Οι αιμορροϊδοπάθεια ή απλά αιμορροϊδες αποτελεί ένα από τα συνηθέστερα ιατρικά προβλήματα ιδιαίτερα στις Δυτικές κοινωνίες. Είναι μία πάθηση ταμπού λόγω της θέσης του προβλήματος, αλλά και μία πάθηση που πολλές φορές γίνεται τρομακτική λόγω της αιμορραγίας ή του πόνου.
Πολύ κόσμος αποφεύγει να πάει στο ειδικό γιατί θεωρεί ότι θα χειρουργηθεί. Είναι όιμως έτσι τα πράγματα? Μήπως υπάρχουν αλήθειες και μύθοι για τις αιμορροϊδες? Μήπως ΔΕΝ πρέπει να χειρουργούνται πάντα? Πότε πρέπει να χειρουργούνται και πότε πρέπει να αντιμετωπίζονται ΧΩΡΙΣ επέμβαση? Το κείμενο αυτό είναι γραμμένο αποκλειστικά για ενημερωτικούς σκοπούς και προσπαθεί να καταστήσει κατανοητό στον απλό κόσμο τι πρέπει να κάνει όταν υποψιαστεί ότι μπορεί να έχει πρόβλημα με τις αιμορροϊδες του.
Τι είναι και πως δημιουργούνται.
Οι αιμορροϊδικοί ιστοί αποτελούν μέρος της φυσιολογικής ανατομίας του ορθοπρωκτικού σωλήνα. Οι εσωτερικές αιμοροΐδες είναι “μαξιλάρια” αποτελούμενα από αγγειακό και συνδετικό ιστό που ξεκινούν πάνω από την οδοντωτή γραμμή και καλύπτονται από ορθικό και μεταβατικό βλεννογόνο. Οι εξωτερικές αιμορροϊδες είναι αγγειακά συμπλέγματα που υπόκεινται του πλούσια νευρούμενου πρωκτοδέρματος.
Γιατί διογκώνονται και πρήζονται;
Οι αιμορροΐδες λειτουργούν ως προστατευτικά μαξιλάρια που διογκώνονται με αίμα κατά την διάρκεια της αφόδευσης προστατεύοντας τον πρωκτικό σωλήνα από τον άμεσο τραυματισμό λόγω της διέλευσης των κοπράνων. Οι αιμορροϊδικοί ιστοί διογκώνονται όταν αυξάνεται η ενδοκοιλιακή πίεση. Αυτό συμβαίνει στην παχυσαρκία, την εγκυμοσύνη, κατά την άρση βάρους και την αφόδευση.
Υπάρχουν εσωτερικές και εξωτερικές αιμορροΐδες;
Οι παθήσεις των αιμορροΐδων μπορεί να αφορούν το εσωτερικό σύμπλεγμα, το εξωτερικό σύμπλεγμα, ή και τα δύο. Οι εσωτερικές αιμορροΐδες γίνονται συμπτωματικές όταν το εσωτερικό σύμπλεγμα γίνεται χρόνια διογκούμενο ή ο ιστός προσπίπτει στον πρωκτικό σωλήνα λόγω της χαλάρωσης του περιβάλλοντος συνδετικού ιστού και διάτασης των φλεβών. Οι εξωτερικές αιμορροΐδες γίνονται συμπτωματικές με την θρόμβωση, που οδηγεί σε μία οξεία έναρξη σοβαρού περιπρωκτικού άλγους. Όταν η θρόμβωση υποχωρεί, το υπερκείμενο δέρμα μπορεί να παραμείνει μεγενθυμένο, δημιουργώντας ένα δερματικό ράκος.
Οι εσωτερικές αιμορροΐδες αναπτύσσονται διαφορετικά στις ηλικιωμένες γυναίκες και στους νεαρούς άντρες. Στις ηλικιωμένες γυναίκες η κύρια αιτία φαίνεται να είναι η χρόνια άσκηση πίεσης που οδηγεί σε αγγειακή διόγκωση και διαστολή οδηγώντας σε διάταση και διάσπαση του στηρικτικού συνδετικού ιστού περιβάλλει τα αγγειακά κανάλια. Η συνηθέστερη αιτία παρατεταμένης πίεσης αποτελεί η πράξη της αφόδευσης. Αντίθετα με την κοινή αντίληψη, τα κόπρανα μπορεί να είναι υγρά ή στερεά. Η αιτία της εξωτερικής αιμορροϊδοπάθειας είναι άγνωστη αλλά σχετίζεται με τη διάταση όπως προκύπτει με δυσκοιλιότητα ή διάρροια.
Πως αξιολογείται η βαρύτητα της νόσου;
Οι εσωτερική αιμορροϊδοπάθεια ταξινομείται όπως παρακάτω: οι πρώτου βαθμού αιμορροΐδες αιμορραγούν, οι δευτέρου βαθμού αιμορραγούν και προσπίπτουν, αλλά ανατάσσονται αυτόματα, οι τρίτου βαθμού προσπίπτουν και ανατάσσονται με το χέρι και οι τετάρτου βαθμού αιμορραγούν, στραγγαλίζονται και δεν μπορούν να αναταχθούν.
Πως τίθεται η διάγνωση της αιμορροϊδοπάθειας;
Η επισκόπηση μπορεί να αποκαλύψει ένα φυσιολογικής εμφάνισης περίνεο, οίδημα κοντά στις προσβεβλημένη αιμορροΐδα μία προπίπτουσα αιμορροϊδα ή μια οιδηματώδης γαγγραινώδης, στραγγαλισμένη αιμορροΐδα. Το περίνεο μπορεί να είναι εμποτισμένο από την χρόνια βλεννώδη έκκριση, την επακόλουθη υγρασία και τον τοπικό ερεθισμό. Η πρωκτοσκόπηση μπορεί να αποκαλύψει ιστό με στοιχεία χρόνιας αγγειακής διερεύνησης, ευθρυπτότητα, κινητικότητα και πλακώδη μετάπλαση. Ο οξύς ενδαγγειακός θρόμβος μπορεί να εμφανιστεί μέσα στις εξωτερικές αιμορροΐδες και σχετίζεται με οξύ περιπρωκτικό άλγος. Το άλγος συνήθως κορυφώνεται μέσα σε 48 ώρες. Μια οξέως θρομβωθείσα εξωτερική αιμορροΐδα είναι μια μωβ-μαύρη, οιδηματώδης ευαίσθητη περιεδρική μάζα που είναι αρκετά ευαίσθητη. Ο θρόμβος περιστασιακά προκαλεί ισχαιμία και νέκρωση του υπερκείμενου δέρματος οδηγώντας σε αιμορραγία.
Περιληπτικά τα συμπτώματα είναι:
• Εσωτερικές αιμορροΐδες: Ζωηρό ερυθρό αίμα περί το ορθό, βλεννώδεις εκκρίσεις και αίσθημα πληρότητα ή δυσφορία.
• Εξωτερικές αιμορροΐδες: Ξαφνικό σοβαρό περιπρωκτικό άλγος ή/και ψηλαφητή μάζα.
Ποια είναι η θεραπεία των αιμορροϊδων που πάσχουν;
Η θεραπεία των αιμορροϊδων που πάσχουν μπορεί να είναι συντηρητική, ελάχιστα επεμβατική ή χειρουργική. Καθοριστικός παράγοντας για την επιλογή της θεραπείας είναι ο βαθμός της αιμορροϊδοπάθειας, τα συμπτώματα και ο χρόνος έναρξης. Οι περισσότεροι ασθενείς παρά το γεγονός ότι διαγιγνώσκονται σε αρχικό στάδιο μπορεί να οδηγηθούν στο χειρουργείο. Είναι όμως αυτό σωστό?
Η σωστή πρακτική συνίσταται στην σωστή αρχική κλινική εκτίμηση του ασθενούς. Εφόσον υπάρχει η δυνατότητα πρέπει να γίνεται προσπάθεια να αντιμετωπισθεί η νόσος συντηρητικά, δηλαδή φαρμακευτικά (με συστηματική χορήγηση φαρμάκων και τοπική εφαρμογή αλοιφών) σε συνδυασμό με τροποποίηση των διατροφικών συνηθειών του ατόμου αλλά και γενικότερα του τρόπου ζωής.
Πιο συγκεκριμένα στις αιμορροϊδες πρώτου βαθμού πρέπει να γίνεται προσπάθεια συντηρητικής αντιμετώπισής τους η οποία έχει πολύ καλά αποτελέσματα μόνη ή σε συνδυασμό με ελαστική περίδεση. Μία τεχνική απλή που μπορεί να εφαρμοστεί στο ιατρείο. Σίγουρα απαιτείται χειρουργική επέμβαση για αιμορροϊδες 3ου και 4ου βαθμού. Σε αυτές 2ου βαθμού μπορεί να γίνει προσπάθεια συντηρητικής αντιμετώπισης σε συνδυασμό με ελάχιστα παρεμβατικά τεχνική αλλά μπορεί να χρειαστεί και χειρουργική επέμβαση. Εκείνο που είναι σημαντικό είναι ότι οι πειρσσότερες αιμορροϊδες επειδή είναι τρομακτικές για τον ασθενή διαγιγνώσκονται σε αρχικό στάδιο οπότε και μπορεί να αντιμετωπισθούν συντηρητικά. Σε γενικές γραμμές οι ασθενείς πρέπει να αντιμετωπίζονται στην αρχή συμπτωματικά και να χειρουργούνται μόνο όταν τα συντηρητικά μέσα αποτύχουν ή όταν υπάρξει επιπλοκή.
Χειρουργικές και Ελάχιστα Επεμβατικές Τεχνικές
Για την αντιμετώπιση της αιμορροϊδοπάθειας έχουν αναπτυχθεί διάφορες μέθοδοι τις οποίες και εμείς εφαρμόζουμε με επιτυχία όπως είναι η τεχνική κατά Logo, η τεχνική HAL (απολίνωση με υπερήχους), η αντιμετώπιση τους με Laser (CO2 ή diode). Οι μέθοδοι αυτές συνοδεύονται από πολύ καλά αποτελέσματα, λιγότερο πόνο και αποδεκτό κόστος. Η επιλογή της μεθόδου βασίζεται στα ευρήματα της εξέτασης, το πρόβλημα του ασθενούς και την επιθυμία του.
(α) Περίδεση με ελαστικούς δακτυλίους
Προσφέρουν αντιμετώπιση χωρίς επέμβαση στο ιατρείο χωρίς χειρουργική επέμβαση και με χαμηλό κόστος.
Εκείνο που πρέπει να γνωρίζουν όλοι οι ασθενείς είναι ότι στις περισσότερες περιπτώσεις και ειδικά όταν η αιμορροϊδοπάθεια είναι αρχόμενη, τότε μπορεί πολύ εύκολα να λύσουν το πρόβλημά τους με απλή περίδεση των αιμορροΐδων, με ελαστικούς δακτυλίους οι οποίοι τοποθετούνται με ειδική συσκευή με τοπική αναισθησία ή και χωρίς καθόλου αναισθησία προκειμένου για εξωτερικές αιμορροϊδες. Η τεχνική είναι εξαιρετικά απλή εύκολη ανώδυνη, γίνεται στο ιατρείο και ο ασθενής επιστρέφει στο σπίτι του άμεσα.
Αν οι αιμορροϊδες είναι σε αρχικό στάδιο τότε η μέθοδος αυτή πρέπει να προτιμάται, διότι:
• Η περίδεση γίνεται στο ιατρείο και όχι στο χειρουργείο.
• Δεν απαιτείται ούτε καν τοπική αναισθησία.
• Δεν πονά καθόλου.
• Είναι η φτηνότερη από όλες τις μεθόδους.
• Για τις αιμορροΐδες που εφαρμόζεται έχει εξαιρετικά αποτελέσματα.
• Γιατί είναι ασφαλής, δοκιμασμένη μέθοδος που την εφαρμόζουν σε μεγάλα πρωκτολογικά ιατρεία παγκοσμίως.
• Εφόσον χρειάζεται εύκολα επαναλαμβάνεται χωρίς κόπο και πρόβλημα.
(β) Διαπρωκτική Απολίνωση Αιμορροϊδικών Αγγείων (Transanal Hemorrhoidal Dearterialization) ή THD
Όταν όμως οι αιμορροΐδες είναι 2ου ή 4ου βαθμού, πιο προχωρημένες δηλαδή, δε μπορούν να αντιμετωπισθούν με συντηρητικά μέτρα παραμένουν διογκωμένες και αιμορραγούν, τότε απαιτείται χειρουργική ή ελάχιστα επεμβατική θεραπεία τους.
Μια σύγχρονη και αποτελεσματική θεραπεία είναι η Διαπρωκτική Απολίνωση Αιμορροϊδικών Αγγείωνή συντομότερα THD, η οποία βασίζεται στη χρήση υπερήχων και είναι ελάχιστα επεμβατική και τραυματική τεχνική.
Με την χρήση της τεχνολογίας υπερήχων(Doppler) μάς επιτρέπει να αναγνωρίσουμε με ακρίβεια τα αιμορροϊδικά αγγεία και να τα απολινώσουμε με απορροφήσιμα ράμματα. Η διακοπή της παθολογικής αιμάτωσης των αιμορροΐδων έχει ως αποτέλεσμα οι εσωτερικές αιμορροΐδες να συρρικνωθούν, ενώ με το ίδιο ράμμα γίνεται και αιμορροϊδοπηξία δηλαδή «lifting» των εξωτερικών αιμορροΐδων. Η THD εφαρμόζεται από το 2006, είναι ασφαλής, ανώδυνη και απλή μέθοδος, ενώ η όλη διαδικασία συνήθως διαρκεί περίπου 30 λεπτά, ο ασθενής επιστρέφει σπίτι του την ίδια κιόλας ημέρα, και μπορεί σε 1-2 μέρες να επιστρέψει στις καθημερινές του δραστηριότητες.
(γ) Η τεχνική Longo
Η τεχνική Longo, η οποία στηρίζεται στην χρήση ενός ειδικού συρραπτικού μηχανήματος με το οποίο αφαιρείται ο χαλαρός ιστός που περιβάλλει τις αιμορροϊδες και μαζί και τα αγγεία που τις τροφοδοτούν.
Η τεχνική Longo είναι η πρώτη η οποία βασίστηκε στην ανατομική αποκατάσταση του προβλήματος, ενώ έχει και ιδιαίτερη ένδειξη όταν εκτός από την αιμορροϊδοπάθεια συνυπάρχει και πρόπτωση του ορθού.
Με την τεχνική αυτή «σουρώνεται» λίγο ο βλεννογόνος του ορθού και μικρές προπτώσεις μπορεί να διορθωθούν ταυτόχρονα. Τέλος το βασικό πλεονέκτημα της μεθόδου είναι ότι ο ασθενής δεν πονά.
(δ) Αντιμετώπιση αιμορροϊδων με Laser
Η εξέλιξη της τεχνολογία στον τομέα των ακτινών laser οδήγησε στην ανάπτυξη νέων ελάχιστα επεμβατικών τεχνικών για τη θεραπεία των αιμορροϊδων. Η θεραπεία με laser ενδείκνυται για τη θεραπεία αιμορροΐδων 2ου και 3ου βαθμού. Η μέθοδος είναι απλή, αναίμακτη και δεν πραγματοποιείται αφαίρεση ή εκτομή ιστού αλλά μόνο καταστροφή των αγγείων με φωτοπηξία.
Μία ειδικά σχεδιασμένη ίνα εισάγεται μέσα στην πάσχουσα αιμορροϊδα και στη συνέχεια χορηγείται ενέργεια από τη συσκευή laser με αποτέλεσμα η πάσχουσα αιμορροϊδα να συρρικνωθεί και τα αγγεία να καταστραφούν φωτοδυναμικά. Για την τεχνική χρησιμοποιείται ένα πλέον εξελιγμένο τελευταίας γενιάς χειρουργικό laser 980nmή 1470nm σε συνδυασμό με τις ειδικές ίνες εκπομπής της ενέργειας, που προαναφέραμε. Στη συνέχεια η διαδικασία επαναλαμβάνεται μέχρις ότου καταστραφούν όλοι οι πάσχοντες αιμορροϊδικοί όζοι. Στην περιοχή του όζου που καταστράφηκε από τη δράση του laser δημιουργείται μία ουλή, η οποία καθηλώνει το βλεννογόνο στο τοίχωμα, εμποδίζοντας από υποτροπές ή πρόπτωση.
Το τελικό αποτέλεσμα αρχίζει να φαίνεται την πρώτη κιόλας εβδομάδα, ενώ η συρρίκνωση των όζων συνεχίζεται για αρκετό καιρό.
Πλεονεκτήματα της θεραπείας με laser
• είναι αναίμακτη
• μπορεί να γίνει με τοπική αναισθησία
• δεν απαιτείται νοσηλεία
• παρουσιάζει ελάχιστες πιθανότητες επιπλοκών
• παρουσιάζει εξαιρετικά βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα αποτελέσματα
• μικρή πιθανότητα υποτροπής
• διαρκεί πολύ λίγο (10-15 λεπτά)
• επιτρέπει την άμεση επιστροφή του ασθενή στο σπίτι του μετά τη θεραπεία
• και την άμεση επιστροφή στις καθημερινές του δραστηριότητες
• είναι πολύ καλά ανεκτή μέθοδος.
Αυτό που πρέπει να γνωρίζουν οι ασθενείς είναι ότι οι αιμορροϊδες ΔΕΝ χειρουργούνται ΠΑΝΤΑ. Πρέπει πρώτα να γίνεται προσπάθεια να αντιμετωπισθούν με συντηρητικά μέσα. Χειρουργούνται σε πολύ προχωρημένο στάδιο, όταν υπάρχει επιπλοκή και όταν δεν ανταποκρίνονται στη συντηρητική θεραπεία. Η χειρουργική παρέμβαση απαιτείται με μέτρο. Υπάρχουν σύγχρονες τεχνικές οι οποίες είναι εξίσου καλές και αποτελεσματικές, και οι οποίες έχουν ΟΛΕΣ θέση ανάλογα με το είδος του προβλήματος, τις ιδιαιτερότητες και τις ανάγκες του ασθενούς. Γιαυτό το λόγο η θεραπεία πρέπει να είναι σε κάθε περίπτωση εξατομικευμένη ώστε να ανταποκρίνεται στις ανάγκες του ασθενούς.
Δημήτρης Φιλίππου, Γενικός Χειρουργός – www.filippou-surgery.gr
Ακολουθήστε το tameteora.gr στο Google News!
