Η επεξεργασία και η συγγραφή του βιβλίου «Κόκκινο Τανγκό» ήταν µια πολύ πλούσια σε εµπειρίες περίοδος για εκείνον και η συνεργασία του µε µια προσωπικότητα του µεγέθους του Κώστα Κουτσοµύτη τον δίδαξε πολλά.
Ο Ευάγγελος Μαυρουδής –αν και γιατρός– έχει τη στόφα συγγραφέα, και όταν αρχίζεις να διαβάζεις τα βιβλία του, όλα τα άλλα ησυχάζουν στο μυαλό σου.
Διαθέτει το χάρισμα μιας ξεχωριστής προσωπικότητας στη γραφή, αλλά εκείνο που τον αναδεικνύει στην τέχνη του είναι η ευγένεια του χαρακτήρα του και η εργατικότητά του.
Είναι ένας άνθρωπος με πολλή ελευθερία μέσα του, που όταν δουλεύει σκαλίζει βαθιά μέσα στις μνήμες, τις εμπειρίες και τη ζωή, και βρίσκει πάντα τον τρόπο να πείθει και να γοητεύει τον αναγνώστη.
«Τα σφάλµατα στη ζωή µας είναι αναπόφευκτα», λέει στη συνέντευξη που μας παραχώρησε, και ο ίδιος αναμφίβολα σε κάθε δουλειά με την οποία καταπιάνεται επιδιώκει να μαθαίνει κάτι καινούργιο, κάτι για τον ίδιο, κάτι για τη ζωή, κάτι για την ιστορία…
Η ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ
Κύριε Μαυρουδή, «Το Κόκκινο Τανγκό» είναι ο τίτλος του τελευταίου σας μυθιστορήματος, που συγγράψατε μαζί με τον αείμνηστο Κώστα Κουτσομύτη και αφορά στη ζωή του Νίκου Ζαχαριάδη, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Κέδρος» και έμελλε να είναι το κύκνειο άσμα του Κώστα Κουτσομύτη. Τι σηματοδοτεί αυτό το βιβλίο για εσάς και ποια είναι τα συναισθήματα που σας γεννιούνται τόσο από την εμπειρία της συγγραφής του όσο και από τα μετέπειτα δυσάρεστα γεγονότα;
Η επεξεργασία και η συγγραφή του «Κόκκινου Τανγκό» ήταν μια πολύ πλούσια σε εμπειρίες περίοδος. Η συνεργασία με μια προσωπικότητα του μεγέθους του Κώστα Κουτσομύτη με δίδαξε πολλά, κυρία Δούλη. Δυστυχώς το τέλος υπήρξε πικρό και αιφνίδιο.
Έχετε πει ότι στο «Κόκκινο Τανγκό» η μυθοπλασία υποτάχτηκε στην ιστορική αλήθεια και ότι το βιβλίο αποτελεί μια μυθιστορηματική ψυχογραφία του ανθρώπου που θεωρήθηκε ο «θεός» της Αριστεράς. Ποια ήταν τα κίνητρά σας για τη συγγραφή ενός τέτοιου βιβλίου;
Η εντιμότητα απέναντι στην Ιστορία προϋποθέτει αλήθειες. Άλλωστε, καμιά μυθοπλασία δεν διαθέτει τη μυθιστορηματική γοητεία των αλληλουχιών του Εμφυλίου. Και λίγοι μυθιστορηματικοί ήρωες είναι τραγικότεροι από όσο πραγματικά υπήρξε ο Νίκος Ζαχαριάδης.
Πόσο καιρό κράτησε η έρευνα και πώς ακριβώς εργαστήκατε με τον Κώστα Κουτσομύτη πάνω στο συγκεκριμένο βιβλίο;
Η έρευνα από το γραφείο παραγωγής του Κώστα Κουτσομύτη κράτησε περισσότερο από δύο χρόνια. Άλλη τόση διάρκεια είχε η συνεργασία μας για τη συγγραφή του βιβλίου. Επεξεργαστήκαμε μαζί την πλοκή και τους ήρωες. Η γραφή γινόταν από μένα, αλλά τα κείμενα ξαναγράφονταν ύστερα από τις δημιουργικές παρατηρήσεις του Κώστα.
Πόσο εύκολη ή δύσκολη ήταν η διαχείριση του ιστορικού υλικού;
Οι ιστορικές πληροφορίες καθορίζουν το περιεχόμενο των ιστορικών μυθιστορημάτων. Αν όμως ξεπερνούν κάποιο όριο ή εμφανίζονται ανεξάρτητες από τη μυθιστορηματική ζωή των ηρώων, διατρέχουν τον κίνδυνο να πνίξουν το έργο ή έστω να φαίνονται ενοχλητικές στον αναγνώστη. Η διαχείριση του ιστορικού υλικού και η σύμπλευση με τη δράση απαιτούν μαεστρία.
Μετά τη μελέτη του υλικού που αφορά στον Ν. Ζαχαριάδη ποιες κατά τη γνώμη σας ήταν οι πιο σημαντικές στιγμές της δράσης του και της ζωής του;
Η προσαρμογή του στις οδηγίες της 3ης Διεθνούς το 1934 και η ανοιχτή επιστολή του 1940 συνέβαλαν στη μετατροπή του ΚΚΕ σε μαζικό κόμμα. Η προσφυγή στον Εμφύλιο το 1946, η ανατροπή των προτάσεων ειρήνευσης το 1947 και η μετατροπή των εθνικών και δημοκρατικών στόχων σε επαναστατικούς σοσιαλιστικούς το 1949 συνέβαλαν στην πλήρη πολιτική απομόνωση των κομμουνιστών και στην κορύφωση της τραγωδίας. Οι εμμονές του και η αδυναμία προσαρμογής στις καινούργιες συνθήκες μετά το 1950 οδήγησαν στην καθαίρεση και στην αποπομπή του από το ΚΚΕ (1956-57). Έκτοτε, αποδύθηκε σε έναν αγώνα προσωπικής δικαίωσης, στον οποίο δεν δίστασε να θέσει σε κίνδυνο ακόμη και τα παιδιά του. Αποκορύφωμα του αγώνα αυτού ήταν η αυτοκτονία του.
Γνωρίζουμε ότι ο Κώστας Κουτσομύτης επιθυμούσε να σκηνοθετήσει μια ταινία με θέμα τη ζωή του Νίκου Ζαχαριάδη. Γνωρίζετε τί ήταν εκείνο που τον γοήτευσε στην προσωπικότητά του, τόσο ώστε να τον εμπνέει και να θέλει να είναι ο κεντρικός του ήρωας σε μια ταινία ή μία σειρά, κύριε Μαυρουδή;
Οι προσωπικές αντιφάσεις και οι εμμονές του Νίκου (έτσι τον έλεγε και τον ήθελε ο Κουτσομύτης) αλλά και η τραγική μετατροπή του από θύτη σε θύμα ήταν τα στοιχεία που τον είχαν εμπνεύσει. Ήθελε περισσότερο την ανάλυση του χαρακτήρα και λιγότερο τις ιστορικές λεπτομέρειες.
Ο Νίκος Ζαχαριάδης ήταν μια αμφιλεγόμενη προσωπικότητα. Είχατε την αγωνία μην τυχόν εξωραϊστεί ή αδικηθεί ο κεντρικός σας ήρωας;
Ο κεντρικός ήρωας ενός μυθιστορήματος, ακριβώς επειδή ο αναγνώστης «ζει» μαζί του, φαίνεται ανθρώπινος. Γίνεται συμπαθής, ακόμη και όταν συμπεριφέρεται απάνθρωπα. Αυτό δεν αποτελεί εξωραϊσμό. Διαφορετικά θα ήταν καρικατούρα που θα αδικούσε και τον ίδιο και το μυθιστόρημα. Η προσεκτική ανάγνωση αίρει τις παρεξηγήσεις.
Στις σελίδες του βιβλίου οι μυθιστορηματικοί χαρακτήρες συνυπάρχουν με ιστορικά πρόσωπα, όπως ο Νίκος Μπελογιάννης, ο αρχιστράτηγος του Δημοκρατικού Στρατού Μάρκος Βαφειάδης, αλλά και οι γυναίκες που ερωτεύθηκαν τον Νίκο Ζαχαριάδη, η Μάνια Νοβίκοβα και η Ρούλα Κουκούλου. Πόσο εύκολο είναι να αποδώσει κάποιος λογοτεχνικά μια τόσο έντονη ζωή και μια τόσο δυνατή προσωπικότητα;
Κάθε ένα από τα ιστορικά πρόσωπα που αναφέρετε αλλά και όλα όσα συμμετείχαν στη δράση υπήρξαν αντικείμενα λεπτομερούς μελέτης και ανάλυσης. Ιδιαίτερα τα αμφιλεγόμενα και με αντικρουόμενες πληροφορίες, όπως για παράδειγμα ο Βαφειάδης. Η ανάγνωση των απομνημονευμάτων του, εκτός από τα απαραίτητα ιστορικά στοιχεία, αποκαλύπτει την πνευματική του συγκρότηση και τον χαρακτήρα του. Η Μάνια Νοβίκοβα υπήρξε συκοφαντημένο πρόσωπο στις αναφορές των συγχρόνων της, συντρόφων και φίλων του Ζαχαριάδη, προκειμένου προφανώς να δικαιολογηθεί η συζυγική απιστία του μεγάλου αρχηγού. Είχα την τύχη να ζήσω από κοντά τη Ρούλα Κουκούλου και να σχηματίσω προσωπική γνώμη για τον χαρακτήρα της. Όλα αυτά αποδίδονται στο βιβλίο.
Στον πρόλογο του βιβλίου ο Κ. Κουτσομύτης γράφει: «Ο στόχος μας είναι, όταν διαβάζει κανείς το μυθιστόρημα, να μπορεί να το δει με τη φαντασία του να εκτυλίσσεται σαν κινηματογραφική ταινία. Δουλέψαμε την πλοκή και τους χαρακτήρες». Είναι αλήθεια ότι το μυθιστόρημα κερδίζει τον αναγνώστη από τις πρώτες σελίδες. Ποια είναι η ανταπόκριση του αναγνωστικού κοινού, κύριε Μαυρουδή;
Θετική στη συντριπτική πλειοψηφία του. Ο αναγνώστης διαμορφώνει τη δική του, προσωπική αντίληψη για τα γεγονότα, καθώς τίποτα δεν αποκρύβεται ούτε εξωραΐζεται. Οπωσδήποτε έχουν παραληφθεί αρκετά, καθώς δεν πρόκειται ούτε για αρχειακό ούτε για ιστορικό εγχειρίδιο. Η επιλογή των γεγονότων που παρατίθενται αφορούν στην αναλυτική παρουσίαση του χαρακτήρα του ήρωα. Οι περισσότεροι αναγνώστες σε μηνύματά τους ή σε σχόλια στη σελίδα του βιβλίου στο Facebook δηλώνουν ότι το διάβασαν ευχάριστα, ενώ είναι φανερό ότι προσέγγισαν την ουσία του.
Αν γυρίζατε πίσω τον χρόνο, ποια συμβουλή θα σας έδινε ο νεότερος εαυτός σας;
Ο εαυτός μου μού έδωσε πολλές φορές λάθος συμβουλές. Αυτό βέβαια συμβαίνει σε όλους τους ανθρώπους. Αν γυρίζαμε πίσω τον χρόνο, και τον συμβούλευα με την εκ των υστέρων πείρα μου, είμαι σίγουρος ότι δεν θα γινόμουν ακουστός. Άλλωστε, έτσι συνέβη και με προτροπές ή με γνώμες άλλων τις οποίες τότε απέρριψα. Το σημαντικό είναι να συνειδητοποιεί κανείς τα λάθη του έγκαιρα και να έχει το θάρρος να τα διορθώνει, κυρία Δούλη.
Είστε ένας δυναμικός και δραστήριος άνθρωπος, μια που εκτός από τη συγγραφή εξασκείτε και το λειτούργημα του ιατρού. Θέλετε να μοιραστείτε μαζί μας το ρητό ή η φράση που σας χαρακτηρίζει;
Η ιατρική ιδιότητα δεν επιτρέπει λάθη. Θα ήταν μοιραία, και μάλιστα για τις ζωές των άλλων. Τα σφάλματα όμως στη ζωή μας είναι αναπόφευκτα. Η τελευταία στροφή της «Άρνησης» του Γιώργου Σεφέρη (είτε με την άνω τελεία που υπάρχει στο ποίημα, είτε και χωρίς αυτήν – στην απόδοση της μελοποίησης του Μίκη Θεοδωράκη) με χαρακτηρίζει:
«Με τι καρδιά, με τι πνοή
Τι πόθους και τι πάθος
Πήραμε τη ζωή μας• λάθος!
Κι αλλάξαμε ζωή».
ΤΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΤΟΥ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ
Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1953. Οι γονείς του είναι πρόσφυγες από τη Σμύρνη. Από φοιτητής εργάζεται αθόρυβα στον χώρο του πνεύματος και της τέχνης. Ζει στη Ραφήνα. Είναι γιατρός και δημοτικός σύμβουλος.
Από τις εκδόσεις «Κέδρος» κυκλοφορούν τα έργα του «Η θάλασσα μας» (2010), «Ittihat ve Terakki» [Ένωση και Πρόοδος] (2010) και «Φωξ εξ Ανατολών» (2011) που αποτελούν την τριλογία Επιστροφή στη Σμύρνη, καθώς και το μυθιστόρημά του «Ο χρόνος με τη Ρόζι»(2013). «Το Κόκκινο Τανγκό» είναι το τελευταίο του μυθιστόρημα, το οποίο συνέγραψε με τον αείμνηστο Κώστα Κουτσομύτη και αποτελεί το κύκνειο άσμα του δεύτερου, και κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Κέδρος».
*Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα “Τα Μετέωρα” στις 20 Οκτωβρίου 2017.
Ακολουθήστε το tameteora.gr στο Google News!
