Είναι ένα σπάνιο είδος συγγραφέα παιδικού βιβλίου, που δημιουργεί έξυπνες και πρωτότυπες ιστορίες με έντονο το στοιχείο τής ανατροπής και της έκπληξης. Παίζει με τις λέξεις και κρατάει αμείωτο το ενδιαφέρον των παιδιών που διαβάζουν τα βιβλία της. Η Ιωάννα Μπουλντούμη, που χαρίζει ώρες απολαυστικής ανάγνωσης στα παιδιά και όχι μόνο…, σε μια κουβέντα γεμάτη αυθορμητισμό, μας παρουσιάζεται και τη γνωρίζουμε καλύτερα μέσα από τις απαντήσεις της.
Η ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ
«Εκείνη στον ύπνο της έβλεπε εφιάλτες, εκείνος μπροστά του έβλεπε ένα γενναίο κορίτσι. Η φιλία τους νίκησε το σκοτάδι, το θάρρος νίκησε τους φόβους…»
Αυτό είναι ένα απόσπασμα από τον δικό σας «Ονειροσυλλέκτη» και το θαυματουργό ονειρόκουτό του, όπου εκεί μέσα μαζεύει όλα τα κακά όνειρα των παιδιών, τα κλειδαμπαρώνει και δεν τα αφήνει ποτέ να δραπετεύσουν. Άλλαξαν οι καιροί και τα παιδιά, κυρία Μπουλντούμη;
Σίγουρα! Οι καιροί που ζούμε είναι πιο πολύπλοκοι, οι εξελίξεις πιο καταιγιστικές, η τεχνολογία καλπάζει και μας φέρνει πιο κοντά, αλλά ταυτόχρονα μας απομονώνει. Μαζί έχουν αλλάξει και τα παιδιά – πιο ενημερωμένα, με περισσότερα ερεθίσματα, λιγότερο προσωπικό χρόνο, παιδιά που ωριμάζουν γρηγορότερα. Αυτό που δεν αλλάζει είναι ότι παραμένουν παιδιά, κι εμείς οι μεγάλοι έχουμε πάντα να μαθαίνουμε πολλά, μέσα από την ανόθευτη ματιά με την οποία κοιτάζουν τον κόσμο.
Ποια πιστεύετε πως είναι η δύναμη του συγγραφέα και του βιβλίου;
Καταρχάς, η δύναμη αυτή είναι πολυεπίπεδη: ο συγγραφέας γίνεται καλύτερος μόνο όσο γράφει βιβλία, τα βιβλία υπάρχουν όσο υπάρχουν οι συγγραφείς, οι αναγνώστες «δραπετεύουν» σ’ έναν κόσμο παράλληλο και πολλοί παίρνουν δύναμη από αυτόν. Η δύναμη που απορρέει από τα βιβλία είναι αόρατη, αβίαστη και μαγική.
Η πορεία σας δείχνει ένα ιδιαίτερο πάθος για τα παιδιά. Τί είναι αυτό που σας συγκινεί στην παιδική ηλικία;
Τουλάχιστον όπως το εισπράττω εγώ, η συναναστροφή που έχω με τα παιδιά ως συγγραφέας, είναι λυτρωτική – με απελευθερώνει, με αναζωογονεί, με επαναπροσδιορίζει. Μπροστά σε ένα κοινό που αποτελείται από παιδιά, θέλοντας και μη, αφήνεις στην άκρη τα προβλήματα και τις έγνοιες τής στιγμής και παρασύρεσαι σε έναν κόσμο που ικανοποιείται με λιγότερα και σου επιστρέφει περισσότερα. Σε κάθε παρουσίαση σε σχολεία, έχω κι εγώ τον ενθουσιασμό των παιδιών. Χωρίς πολλή προσπάθεια. Ο παιδικός ενθουσιασμός μεταδίδεται με τον αέρα!
Είναι αυστηροί κριτές οι μικροί αναγνώστες;
Το παιδί είναι τελικά πιο αυστηρό στην κρίση, στα κριτήριά του και πολύ πιο αυστηρό όταν εκφράζει τη γνώμη του. Μπορεί την επιλογή ενός βιβλίου να την κάνει τις περισσότερες φορές ένας ενήλικας για ένα παιδί, όμως εκείνο αποφασίζει αν του αρέσει ή όχι, αν θέλει ή όχι να το ξαναδιαβάσει, αν θα πει στους φίλους του ή όχι να το διαβάσουν κι εκείνοι κ.λπ. Βασικά, τα βιβλία που απευθύνονται στα παιδιά πρέπει να έχουν… υψηλό δείκτη προστασίας από την πλήξη: όσο ενδιαφέρον κι αν είναι το θέμα ενός βιβλίου, αν είναι γραμμένο με έναν τρόπο επίπεδο ή ακόμα χειρότερα διδακτικό, το παιδί θα το ξεχάσει στο ράφι τής βιβλιοθήκης του – αν καταφέρει ποτέ να το διαβάσει όλο!
Πριν λίγες μέρες στις 2 Απριλίου ήταν η Παγκόσμια Ημέρα παιδικού βιβλίου και στις 23 Απριλίου είναι η Παγκόσμια Ημέρα Βιβλίου και Πνευματικών Δικαιωμάτων. Πιστεύετε ότι τα βιβλία έχουν τη δύναμη να αλλάξουν τη συμπεριφορά τού ανθρώπου;
Το βιβλίο έχει τη δύναμη να αλλάξει και την ίδια τη ζωή ενός ανθρώπου, και μάλιστα από νωρίς, κι αυτό γιατί μέσα από τη διαδικασία τής ανάγνωσης το παιδί συναντά καινούργιες λέξεις, νέες ιδέες, διαφορετικές απόψεις, τρόπους συμπεριφοράς και στάσεις ζωής. Η επαφή με το βιβλίο είναι μια επένδυση που κεφαλαιοποιείται με τα χρόνια, ένα παράθυρο στον κόσμο, μέσα στον οποίο ο καθένας ορίζει τη θέση του.
Υπάρχει επικίνδυνο παιδικό βιβλίο; Πώς μπορεί να το αναγνωρίσει ο γονιός που θέλει να αγοράσει βιβλίο για το παιδί του;
Τι σημαίνει «επικίνδυνο»; Τα κόμικς με τους δυσάρεστους στην όψη ήρωες; Τα βιβλία με βρικόλακες και υπερφυσικές οντότητες; Κατά τη γνώμη μου είναι ακαλαίσθητα, αλλά για να είμαστε ειλικρινείς, τα παιδιά δεν εκτίθενται σ’ αυτά όταν παρακολουθούν τηλεόραση ανενόχλητα με τις ευλογίες τών γονιών τους; Τουλάχιστον, μέσα από ένα τέτοιο βιβλίο, το παιδί δεν έρχεται σε άμεση επαφή με τη μη λογοκριμένη κινούμενη εικόνα, αλλά με λέξεις και με εικόνες που το ίδιο θα φτιάξει στο μυαλό του – και πάντα αυτές θα είναι λιγότερο σοκαριστικές απ’ όσο στην οθόνη.
Από την άλλη, μήπως «επικίνδυνο» θεωρούμε εκείνο το θέμα που δεν θα «χαϊδέψει» τα αυτιά του παιδιού, αλλά θα το φέρει σε επαφή και με έννοιες δύσκολες, στενάχωρες, αλλά πέρα για πέρα αληθινές; Δυστυχώς ο κόσμος στον οποίο ζούμε είναι πολύπλοκος και πολλές φορές δυσάρεστος. Δεν είναι ροζ, άρα δεν πρέπει να υπάρχουν μόνο τέτοια βιβλία. Μάλιστα, ένα βιβλίο είναι ένα θαυμάσιο εργαλείο για να προσεγγίσουμε μαζί με το παιδί έννοιες όπως ο θάνατος, οι αποχωρισμοί, οι απειλητικές για τη ζωή ασθένειες, η σεξουαλική παρενόχληση κ.τ.λ. Ο γονιός μπορεί πιο εύκολα να μιλήσει για τέτοια θέματα με αρωγό ένα καλό βιβλίο. Τα βιβλία ξεπηδούν από την πραγματική ζωή, δεν είναι αποκομμένα από αυτήν. Το ίδιο και τα παιδιά…
Ποιον παιδικό ήρωα θα θέλατε να συναντήσετε;
Σίγουρα τον Μικρό Πρίγκιπα γιατί τον θεωρώ τον πιο συγκλονιστικό παιδικό ήρωα που έχει επινοηθεί ποτέ. Από τους δικούς μου, θα ήθελα να συναντήσω τον Ονειροσυλλέκτη και να ξημερωνόμαστε με κουβέντες για τα ταξίδια που έχουμε κάνει.
Λέγεται ότι το παιδί πρέπει να βιώνει τη γνώση ως διασκέδαση. Ποια είναι η γνώμη σας γι’ αυτό;
Η γνώση αφομοιώνεται καλύτερα όταν προσφέρεται με έναν διασκεδαστικό τρόπο. Έχουμε περάσει ανεπιστρεπτί την εποχή του διδακτισμού. Αυτό ισχύει και μέσα στην τάξη και μέσα στις σελίδες ενός βιβλίου.
Ο συγγραφέας παιδικού βιβλίου γίνεται κι ο ίδιος παιδί;
Σίγουρα ο συγγραφέας παιδικού βιβλίου πρέπει να βγάζει το παιδί που κρύβει μέσα του για να κατανοήσει καλύτερα αυτό που θέλει να διαβάσει ο αναγνώστης του. Διαφορετικά, αυτό που κάνει δεν έχει νόημα.
Επικρατεί η άποψη ότι τον αναγνώστη τον κερδίζεις από τις μικρές ηλικίες. Ποια είναι η δικιά σας γνώμη;
Νομίζω πως το διάβασμα λειτουργεί όπως το ποδήλατο: αν το μάθεις από μικρός και σου αρέσει, όσα χρόνια και να το εγκαταλείψεις, επιστρέφεις σ’ αυτό με ήδη καλλιεργημένα αντανακλαστικά.
Υπάρχουν τρόποι να καλλιεργήσουμε στα παιδιά την φιλαναγνωσία;
Το διάβασμα εξωσχολικών βιβλίων δεν πρέπει να είναι αυτοσκοπός. Δεν πρέπει να προσθέσουμε στα παιδιά ένα ακόμη… βάσανο, επειδή το διάβασμα είναι της μόδας, επειδή η βιβλιοπαραγωγή είναι πλούσια, ή επειδή διαβάζουν τα παιδιά των φίλων μας. Το κλειδί στη φιλαναγνωσία θα το γυρίσουμε στο μυαλό των παιδιών, εφόσον τους έχουμε εμφυσήσει την αγάπη για το διάβασμα, εφόσον τα έχουμε παροτρύνει να δοκιμάσουν και ενδεχομένως να ανακαλύψουν τα οφέλη του. Και φυσικά να μην ξεχνάμε ότι ο καλύτερος τρόπος για να καλλιεργήσουμε τη φιλαναγνωσία είναι το παιδί να έχει το αντίστοιχο πρότυπο από τους γονείς, τους εκπαιδευτικούς και γενικά τους ενήλικες που συναναστρέφεται.
Πώς επιλέγετε το θέμα που θα κάνετε μυθιστόρημα;
Νομίζω πως το θέμα με επιλέγει! Μπορεί να είναι η εικόνα τού ήρωα, μια ανάμνηση, μια προσωπική ανάγκη έκφρασης ή μια λέξη αυτό που θα γεννήσει το θέμα. Εγώ απλά ακολουθώ το νήμα που ξετυλίγεται και «πλέκω» την ιστορία.
Τι είναι αυτό στο οποίο δεν μπορείτε να αντισταθείτε;
Στην καλή παρέα, στη σοκολάτα, σε έναν γευστικό καφέ παρέα με ένα καλό βιβλίο…
Μια αγαπημένη σας ανάμνηση από την παιδική σας ηλικία;
Τον πατέρα μου να μου διηγείται αυτοσχέδιες ιστορίες και παραμύθια. Είχε πολλή φαντασία και ήταν πολύ καλός αφηγητής.
Μια ευχή που θα κάνατε για τα παιδιά;
Να ονειρεύονται, να ελπίζουν να προσπαθούν για το καλύτερο, να αγαπούν απλόχερα.
Πώς θα κλείνατε αυτή μας την κουβέντα;
Ανοίγοντας μια καινούργια…
ΤΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΤΗΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΣ
Η Ιωάννα Μπουλντούμη μεγάλωσε και ζει στον Πειραιά. Σπούδασε Επικοινωνία και Διοίκηση Επιχειρήσεων κι έχει εργαστεί σε πολυεθνικές εταιρείες και κοινωνικούς φορείς, αλλά και ως ελεύθερος επαγγελματίας. Αυτό που της αρέσει όμως πραγματικά είναι να διαβάζει και να γράφει. επίσης, να μιλάει με τα παιδιά ή απλά να τα ακούει. Γι’ αυτό κι από το 1999 γράφει στην παιδική εφημερίδα Ερευνητές της Καθημερινής. Παράλληλα, αρθρογραφεί και στο περιοδικό Παράθυρο στην Εκπαίδευση του Παιδιού. Κι είναι πολύ ευτυχισμένη γι’ αυτό… Το Δεκέμβριο του 2009 κέρδισε το Β΄ Βραβείο Παραμυθιού από την Πανελλήνια Ένωση Λογοτεχνών. Ο ΟΝΕΙΡΟΣΥΛΛΛΕΚΤΗΣ τιμήθηκε με το Β΄ Βραβείο Παιδικού Μυθιστορήματος του Κυπριακού Συνδέσμου Παιδικού και Νεανικού Βιβλίου.
Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα “Τα μετέωρα” στις 6 Απριλίου 2012.
Ακολουθήστε το tameteora.gr στο Google News!
