Η Μαίρη Κωνσταντούρου θεωρεί πως η προσωπική διαδρομή τού κάθε ανθρώπου, η παιδεία, οι πολιτισμικές καταβολές και τα βιώματα, λειτουργούν ως αόρατα φίλτρα, μέσα από τα οποία γεννιέται, εκφράζεται και βιώνεται το συναίσθημα.
Αντιμετωπίζει τον εσωτερικό κόσμο τού ανθρώπου με στοχαστική ματιά κι έντονη ενσυναίσθηση, ως έναν σύνθετο και εύθραυστο τόπο.
Για εκείνη, ο τρόπος, με τον οποίο ο καθένας και η καθεμία από εμάς αντιλαμβάνεται τα συναισθήματά του, δεν είναι ποτέ τυχαίος, αφού διαμορφώνεται από την ιδιοσυγκρασία, τις προσωπικές πεποιθήσεις, αλλά και από τον βαθμό αυτοεπίγνωσης και την εκπαίδευση στη διαχείριση των συναισθημάτων.
Πιστεύει βαθιά ότι οι συγγραφείς διαθέτουν την ικανότητα και την ευθύνη να προσεγγίζουν με τόλμη, ειλικρίνεια και ευαισθησία την ανθρώπινη ψυχή. Με διεισδυτική και ουσιαστική γραφή, θεωρεί πως μπορούν να την αγγίζουν και να την ανατέμνουν, να φωτίζουν τις πιο σιωπηλές ή και αντιφατικές πτυχές τής ανθρώπινης φύσης, προκαλώντας τον αναγνώστη σε μια εσωτερική συνομιλία και σε μια ουσιαστική διαδικασία αυτογνωσίας.
Είναι λάτρης της λογοτεχνίας και του βιβλίου και τα υπηρετεί με συνέπεια και σεβασμό για περισσότερα από τριάντα χρόνια. Είναι έμπειρη και δημιουργικά ανήσυχη και παραμένει ενεργή στον χώρο, έχοντας διαγράψει μια μακρά πορεία που εκτείνεται από τη μετάφραση λογοτεχνικών έργων και την επιμέλεια κειμένων έως τη συγγραφή των δικών της μυθιστορημάτων.
Αυτή η πολυεπίπεδη εμπειρία της τροφοδοτεί και τη σταθερή της πεποίθηση ότι η λογοτεχνία ορίζεται από την αυθεντικότητα των συναισθημάτων που μεταφέρει, τη δύναμη και τη μουσικότητα της γλώσσας, και κυρίως από την ικανότητά της να γεννά προβληματισμό, συγκίνηση και ουσιαστικό διάλογο με τον αναγνώστη.
Η ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ
Πριν λίγο καιρό κυκλοφόρησε από την Άνεμος Εκδοτική σε επανέκδοση το μυθιστόρημά σας με τίτλο: «Η άγνωστη δίπλα μου», το οποίο είχε κυκλοφορήσει πρώτη φορά το 2016 από άλλον εκδοτικό οίκο. Στο νέο εκδοτικό σπίτι σας, κυρία Κωνσταντούρου, τι σηματοδοτεί για εσάς η επανέκδοση του βιβλίου και πώς βιώνετε αυτή τη «νέα αρχή»;
Η ευκαιρία να μοιραστώ ξανά την «Άγνωστη» με το αναγνωστικό κοινό μέσα από έναν νέο εκδοτικό οίκο, ο οποίος φέρνει μια φρέσκια ματιά και μια νέα δυναμική, σηματοδοτεί μια ανανέωση και μια ευκαιρία να αναθερμάνω τη σχέση μου με τους αναγνώστες, καθώς και μια ευκαιρία να δώσω στο βιβλίο μια δεύτερη ζωή.
Η ιστορία του βιβλίου σας εκτυλίσσεται σ’ ένα χωριό της βορειοδυτικής Ελλάδας, το Αιθερικό. Τι το ιδιαίτερο θεωρείτε ότι έχει η συγκεκριμένη περιοχή;
Έχει μια ξεχωριστή ομορφιά και αυθεντικότητα. Η φύση και η γαλήνη της την κάνουν μοναδική και ιδανική για μια ιστορία μυστηρίου.
Όπως κάθε τόπος, έτσι και το Αιθερικό έχει τα δικά του μυστικά, τις δικές του πληγές, τα δικά του φαντάσματα. Πιστεύετε ότι είναι εφικτό να μείνει το παρελθόν για πάντα καλά κρυμμένο ή είναι βέβαιο πως κάποια στιγμή θα εισβάλει στο παρόν;
Το παρελθόν είναι πάντα παρόν με κάποιον τρόπο, κυρία Δούλη. Δεν μπορεί ποτέ να μείνει εντελώς κρυμμένο, και συχνά τα φαντάσματά του επανέρχονται, όταν μάλιστα δεν το περιμένουμε. Αυτό είναι μια αδιαμφισβήτητη αλήθεια της ανθρώπινης ιστορίας.
Η ιστορία είναι γεμάτη σασπένς και κρυμμένα μυστικά. Πόσο σημαντικό είναι για εσάς το στοιχείο της αγωνίας στην αφήγηση και πώς λειτουργεί σε σχέση με τους ήρωες;
Το στοιχείο της αγωνίας είναι ζωτικής σημασίας, καθώς κρατά το ενδιαφέρον ζωντανό. Διεγείρει την αίσθηση του μυστηρίου και δημιουργεί ένταση, ενώ οι ήρωες βιώνουν την πίεση και την εξέλιξη.
Μια που αναφερθήκατε στους ήρωες, οι δικοί σας βλέπουμε ότι ζουν ζωές αβίωτες, ωστόσο ο καθένας τις αντιμετωπίζει με διαφορετικό τρόπο: άλλοι με απαντοχή και στωικότητα και άλλοι καταφεύγοντας στην ονειροπόληση. Υπάρχει κατά την άποψή σας και τρίτος δρόμος;
Βεβαίως, κυρία Δούλη. Ας πούμε, μπορούμε να αντιμετωπίζουμε τις δυσκολίες με ενεργή δράση και αποφασιστικότητα, όπως η ηρωίδα μου, προσπαθώντας να αλλάξουμε μια κατάσταση. Αυτός ο δρόμος συνδυάζει την εσωτερική αντοχή με την επιθυμία για αλλαγή, προσφέροντας μια πιο δυναμική και δημιουργική προσέγγιση στην αντιμετώπιση των δυσκολιών. Αλλά υπάρχει κι ο δρόμος τής αποδοχής και της εσωτερικής γαλήνης, όπου μαθαίνουμε να συμβιώνουμε με μια κατάσταση, χωρίς να προσπαθούμε να την αλλάξουμε ή να αποδράσουμε από αυτή. Μια προσέγγιση που συχνά απαιτεί μεγάλη εσωτερική δύναμη και σοφία.
Τι είναι αυτό που καθορίζει τον τρόπο που εκφράζει ή και βιώνει ο καθένας από εμάς το συναίσθημά του;
Η προσωπική μας ιστορία, η παιδεία και οι πολιτισμικές επιρροές. Επίσης, η ιδιοσυγκρασία, οι προσωπικές πεποιθήσεις και η εκπαίδευση σε δεξιότητες αυτοεπίγνωσης και διαχείρισης συναισθημάτων.
Η ιστορία σας αγγίζει πολλές εκφάνσεις της αγάπης και της ανθρώπινης ψυχής. Ποια μορφή αγάπης θεωρείτε ότι βρίσκεται στον πυρήνα του μυθιστορήματος;
Στην «Άγνωστη», η αγάπη παρουσιάζεται ως μια γενναιόδωρη και ισότιμη ιδέα και είναι ισότιμα μοιρασμένη προς όλους: τον φίλο, τον συγγενή, τον συνάνθρωπο, τα ζώα και τον έρωτα. Είναι η δύναμη που ενώνει και θεραπεύει, χωρίς διακρίσεις.
Στο βιβλίο σας υπάρχουν και κάποια μεταφυσικά στοιχεία. Ποιον σκοπό επιτελούν;
Είναι για να δημιουργήσουν μια αίσθηση μυστηρίου και βάθους. Η παρουσία τους ενισχύει την αίσθηση ότι η πραγματικότητα μπορεί να κρύβει περισσότερα από όσα φαίνονται. Έτσι, το μυθιστόρημα παίζει με την ιδέα πως η αλήθεια ίσως βρίσκεται σε επίπεδα που δεν είναι άμεσα ορατά.
«Όσο μεγαλώνει η ηλικία, τόσο μικραίνουν τα όνειρα…». Ποιον ρόλο παίζει ο χρόνος στη ζωή των ηρώων σας και πώς επηρεάζει τις επιλογές και τα όνειρά τους;
Ο χρόνος λειτουργεί ως αδυσώπητος καταλύτης που επηρεάζει τις επιλογές των ηρώων και συχνά τους οδηγεί σε συμβιβασμούς. Έτσι, η αντίθεση ανάμεσα στην ηλικία και τα όνειρα αναδεικνύει την ανθρώπινη παροδικότητα και την προσπάθεια να βρει κανείς νόημα μέσα σε μια ρευστή και μεταβαλλόμενη ζωή.
Είστε πολλά χρόνια στον χώρο του βιβλίου, αφού εδώ και τρεις δεκαετίες ασχολείστε με μεταφράσεις λογοτεχνικών βιβλίων και επιμέλειες, ενώ παράλληλα συνεχίζετε να γράφετε τα δικά σας μυθιστορήματα. Πόσο σημαντικά είναι για εσάς το εξώφυλλο, η περίληψη του οπισθόφυλλου και ο τίτλος κάθε βιβλίου;
Το εξώφυλλο πρέπει να αντανακλά την ατμόσφαιρα του έργου, ενώ η περίληψη να υποδεικνύει όσα το βιβλίο έχει να προσφέρει, δημιουργώντας κίνητρο για να το διαβάσει κανείς. Ο δε τίτλος πρέπει να είναι αντιπροσωπευτικός και ταυτόχρονα ελκυστικός, ώστε να ξεχωρίζει. Όλα αυτά μαζί κάνουν τη διαφορά ανάμεσα σε αυτόν που θα διαβάσει το βιβλίο και σε αυτόν που θα το προσπεράσει.
Λέγεται ότι οι συγγραφείς εκτός του ότι αγγίζουν, ανατέμνουν κιόλας την ανθρώπινη ψυχή. Ασπάζεστε αυτή τη θεωρία;
Ναι, πιστεύω πως οι συγγραφείς έχουν την ικανότητα –και την ευθύνη– να αγγίζουν και να ανατέμνουν την ανθρώπινη ψυχή, αποκαλύπτοντας τις βαθύτερες πτυχές τής ανθρώπινης φύσης και προκαλώντας ταυτόχρονα την αυτογνωσία.
Τι σημαίνει για εσάς η λογοτεχνία και ποια νομίζετε ότι είναι τα πιο σημαντικά στοιχεία που την καθορίζουν, κυρία Κωνσταντούρου;
Η λογοτεχνία είναι ένας καθρέφτης της ανθρώπινης ψυχής και της κοινωνίας, που μας βοηθά να κατανοήσουμε τον εαυτό μας και τους άλλους. Τα πιο σημαντικά στοιχεία που την καθορίζουν είναι η αυθεντικότητα των συναισθημάτων, η δύναμη της γλώσσας και η ικανότητα να προκαλεί προβληματισμό και συγκίνηση.
*Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε στην εφημεριδα ΤΑ ΜΕΤΕΩΡΑ στις 6 Φεβρουαρίου 2026.
Ακολουθήστε το tameteora.gr στο Google News!
