα γενιά, τι είναι αυτό που σας ανησυχεί περισσότερο;
Τα σημερινά παιδιά είναι ειλικρινέστερα από εμάς, πιο διάφανα, πιο ευαίσθητα. Αισθάνομαι τύψεις και ντροπή για τη γενιά μου, δεν υπήρξαμε οι καλύτεροι γονείς…Κάναμε πολλά επικίνδυνα πειράματα στην πλάτη τους, προοδευτικά δήθεν, νευρωσικές ελευθεριότητες και τα κουράσαμε. Τους στερήσαμε την ασφάλεια και την καλή παιδαγωγία. Έρχεται τώρα και το οικονομικό πρόβλημα με θύματα πρώτα τα ίδια. Τα τρέξαμε σε τόσα φροντιστήρια, γλώσσες, μπαλέτα, μουσικά όργανα, τόση κόπωση και μάταια μαθήματα υπερβολικά, και τι γίνεται σήμερα; Δυσκολεύονται να βρουν θέση σερβιτόρου, ζητούν αγγελίες να μεταναστεύσουν….Είναι το πιο πικρό θέμα αυτό των νέων παιδιών…Ούτε επαγγελματικές ελπίδες έχουν, αλλά ούτε και πνευματικές αξίες να αντλήσουν δύναμη. Περιπλανώνται σε μια χαώδη ζωή.
Ατενίζετε με αισιοδοξία το μέλλον;
Α, ναι! Είμαι αισιόδοξη. Η ζωή τραβάει πάντα την ανηφόρα. Πιστεύω στον Θεό και δεν γίνεται να είμαι απαισιόδοξη. Δοκιμαζόμαστε για καλύτερες μέρες. Πίστη με απόγνωση δεν ταιριάζουν. Έχει νόημα αυτό το λούκι που περνάμε.
Στο βιβλίο σας «Κυριακή απόγευμα στη Βιέννη» γράφετε: «…Να προσέχεις το βλέμμα περισσότερο από τα λόγια…» και παρακάτω «…Να γυρεύεις την κρυμμένη πρόθεση, εκεί είναι η καθαρότητα ή όχι της καρδιάς». Είναι το βλέμμα καθρέφτης, μας βοηθάει να αποφύγουμε τις κακοτοπιές;
Μα σχεδόν πάντα το βλέμμα ερωτευόμαστε σε κάποιον που ερωτευόμαστε πολύ. Και τα μωρά ακόμα, το βλέμμα της μαμάς γυρεύουν για να καταλάβουν τι γίνεται. Πρέπει όμως και το δικό μας βλέμμα προς το βλέμμα του άλλου να είναι καθαρό για να μας εμπιστευτεί την αλήθεια του.
Εκτός από Νομικά έχετε σπουδάσει και Ψυχολογία, αλλά αποφασίσατε να ασχοληθείτε με τη συγγραφή. Γιατί; Τι κερδίζετε από τη συγγραφή;
Από όλα κέρδισα. Κέρδος είναι η γνώση του κόσμου, του ουρανού, και η άσκηση του εαυτού σου. «Και στην Ομόνοια μπορεί να αγιάσει κανείς», λέει ο γ. Πορφύριος. Το να περιγράφεις εκείνο που βλέπεις εντός σου είναι ταξίδι συνείδησης τρομερό, είτε γράφεις βιβλία είτε μυστικό ημερολόγιο. Φτάνει να μη γράφεις ψέματα, κι αν τα γράφεις να το ξέρεις ότι λες ψέματα…
Ποια είναι τα αγαπημένα σας αναγνώσματα;
Πάντα ο Ντοστογιέφσκι, ο Τολστόι και κείμενα των Πατέρων και γερόντων μας. Αυτοί σχίζουν το παραπέτασμα και κοιτούν έξω από τον χρόνο και το ορατό.
Βλέπουμε σήμερα να κλείνουν βιβλιοπωλεία λόγω τής οικονομικής κρίσης, αλλά και του ηλεκτρονικού εμπορίου. Πιστεύετε ότι θα επιβιώσει το βιβλίο;
Η σιωπηλή, μοναχική σχέση με την τυπωμένη σελίδα είναι αναντικατάστατη. Και η ηδονή της ανάγνωσης βιβλίου που κρατάς, που ξεφυλλίζεις, που λερώνεις με τον καφέ σου, που σημειώνεις με το μολύβι σου, που μετά κρύβεις στο ράφι σου, δεν μοιάζει με καμιά άλλη κατάσταση, δεν λησμονιέται αν μυήθηκες σ’ αυτήν. Δεν νομίζω πως μπορεί αυτό να χαλάσει ποτέ, αντιθέτως. Ήδη στα λεωφορεία και στο μετρό βλέπεις και Έλληνες να διαβάζουν ενώ ταξιδεύουν.
Στο βιβλίο σας «Οι παλιές αγάπες πάνε στον Παράδεισο» γράφετε: «…το αλώνι μου είναι η ελευθερία μου, η ανεξαρτησία μου, η αξιοπρέπεια μου…» και παρακάτω «…χρυσαφιά σειρήνα απ’ άλλους κόσμους βγάζει λαρυγγισμούς αφόρητους και με καλεί σ’ ένα έρωτα…Τι ελευθερία είναι αυτή που μόνο μέσα από μια σκλαβιά βρίσκω; Δεν καταλαβαίνω…όμως ακολουθώ τους λαρυγγισμούς και τους πιστεύω!!!». Πιστεύετε ότι πρέπει να ακολουθούμε τους λαρυγγισμούς; Αξίζει το τίμημα;
Τι μου λέτε!… Λες και μπόρεσα να αποφύγω ποτέ μου τέτοιους λαρυγγισμούς! Λες και το αποφασίζω ή το ελέγχω! Από τη φύση μου αφήνομαι σε δυνατές κλήσεις και σε διαισθήσεις μου πιο πολύ από όσο στη λογική μου. Σε μένα βγήκε σε καλό, χωρίς να μπορώ να το συνιστώ γενικώς, κυρία Δούλη.
Ο φόβος τι ρόλο παίζει στη ζωή σας, κυρία Βαμβουνάκη;
Ναι, φοβάμαι. Λένε πως ρίζα όλων των φόβων είναι ο φόβος θανάτου. Δεν ξέρω. Είναι πολλά αυτά που τρομάζουν, η ζωή καταντάει μια πάλη εναντίον των φόβων. Η πίστη και η ταπείνωση βοηθάνε στα άγχη, στις αγωνίες, στις ανασφάλειες. Κάπου διάβαζα πως «ελευθερία είναι να κάνεις εκείνο που φοβάσαι».
Πείτε μας μια βαθιά επιθυμία σας.
Δόξα τω Θεώ έχω πολλές επιθυμίες και διάφορες. Εύχομαι να ασκηθώ καλύτερα να βυθίζομαι στο τώρα, να μη με τρώνε το παρελθόν και το όποιο μέλλον μου. Μέσα στο τώρα ωριμάζεις και όντως ζεις, δεν είναι εύκολο βίωμα όμως η εγκατάλειψη στο νυν.
ΤΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΤΗΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΣ
Η Μάρω Βαμβουνάκη γεννήθηκε στα Χανιά, όπου έζησε τα παιδικά της χρόνια. Από εννέα χρόνων πήγε με την οικογένειά της στην Αθήνα. Σπούδασε νομικά και ψυχολογία.
Από το 1972 και για έντεκα χρόνια έζησε στη Ρόδο, όπου εργάστηκε ως συμβολαιογράφος.
Σήμερα ζει στην Αθήνα. Από τις Εκδόσεις ΨΥΧΟΓΙΟΣ κυκλοφορούν επίσης τα βιβλία της: Ο Παλιάτσος και η Ανιμα, Το φάντασμα της αξόδευτης αγάπης, Χορός μεταμφιεσμένων, Αυτή η σκάλα δεν κατεβαίνει, και, σε κοινό τόμο, Το χρονικό μιας μοιχείας, Ντουλια και Ο πιανίστας και ο θάνατος. Επίσης, το μυθιστόρημά της Ο Ερωτευμένος Πολωνός, που ήταν υποψήφιο για το Βραβείο Αναγνωστών – ΕΚΕΒΙ 2011.
* Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα “Τα Μετέωρα” στις 14 Δεκεμβρίου 2012.
Ακολουθήστε το tameteora.gr στο Google News!
