Η γραφή από τη φύση της είναι ένα ανοιχτό πεδίο δυνατοτήτων, μια αναζήτηση της ελπίδας, μια πράξη επαναστατική, μια πόρτα που ανοίγει με πάθος στην ελευθερία. Ο Αρχιτέκτονας και συγγραφέας Νίκος Γούλιας κατόρθωσε να συγκεράσει την Αρχιτεκτονική με τη Λογοτεχνία και να προχωρήσει μέχρι τη συγγραφή ενός μυθιστορήματος… μέσα από κόπο και ειλικρίνεια, με υλικά του τη φαντασία και την ψυχική ανάταση. Πυκνός, απλός και ανθρωπινός, βαθιά ποιητικός, παρεμβαίνει αποφασιστικά σε όσα συντελούνται καθημερινά γύρω μας. Θέτει ως προτεραιότητά του το ορθωμένο ανάστημα. Δημιουργεί μία μοντέρνα καλλιτεχνική αντίσταση, στέλνει ξεκάθαρα μηνύματα αξιοπρέπειας. Κάτι που απαιτεί ηθική δύναμη, κουράγιο και θάρρος. Προτεραιότητά του είναι να μιλήσει στην καρδιά τού απλού αναγνώστη. Επιλέγει να τον κοιτά κατάματα. Το βιβλίο του «Στα χρόνια τής ομίχλης – Ιασμή», εισχωρεί στα υγρά σκοτάδια της ψυχής, στην ανάμνηση του έρωτα, στην αύρα τού μυστηρίου.
Η ΣΥΝΕΝΕΤΥΞΗ
Μια πληκτική ζωή τί επίδραση μπορεί να έχει στο έργο ενός συγγραφέα, κύριε Γούλια;
Κατ’ αρχήν σας ευχαριστώ θερμά για την φιλοξενία και για τη δυνατότητα που μου δίνετε μέσα από τις ερωτήσεις σας να μοιραστώ μαζί σας τις σκέψεις μου.
Πολλοί θα χαρακτήριζαν, αν έκριναν μόνο από τα εξωτερικά της γνωρίσματα, τη ζωή του Παπαδιαμάντη «πληκτική». Μπορεί πραγματικά να ισχυριστεί κανείς πως ήταν; Μάλλον όχι! Μια «φαινομενικά» πληκτική λοιπόν ζωή μπορεί να κρύβει ένα ολόκληρο ηφαίστειο, και αντιστρόφως.
Σας ενδιαφέρει η επικοινωνία με τους αναγνώστες σας, ενδεχομένως και η γνώμη τους;
Ασχετα αν η διαδικασία τής γραφής είναι μια μοναχική καταβύθιση που προσφέρει μια μέγιστη, μια μοναδική ευχαρίστηση στον συγγραφέα, το αποτέλεσμά της, το βιβλίο, είναι μία γραπτή «κατάθεση», που με πολύ σεβασμό πρέπει να αποθέτει στους συνανθρώπους του. Η επικοινωνία λοιπόν μαζί τους, η γνώμη τους, εμένα τουλάχιστον, όχι μόνο με ενδιαφέρει αλλά και την επιδιώκω. Μακάρι να ήταν εφικτό όλους να μπορούσα να τους γνωρίσω και από κοντά.
Προσέξατε τελευταία κάτι ασυνήθιστο στους δρόμους της πόλης όπου ζείτε και σας έκανε εντύπωση;
Οι εικόνες που βλέπουμε στην Αθήνα καθημερινά, τα τρία – τέσσερα τελευταία χρόνια, χειροτερεύουν τόσο γρήγορα, που ό,τι μέχρι πριν μια εβδομάδα μπορεί να μας φαινόταν ασυνήθιστο, έχει έρθει γρήγορα το χειρότερο για να το εκτοπίσει από των ματιών μας την επικαιρότητα.
Η πρώτη σας συγγραφική απόπειρα από τις εκδόσεις «Ψυχογιός» έχει τίτλο «Στα χρόνια της ομίχλης – Ιασμή». Γιατί επιλέξατε ιστορικό θέμα; Ποια η σχέση σας με την ιστορία;
Το μυθιστόρημα μπορεί να έχει ιστορικό «υπόβαθρο», αυτό όμως δεν σημαίνει ότι είναι ιστορικό. Ο άνθρωπος σε κάθε στιγμή τής ζωής του είναι με κάποιο τρόπο μέρος τής ιστορίας. Εμείς σήμερα, είτε το συνειδητοποιούμε είτε όχι, είμαστε μέρος της, με την έννοια τού χρόνου. Με αυτόν τον τρόπο στο μυθιστόρημα τα ιστορικά γεγονότα δεν είναι παρά ο «καμβάς», που απάνω του είναι «ζωγραφισμένος» ο μύθος.
Στο συγκεκριμένο βιβλίο κεντρικοί ήρωές σας είναι δυο νέοι άνθρωποι. Τι συμβαίνει με τον βιοπορισμό και τους κατ’ ανάγκην συμβιβασμούς που καλείται να κάνει σήμερα ένας νέος άνθρωπος;
Οι συμβιβασμοί που καλούνται να κάνουν σήμερα οι νέοι άνθρωποι είναι στραγγαλιστικοί για τα όνειρά τους και εξευτελιστικοί για την προσωπικότητά τους. Δεν θέλω να πω τίποτα παραπάνω.
Είναι υγιές και χρήσιμο για τους νέους ανθρώπους να συμμετέχουν και να εκφράζονται συλλογικά;
Η απάντηση είναι αυτονόητα «ναι». Διατηρώντας την ατομικότητά τους, μόνο μέσα από συλλογικότητες θα προκύψουν οι συνιστώσες που θα διαμορφώσουν το αύριο.
Ένα μεγάλο κομμάτι τού βιβλίου σας εκτυλίσσεται στη Σύρο και συγκεκριμένα στην πρωτεύουσά της, την Ερμουπόλη. Ήταν η ιδιότητα του Αρχιτέκτονα που σας οδήγησε σ’ αυτή σας την επιλογή ή κάποια άλλα προσωπικά βιώματα;
Αν και επειδή είμαι Αρχιτέκτονας είναι πολλή εύστοχη αυτή η ερώτηση, τίποτα από αυτά. Το μυθιστόρημα παρακολουθεί τη ζωή και τις περιπέτειες μιας ναυτικής οικογένειας και επικεντρώνεται στο πρώτο μισό τού 19ου αιώνα. Αμέσως μετά την επανάσταση του ’21, έχουμε την καταστροφή τής Χίου το 1822 από τη μια και τη δημιουργία τής Ερμούπολης στη Σύρο από την άλλη, γεγονότα ακραία, σε μέγεθος καταστροφής το πρώτο και εκρηκτικής δημιουργίας το δεύτερο. Στάθηκα σε αυτά, καθώς ενώ είναι γνωστά, διαπίστωσα πως μάλλον σπάνια έχουν συνδυαστεί, διότι δεν είναι συνειδητοποιημένο πως αν δεν γινόταν η καταστροφή τής Χίου, μπορεί και να μην είχαμε την Ερμούπολη, μια που πάνω από τους μισούς πρόσφυγες που την έφτιαξαν ήταν φυγάδες από τη Χίο.
Η πόλη που γεννηθήκατε και μεγαλώσατε, η Αθήνα, υπήρξε μια όμορφη πόλη με χρώματα και αρώματα αλλά και με όμορφες γειτονιές. Πόσο σας πληγώνει ως άνθρωπο αλλά κι ως Αρχιτέκτονα η σημερινή της εικόνα;
Ειπώθηκε τόσο σωστά αυτό το «υπήρξε», που δεν είναι τόσο ότι καθιστά δύσκολη την ερώτηση, όσο καθιστά τραυματική και πικρή την απάντηση. Νομίζω έγινα αντιληπτός.
Παρ’ όλα αυτά, σας αρέσει η Αθήνα; Είναι μια μητρόπολη πρόσφορη για δημιουργούς;
Η Αθήνα είναι πια ένα υπερμέγεθες μάλλον απρόσωπο χωνευτήρι. Την «ανθρώπινη» κλίμακά της την έχει προ πολλού ξεπεράσει. Το αν είναι πρόσφορη για δημιουργούς, εγώ δεν θα το έλεγα, κρίνοντας τουλάχιστον από εμένα. Σκεφτείτε, κυρία Δούλη, ότι πολλά κομμάτια τού βιβλίου μου χρειάστηκε να τα γράψω σε απομακρυσμένα καφενεία, στην ησυχία τής μονής Πεντέλης, αλλά κυρίως κλειδωμένος στο δωμάτιό μου.
Πιστεύω πως ζούμε στα χρόνια που η ύπαρξη «μητροπόλεων», όσο αναπτύσσεται το διαδίκτυο, όλο και περισσότερο χάνει την αναγκαιότητά της. Θα φέρω σαν παράδειγμα τη ζωγραφική. Η έννοια τού φυσικού χώρου (μιας γκαλερί για παράδειγμα) δεν είναι πια αναγκαία, όταν άνετα κανείς μπορεί να περιηγηθεί τα έργα ενός ζωγράφου που ζει και εργάζεται στη Σουηδία, στην Αυστραλία, ή όπου μπορεί να φανταστεί ο νους σας. Αντιλαμβάνεσθε πως το παράδειγμα αυτό, πολλαπλασιαστικά μάλιστα, δίνει μεγάλη ελευθερία και δυνατότητα σε έναν συγγραφέα να γράφει από οποιοδήποτε μέρος τού πλανήτη.
Κύριε Γούλια, πόσο συνάδει η λογοτεχνία με την Αρχιτεκτονική;
Όσο κι αν θα σας φανεί περίεργο,.. δεν το γνωρίζω! Σε εμένα… προέκυψε, άρα, εκ του αποτελέσματος και μόνο θα το δούμε.
Ποια είναι η αγαπημένη σας πόλη; Σας αρέσει η πολυδιάσπαση και η πολυσυλλεκτικότητα της Αθήνας;
Ως Αρχιτέκτονας έχω σχεδιάσει έργα σε όλο τον Ελλαδικό χώρο. Κοντά σας είναι οι φοιτητικές εστίες τού Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, το νέο συνεδριακό κέντρο, έξω από τα Τρίκαλα, του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και το καινούργιο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης, στου οποίου το μεγαλύτερο μέρος συμμετείχα. Έχοντας λοιπόν γυρίσει σχεδόν όλη την Ελλάδα, αν σήμερα είχα να διαλέξω, δεν θα έμενα στην Αθήνα!
Η αγορά βιβλίου στην Ελλάδα έχει επηρεαστεί σημαντικά από την οικονομική κρίση. Τι μπορεί να προσφέρει το βιβλίο στη δύσκολη εποχή που ζούν οι Έλληνες;
Είναι λογικό και αναμενόμενο. Πάντως το βιβλίο ήταν, είναι και θα είναι μεγάλη «παρηγορία», μεγάλη καταφυγή. Στη δε σημερινή εποχή, και μάλιστα στον τόπο μας, ακόμα περισσότερο.
Η νοσταλγία –με μια ισχυρή δόση πίκρας– είναι ολοφάνερη στο μυθιστόρημά σας. Αναπολείτε εποχές που χάθηκαν οριστικά ή, να το πω καλύτερα, θρηνείτε απανωτές απώλειες ανθρώπων και ιδεών;
Χωρίς να θέλω να βαρύνω την ατμόσφαιρα θα αναφέρω πώς έχει χαρακτηριστεί σαν «στοχαστικό μυθιστόρημα». Μέσα από τους ήρωες, διότι είναι πολυπρόσωπο, μιλάει για την αυτοθυσία, την πίστη, τη φιλία, την αγάπη, τον έρωτα και γενικά τις ανθρώπινες αξίες και πώς αυτές δοκιμάζονται στον ρου τής ιστορίας, που πολλές φορές αναπόδραστα ταυτίζεται με την ανθρώπινη μοίρα και πώς οι πρωταγωνιστές στέκονται μπροστά της… Ας μην πω άλλα…
Υπάρχουν σύγχρονοι Έλληνες συγγραφείς, που δεν διαβάζετε a priori; Υπάρχει λογοτεχνία που δεν υπάρχει κανένας λόγος να τη διαβάζουμε κατά τη γνώμη σας, κύριε Γούλια;
Στο πρώτο σκέλος τής ερώτησης μπορώ ευθαρσώς να σας πω πως δεν ισχύει κάτι τέτοιο. Υπάρχουν καλές στιγμές σε οποιονδήποτε συγγραφέα, όπως υπάρχουν και μέτριες ή και κακές.
Αναφορικά με το δεύτερο, στον κάμπο τού γραπτού λόγου δεν πρέπει να υπάρχουν εξαιρέσεις και αποκλεισμοί. Ας αφήσουμε όλα τα είδη να ανθίζουν. Στο χέρι και στην παιδεία τού περιπατητή (αναγνώστη) εναπόκειται ποια θα αδράξει και ποια θα πετάξει. Μπούσουλας; Ένας και μόνο ένας: Του καθενός η παιδεία!
Ποιος είναι ο αγαπημένος σας σύγχρονος συγγραφέας, αυτός που πραγματικά σας συναρπάζει;
Με δυσκολία θα μπορούσα να αναφερθώ σε κάποιον εν ζωή, από φόβο μην αδικήσω. Στέκομαι με πολύ σεβασμό στον Νίκο Θέμελη.
ΤΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΤΟΥ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ
Ο Νίκος Γούλιας γεννήθηκε στην Αθήνα το 1955. Το 1980 αποφοίτησε από την Αρχιτεκτονική Σχολή του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου. Έργα του, ιδιωτικά και δημόσια, μικρά και μεγάλα, βρίσκονται υλοποιημένα σε ολόκληρο τον Ελλαδικό χώρο.
Έχει τιμηθεί με είκοσι πέντε μέχρι σήμερα Πανελλήνια Αρχιτεκτονικά Βραβεία και Διακρίσεις, ενώ έργα του έχουν δημοσιευτεί σε αρχιτεκτονικά περιοδικά και βιβλία.
Το βιβλίο ΣΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΗΣ ΟΜΙΧΛΗΣ – ΙΑΣΜΗ είναι το πρώτο του μυθιστόρημα.
Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα “Τα Μετέωρα” στις 15 Φεβρουαρίου 2013.
{loadposition mypos1}
Ακολουθήστε το tameteora.gr στο Google News!
