Αν κάτι εξακολουθεί να είναι παρήγορο και ελπιδοφόρο σ’ αυτόν τον τόπο γύρω από την πνευματική ζωή και την Τέχνη, είναι το γεγονός ότι στον αντίποδα της ζοφερής κατάστασης, υπάρχουν ταλαντούχες προσωπικότητες.
Οι άνθρωποι που πάνε μπροστά σ’ αυτόν τον κόσμο και πάνε μπροστά αυτό τον κόσμο, είναι οι άνθρωποι που αναζητούν τις συνθήκες που θέλουν, κι αν δεν τις βρουν, τις διαμορφώνουν μόνοι τους.
Άνθρωποι με πνευματική καλλιέργεια και αναζητήσεις, συμπολίτες μας που -υποκινούμενοι από την πνευματική δύναμη και το χάρισμα- κατορθώνουν να μας «καθηλώνουν» με ό,τι δημιουργούν.
Η Ευαγγελία Πεντεδήμου-Δημητρίου έμαθε πρώτα να ζωγραφίζει και μετά να γράφει. Από πολύ μικρή αποτύπωνε στο μυαλό της πρόσωπα που έβλεπε και μετά τα ζωγράφιζε.
Από τότε μέχρι σήμερα βρίσκεται πάντα σε καλλιτεχνική εγρήγορση, έχει αυτοπειθαρχία και ταλέντο. Η σχέση της με τα πινέλα και τα χρώματα έχει άρωμα χρόνων.
Οδηγούμενη από κατασταλαγμένες απόψεις του σήμερα αλλά και από πηγές παλιότερων εποχών, αποτελεί με τη δουλειά της το παράδειγμα μιας χαμένης αξιοπρέπειας που μόνο μέσα από την πνευματική δημιουργία θα μπορούσε να αναδειχθεί.
Έμαθε να εργάζεται πάνω στον καμβά με αγάπη, πάθος, ενθουσιασμό και αυτοσχεδιασμό.
Σίγουρα αυτό που χρειαζόμαστε είναι ζωντανούς ανθρώπους, ακάθεκτους, ικανούς, περήφανους γι’ αυτό που προσφέρουν.
Ο κόσμος της Τέχνης είναι ένας μαγικός κόσμος, ένας κόσμος σκοτεινός, ένας κόσμος μεγαλειώδης.
Όταν η θέληση είναι μεγάλη, όπως στην περίπτωσή της, οι δυσκολίες δεν μπορεί να είναι μεγάλες. Η νίκη εκείνων που τολμούν να ονειρεύονται, να αντιστέκονται, να αμφισβητούν είναι αδιαμφισβήτητη.
Η κ. Πεντεδήμου είναι δυναμική, ενθουσιώδης, πειστική, πολυτάλαντη και μπαινοβγαίνει με εσωτερική διαδικασία και δράση στους πίνακες ζωγραφικής της.
Κυρίως όμως έχει απορροφήσει με ασυνείδητη λαχτάρα και σταδιακή δουλειά μια γνώση που ήδη αντηχεί στην ύπαρξή της, την ακέραια και αυθεντική καλλιτεχνική της ύπαρξη.
Η ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ
Κυρία Πεντεδήμου, έχετε μια μακρά διαδρομή στον τομέα της Τέχνης και έχετε γευθεί την επιτυχία και την αναγνώριση από σημαντικούς ανθρώπους με διακρίσεις και βραβεύσεις τόσο για το έργο σας, όσο και για την προσφορά σας, και όλα αυτά με μοναδικό «όπλο» τα πινέλα και τα χρώματα. Πώς αισθάνεστε που το έργο σας έχει τύχει τέτοιας αναγνώρισης;
Καταρχήν θα ήθελα να σας ευχαριστήσω για την τιμή που μου κάνετε να με φιλοξενήσετε στην εφημερίδα σας.
Είναι αλήθεια πως έχω γευθεί την επιτυχία και την αναγνώριση από σημαντικούς ανθρώπους, έπειτα από πολύ σκληρή δουλειά και πολύ μεγάλο αγώνα. Έχω λάβει μέρος σε εκθέσεις ζωγραφικής στο Εξωτερικό όπως στο Μπορντώ της Γαλλίας, στο Σβάμπαχ της Γερμανίας. Μετά από όλα αυτά πώς να μην νιώθω βαθιά ικανοποιημένη;
Θέλω να ευχαριστήσω όλους αυτούς που με τίμησαν με βραβεία και τιμητικές πλακέτες, τη Νομαρχία Θεσσαλονίκης, τον Δήμο Θεσσαλονίκης, που με τίμησε δύο φορές, τον Δήμο Καλαμαριάς, την Ένωση Κωνσταντινοπολιτών, το 1ο Δημοτικό Σχολείο Καλαμαριάς, την Διεθνή Οργάνωση Λεσχών LIONS, που με βράβευσε τέσσερις φορές, καθώς και το Ζωοφιλικό-Οικολογικό Σωματείο «Μαζί… μπορούμε».
Πώς το αποφασίσατε να αφιερωθείτε στη Ζωγραφική και πότε είπατε το οριστικό «θέλω να γίνω ζωγράφος»;
Από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου κυρία Δούλη, πρώτα έμαθα να ζωγραφίζω και μετά να γράφω. Από δεκατεσσάρων χρόνων αποτύπωνα στο μυαλό μου πρόσωπα που έβλεπα έξω και τα ζωγράφιζα μετά στο σπίτι. Αγαπημένο μου θέμα το πρόσωπο της Αλίκης Βουγιουκλάκη. Ξεκίνησα τη ζωγραφική ως χόμπι, σπούδασα πρώτα αυτό που επέλεξα να σπουδάσω για να έχω και κάποιο τίτλο σπουδών και μετά επειδή η ζωγραφική υπήρχε πάντα μέσα μου αποφάσισα οριστικά πλέον ν’ ασχοληθώ με αυτή. Έτσι σπούδασα Γραμμικό και ελεύθερο σχέδιο, Ζωγραφική, Σκιτσογραφία, παρακολούθησα Καλλιτεχνικά μαθήματα και πολλά σεμινάρια σχετικά με την Τέχνη.
Αποτυπώνετε στον καμβά σας γεγονότα που σημάδεψαν τον πλανήτη μας και χρησιμοποιώντας τη γλώσσα της ζωγραφικής υψώνετε τη φωνή σας κυρίως για την Ειρήνη. Τι θέλετε να πείτε με τα έργα σας και ποια είναι η επιδίωξή σας, κυρία Πεντεδήμου;
Στους πίνακες μου αποτυπώνω γεγονότα που σημάδεψαν τον πλανήτη μας, όπως σκηνές πολέμου, ανθρώπων που θρηνούν τον χαμό των δικών τους, οικογένειες προσφύγων που εγκαταλείπουν τα σπίτια τους, την θλίψη των παιδιών που ορφάνεψαν ξαφνικά, τα στοχευμένα τρομοκρατικά χτυπήματα.
Συγκλονισμένη από τους τελευταίους αποτρόπαιους πολέμους και τις αδικοχαμένες ανθρώπινες ζωές, τις απανωτές τραγωδίες με χιλιάδες πρόσφυγες, που έρχονται αντιμέτωποι με τα στοιχεία της φύσης και τους πνιγμούς μικρών παιδιών καταθέτω την αντίθεσή μου με τον μόνο τρόπο που γνωρίζω καλά, τη Ζωγραφική.
Εκφράζω με τα έργα μου την αντίθεσή μου στις αποφάσεις των μεγάλων που αποφασίζουν για μας χωρίς εμάς. Δίπλα σ’ αυτούς αντιπαραβάλλω πρόσωπα παιδιών, των μικρών μαθητών μου, που ονειρεύονται ένα κόσμο όμορφο, ειρηνικό χωρίς πολέμους και φτώχεια. Επιδίωξή μου είναι η εδραίωση της ΕΙΡΗΝΗΣ στον πλανήτη μας.
Έχω πραγματοποιήσει αντιπολεμικές εκδηλώσεις και εκθέσεις ζωγραφικής δικές μου και μαθητών μου με αντιπολεμικό χαρακτήρα σε σχολεία και άλλους πολιτιστικούς χώρους (μία εκδήλωση έγινε περιοδικό από τον Δήμο Καλαμαριάς), επίσης με θέμα τον Μέγα Αλέξανδρο, τους Ολυμπιακούς αγώνες, το Πολυτεχνείο, τον ρατσισμό, την ζωοφιλία και πολλές εκθέσεις κούκλας.
Έχετε χαρακτηριστεί ως «η Ζωγράφος της Ειρήνης». Πώς αισθάνεστε μ’ αυτόν τον χαρακτηρισμό;
Είναι μεγάλη μου τιμή που μου δώσανε αυτόν τον τίτλο, κυρία Δούλη. Αισθάνομαι πολύ υπερήφανη και ικανοποιημένη, διότι έβαλα κι εγώ ένα μικρό λιθαράκι στο να υπάρχει ΕΙΡΗΝΗ σε όλον τον κόσμο.
Ο Δήμαρχος Hartwig Reimann στα εγκαίνια της έκθεσής μου στο Scwabach της Γερμανίας με αποκάλεσε «Ζωγράφο των παιδιών και της Ειρήνης» υπογραμμίζοντας, «η Ελληνίδα ζωγράφος έφερε την ιστορία της Ελλάδος και τον πολιτισμό στην πόλη μας, το έργο της είναι πραγματικά μεγάλο».
Πώς βλέπετε να εξελίσσονται τα έργα σας με τα χρόνια και ποιες αλλαγές παρατηρείτε εσείς η ίδια στη δουλειά σας;
Από την πρώιμη καλλιτεχνική μου ηλικία ασχολήθηκα κυρίως με την προσωπογραφία κι αυτό γιατί μ’ ενδιέφερε κυρίως ο άνθρωπος και τα συναισθήματα τα οποία εκπέμπει. Ακόμη και σήμερα εξακολουθώ να κάνω πίνακες με το ίδιο θέμα. Σε ό,τι αφορά το τεχνικό μέρος σαφώς έχω βελτιωθεί κατά τη διάρκεια της καλλιτεχνικής μου σταδιοδρομίας.
Εκτός από τη ζωγραφική ασχολείστε επίσης με την κατασκευή κούκλας από ανακυκλώσιμα υλικά, και τη διδάσκετε σε μικρά αλλά και μεγάλα παιδιά σε διάφορες δομές στη Θεσσαλονίκη. Από πού αντλείτε τη δύναμη και ποιες είναι οι πήγες της έμπνευσής σας;
Έφερα τα παιδιά κοντά στην κουλτούρα της ανακύκλωσης κάνοντάς τα να το δουν σαν παιχνίδι, σε προγράμματα Δημιουργικής Απασχόλησης Μαθητών Δημοτικών σχολείων όπου εργαζόμουν ως εικαστικός, στα σχολεία και στο Βαφοπούλειο Πνευματικό Κέντρο, όπου δίδασκα την κατασκευή κούκλας. Επίσης, για αρκετά χρόνια στην Ένωση Κωνσταντινοπολιτών πρόσφερα εθελοντισμό με τα εικαστικά τμήματα και σε παιδιά ΑΜΕΑ βοηθώντας έτσι μέσω της συνύπαρξης με άλλα παιδιά την εξάλειψη του κοινωνικού αποκλεισμού. Επίσης, σε Δημοτικά Σχολεία και σε ΚΑΠΗ.
Από τα παιδιά που λατρεύω και από την αγάπη που μου δείχνουν αντλώ τη δύναμη. Μου αρκεί ένα χαμόγελό τους. Πηγή της έμπνευσής μου είναι οι μικροί μαθητές μου, που παίζουν ρόλο πρωταγωνιστή στους πίνακές μου. Πηγή της έμπνευσής μου είναι και τα προβλήματα που απασχολούν την κοινωνία μας, όπως η φτώχεια, η προσφυγιά, η ξενιτιά, η ιστορία μας, όπως ο Μέγας Αλέξανδρος, η Μπουμπουλίνα, η Μελίνα Μερκούρη και η αλησμόνητη Αλίκη Βουγιουκλάκη, η οποία πρωταγωνιστεί σε πολλούς πίνακές μου και την έχω κάνει και κούκλα.
Συχνά με προσκαλούν διάφοροι φορείς και Δήμοι για να κάνω εκθέσεις και παρουσιάσεις κούκλας, όπου ενώπιον των παιδιών δείχνω τον τρόπο και την τεχνική της κατασκευής τους.
Στην εφημερίδα μας έχετε δημοσιεύσει και κάποιες γελοιογραφίες. Πώς αποφασίσατε να ασχοληθείτε με αυτές;
Πάντα μου άρεσε το σκίτσο και η γελοιογραφία. Παρακολούθησα επί τρία χρόνια μαθήματα σκιτσογραφίας, γελοιογραφίας και κόμικς κι όταν έχω χρόνο και έμπνευση σκιτσάρω κυρίως πολιτικά πρόσωπα και γελοιογραφίες με θέμα την επικαιρότητα. Σκίτσα μου υπάρχουν σε περιοδικά, έχω φιλοτεχνήσει επίσης αφίσες και εξώφυλλα βιβλίων.
Μετά από τόσα χρόνια στον καλλιτεχνικό χώρο δημιουργείτε υπό συναισθηματική φόρτιση και εσωτερική ανάγκη, κυρία Πεντεδήμου;
Η καλλιτεχνική δημιουργία είναι αποτέλεσμα, κυρίως εσωτερικής παρόρμησης και εσωτερικής ανάγκης, όπως το λέτε κυρία Δούλη. Ωστόσο για να εξωτερικευθεί αυτή η ανάγκη χρειάζεται γενεσιουργός αιτία, το συναίσθημα δηλαδή που με κατέχει τη στιγμή της δημιουργίας, λύπη, χαρά, ενθουσιασμός, ακόμη και απογοήτευση.
Ποιοι καλλιτέχνες παλαιότεροι ή πιο σύγχρονοι είναι σημαντικοί για εσάς και από ποιους έχετε εμπνευστεί;
Είναι αρκετοί οι καλλιτέχνες από τους οποίους έχω εμπνευστεί. Από τους παλιότερους ο Πικάσο, ο Ελ Γκρέκο, ο Μονέ, ο Γκύζης και από τους σύγχρονους ο Βαρλάμης, η Φώφη Μουρατίδου και άλλοι.
Έχετε δηλώσει πως όταν ζωγραφίζετε δεν εστιάζετε στα αντικείμενα, αλλά στο συναίσθημα που αυτά σας προκαλούν. Ότι δεν σας ενδιαφέρει η απεικόνιση της μορφής ή του αντικειμένου αλλά η εσωτερική αλήθεια. Μπορείτε να μας το εξηγήσετε;
Είναι αλήθεια πως δεν μ’ ενδιαφέρει η απεικόνιση της μορφής ή του αντικειμένου, αλλά το συναίσθημα που μου προκαλεί. Όταν βλέπω ένα πίνακά μου θέλω να με μαγεύει, να με γαληνεύει, να με ταξιδεύει και να έχει ένα μεγάλης ευαισθησίας αισθητικό αποτέλεσμα. Να είναι εί δυνατόν ένα ποίημα!
Το έργο, τόσο το θέμα, όσο και το αποτέλεσμα, εξαρτάται από την ψυχολογία του καλλιτέχνη;
Το έργο, τόσο ως προς το θέμα όσο και ως προς το αποτέλεσμα εξαρτώνται από την ψυχολογία του καλλιτέχνη. Όταν ο καλλιτέχνης δεν είναι καλά ψυχολογικά ζωγραφίζει θέματα θλιβερά με σκούρα χρώματα και το αποτέλεσμα σε γεμίζει θλίψη. Αντίθετα, όταν είναι χαρούμενος ζωγραφίζει θέματα με χαρούμενα πρόσωπα και το αποτέλεσμα σε γεμίζει χαρά και αισιοδοξία.
Βλέποντας κανείς τους πίνακές σας αλλά και τα έργα σας γενικά θα έλεγε ότι η τεχνική σας είναι ανθρωποκεντρική και εστιάζετε στην προσωπογραφία. Απ’ ό,τι βλέπω αυτό σας επηρεάζει και σας δημιουργεί χαρά. Θέλετε να μας μιλήσετε γι’ αυτό;
Όντως η τεχνική μου είναι ανθρωποκεντρική και εστιάζω όπως αναφέρθηκα ήδη στην προσωπογραφία. Το να καταφέρνω μέσα από τους πίνακές μου να συγκινώ τους ανθρώπους και να τους δημιουργώ κάθε μορφής συναισθήματα αυτό μου δίνει ιδιαίτερη χαρά, κυρία Δούλη. Έχω φιλοτεχνήσει προσωπογραφίες απλών ανθρώπων αλλά και επωνύμων, όπως καλλιτεχνών, πολιτικών, Δημοτικών αρχόντων και άλλων.
Πώς μετά από τόσους αιώνες Τέχνης, τόσες εικόνες που έχουμε όλοι δει, καταφέρνετε εσείς ως ζωγράφος να βρείτε κάτι καινούριο να μας δείξετε;
Με την πάροδο των χρόνων όλα αλλάζουν. Προσπαθώ να ανταποκριθώ στην εποχή που ζούμε. Είμαι ιδιαίτερα ευαίσθητη στα θέματα που επιλέγω, δείχνω το πώς θα θέλαμε όλοι τον κόσμο που ζούμε, ένα κόσμο που περιτριγυρίζεται από πολέμους, διχασμούς, θανάτους, και απομονώσεις. Κυρίως περνώ μηνύματα που αναπηδούν μέσα από τα έργα μου και με επίκεντρο την ΕΙΡΗΝΗ.
Τι προσφέρει σήμερα η Τέχνη σε όλους εμάς τους «κοινούς θνητούς»;
Δεν αισθάνομαι ότι αποτελώ κάτι το ξεχωριστό. Είμαι ένας άνθρωπος που δεν κάνω τίποτε άλλο από το να καλλιεργώ το ταλέντο που μου έχει χαριστεί από τον Θεό. Κατά τα άλλα η Τέχνη ανυψώνει, η Τέχνη γαληνεύει, η Τέχνη ηρεμεί και τέλος είναι αυτή που δημιουργεί στον άνθρωπο το αίσθημα της αρμονίας.
Τι είναι πρωτότυπο, ουσιώδες, διαφορετικό, τι είναι εφήμερο και τι μπορεί να είναι παντοτινό και πώς το ξεχωρίζετε;
Με όποιο είδος της Τέχνης και ν’ ασχοληθεί κανείς σήμερα, δεν αποτελεί κατά τη γνώμη μου πρωτοτυπία. Είτε ασχοληθεί με την αφηρημένη, τη σουρεαλιστική, την φουτουριστική ή την εμπρεσιονιστική Τέχνη, διότι όλα αυτά τα είδη της Τέχνης έχουν καλλιεργηθεί από μεγάλους και σπουδαίους ζωγράφους όπως ο Πικάσο, ο Νταλί, ο Μανέ και άλλοι. Αυτά όσον αφορά την τεχνοτροπία. Εάν όμως η εξωτερίκευση της εσωτερικής μου έμπνευσης αποτελεί πρωτοτυπία, ναι ισχύει και το πρωτότυπο.
Εδώ πρέπει να τονίσω ότι ασχολούμαι κυρίως με ελαιογραφίες αλλά και άλλους είδους τεχνοτροπίες.
Όσον αφορά στο διαφορετικό, βεβαίως και υπάρχει, διότι όπως κάθε άνθρωπος αποτελεί μία και μοναδική προσωπικότητα, έτσι και ο καλλιτέχνης αποτελεί τη μία και μοναδική, ξεχωριστή αν θέλετε προσωπικότητα. Τώρα αν είναι εφήμερο ή παντοτινό σήμερα είναι δυσδιάκριτο. Αυτό θα το κρίνει ο κριτικός του μέλλοντος.
Ζείτε μόνιμα στη Θεσσαλονίκη, η γενέτειρά σας η Καλαμπάκα σάς λείπει;
Η Καλαμπάκα μου λείπει πάρα πολύ. Τη λατρεύω, και αυτός είναι ο λόγος που έρχομαι πολύ συχνά, όχι μόνο εγώ που κατάγομαι από εδώ, αλλά και ο σύζυγος μου και τα παιδιά μου.
Οι επιβλητικοί βράχοι των Μετεώρων και η περιοχή μας πόσο σας έχουν σημαδέψει;
Κάθε φορά που έρχομαι στην Καλαμπάκα οι επιβλητικοί βράχοι των Μετεώρων μού προκαλούν δέος και θαυμασμό συνάμα, και κάθε φορά είναι σαν να έρχομαι για πρώτη φορά. Φυσικά, τους έχω ζωγραφίσει!
Είστε ένας ιδιαίτερα δοτικός άνθρωπος. Τι σημαίνει για εσάς η λέξη αγάπη, κυρία Πεντεδήμου;
Είναι αλήθεια ότι με πολύ αγάπη βοήθησα εκατοντάδες παιδιά ν’ ανακαλύψουν μέσα τους τη Ζωγραφική κεντρίζοντας το ενδιαφέρον τους γι’ αυτή. Πενήντα είναι οι μαθητές μου που διακρίθηκαν σε παγκόσμιους, πανελλήνιους και τοπικούς διαγωνισμούς Ζωγραφικής και κατασκευής κούκλας, ανάμεσα τους κι ένα κοριτσάκι ΑΜΕΑ που η χαρά που πήρε ήταν απερίγραπτη όταν έμαθε πως πήρε βραβείο BIEANALE και πολλοί μαθητές μου πέτυχαν στη Σχολή Καλών Τεχνών και μ’ έκαναν να νιώσω πολύ περήφανη. Αμέτρητες ζωγραφιές με όμορφα λογάκια μου έχουν χαρίσει τα παιδιά για να μου εκφράσουν την αγάπη τους.
Μια 84χρονη από το ΚΑΠΗ μου λέει διαρκώς τη φράση: «Χωρίς τη ζωγραφική θα είχα πεθάνει από κατάθλιψη».
Μια 88χρονη, καταπληκτικό ταλέντο, συχνά παίρνει το λεωφορείο από τις Σέρρες (όπου μετακόμισε λόγω κρίσης) για Θεσσαλονίκη, για να μη χάσει το μάθημά της.
Είναι ωραίο να δίνεις χωρίς να περιμένεις αντάλλαγμα. Αισθάνομαι όμορφα που έδωσα χαρά και γνώση στα παιδιά και τους ενήλικες κι έχουν έτσι μια ευχάριστη και δημιουργική απασχόληση και το έκανα με ΑΓΑΠΗ!
Έδωσα ΑΓΑΠΗ και πήρα ΑΓΑΠΗ!
ΑΓΑΠΗ σημαίνει να δίνεις ό,τι μπορείς, έστω κι ένα χαμόγελο!
* Ο ποιητής και συγγραφέας Γιάννης Σκαρίμπας τής έχει αφιερώσει ένα ποίημά του και μάλιστα την είχε προσκαλέσει και στο σπίτι του στη Χαλκίδα. Για να τον ευχαριστήσει για το ποίημά του, τού φιλοτέχνησε τη προσωπογραφία του.
* Ο διάσημος παρουσιαστής Ίων Τυρταίος της έχει ζητήσει να εικονογραφήσει μια σειρά παραμυθιών του με τα οποία νανούριζε την Έλλη Λαμπέτη. Και στο τελευταίο του βιβλίο τής έκανε ένα αφιέρωμα, εκφράζοντας έτσι την εκτίμησή του για εκείνη.
Ακολουθήστε το tameteora.gr στο Google News!
