Η Εκκλησία μας στις 13 Νοεμβρίου τιμά τον άγιο Ιωάννη τον Χρυσόστομο. Η Θεία Λειτουργία που τελείται τις περισσότερες φορές κατά τη διάρκεια του έτους είναι έργο του ιδίου. Βασικά, ο ίδιος εμπλούτισε ένα ήδη προϋπάρχον αντιοχειανό κείμενο ευχών, το οποίο έφερε μαζί του όταν πήγε στην Κωνσταντινούπολη. Ποια η σημασία και ο ρόλος της Θείας Λειτουργίας; Έχει να προσφέρει κάτι στον άνθρωπο;
Ομολογουμένως, συναντούνται δύο στάσεις, εκ μέρους των πιστών, απέναντι στην Θεία Λειτουργία. Αφενός μεν, η Θεία Λειτουργία καθίσταται ένα τελετουργικό που αφορά περισσότερο ανθρώπους που εκκλησιάζονται (ας λάβουμε υπόψη μας όμως πως η συντριπτική πλειοψηφία δεν εκκλησιάζεται). Αφετέρου δε, από εκείνους που εκκλησιάζονται, οι γέροντες και περισσότερο οι γερόντισσες προσέρχονται στην Θεία Λειτουργία και ιδίως στις καθημερινές εορτές. Αυτό συμβαίνει για ποικίλους λόγους, τους οποίους δεν θα εξετάσουμε εδώ.
Η Θεία Λειτουργία είναι κάτι που συνέχει τα πάντα, διατηρεί ζωντανή την σχέση μας με τον Θεό, με ολάκερη την κτίση και ‘’κρατάει’’ την κτίση στη σχέση της με το άκτιστο. Αυτό το τελευταίο είναι πολύ σημαντικό, καθότι η σχέση που έχουμε ως δημιουργήματα με τον άκτιστο Θεό είναι σχέση πραγματική διά της Θείας Ευχαριστίας που συντελείται εντός της Θείας Λειτουργίας. Το γεγονός, δηλαδή, ο άνθρωπος να μπορεί πραγματικά να σχετίζεται με τον Θεό μέσα από την βρώση του Σώματος του Χριστού και μέσα από την πόση του Αίματος Του. Δεν πρόκειται για μία ιδεολογική αναφορά, ούτε για μία ιδεατή σχέση.
Το μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας το παρέδωσε ο Χριστός και μέσα από αυτό τρώμε το πραγματικό Σώμα του και πίνουμε το πραγματικό Αίμα του.
Αν παρατηρήσουμε τις ευχές της Θείας Λειτουργίας, θα διαπιστώσουμε πως αυτές έχουν απήχηση στον κόσμο όπου ζούμε. Μεταξύ άλλων, στην αρχή της Θείας Λειτουργίας ο διάκονος ή ο ιερέας εύχεται για τη σωτηρία των ψυχών μας, την ειρήνη σε ολόκληρο τον κόσμο, την πόλη και τα χωριά μας, την ευφορία των καρπών της γης, τους ταξιδιώτες, νοσούντες, αιχμαλώτους. Με λίγα λόγια η Εκκλησία δέεται για όλα όσα ο Θεός δημιούργησε και όλα τα περιλαμβάνει. Και τί απαντάει στα παραπάνω ο ψάλτης (εξ ονόματος του λαού); Αμήν, δηλαδή ‘’ας γίνει έτσι’’. Δεν είναι η Εκκλησία ξένη προς τα πράγματα του κόσμου τούτου και την καθημερινότητα του ανθρώπου. Όλα εκεί μέσα στην Θεία Λειτουργία συναντούνται και όλα στον Θεό αναφέρονται.
Η ζωή μας καθημερινά κυριεύεται από ψεύτικες ιδεολογίες, πολιτικές υποσχέσεις, φιλοσοφικούς στοχασμούς και κοινωνικά αδιέξοδα, αιρέσεις και θρησκείες που δεν έχουν σχέση με τον Ένα και Αληθινό Θεό. Ο άνθρωπος δεν γνωρίζει που να στρέψει την προσοχή του, ποια είναι η αλήθεια και ποια η οδός της ζωής. Άλλοι άνθρωποι αφήνουν τον Θεό στην άκρη, άλλοι δεν τον πιστεύουν, άλλοι τον ειρωνεύονται και άλλοι αναζητούν υποκατάστατα. Ο κόσμος τρέχει στην μαγεία, διαβάζει το φλιτζάνι, ρίχνει τα χαρτιά, κάνει μαύρη μαγεία σε συνανθρώπους του, διαβάζει την Κλείδα του Σολομώντα, λατρεύει τον Εωσφόρο, ξεματιάζει από το τηλέφωνο, λατρεύει τον πλούτο, εναποθέτει τις ελπίδες του σε πολιτικούς άρχοντες, κάνει οτιδήποτε για να κερδίσει εκείνος και για να κάνει κακό στους άλλους. Την ίδια στιγμή στην κοινωνία το μίσος, η ζήλεια, ο φθόνος, η κακία αυξάνουν, αφού ο Θεός παραγκωνίζεται.
Σε όλα τα παραπάνω, η Θεία Λειτουργία, μυσταγωγεί, διδάσκει, γαληνεύει και μεταμορφώνει τον άνθρωπο. Μεταδίδει ήθος ασκητικό και ευχαριστιακό. Διαρκές και αιώνιο. Δεν υπάρχει ωραιότερη χαρά στον ιερέα όταν τελεί την Θεία Λειτουργία. Απερίγραπτη χαρά και γαλήνη. Όλη η δόξα του Αληθινού Τριαδικού Θεού, όλο το σχέδιο της Θείας Οικονομίας να εκτυλίσσεται μέσα σε λίγες ώρες μέσα στο ναό. Η θεία κένωση, η φιλανθρωπία, το Πάθος, η Ανάσταση του Κυρίου, όλα όσα περιμένουμε να έρθουν κατά την Δευτέρα του Παρουσία. Η θύμηση των ζώντων αδελφών μας, εκείνων που έχουν καρκίνο, ανίατες ασθένειες, τα μικρά παιδιά που δοκιμάζονται από αρρώστιες, που είναι εγκαταλελειμμένα, οι γονείς και οι αδελφοί μας που νοσούν πνευματικά, σωματικά. Η θύμηση των κεκοιμημένων που περιμένουν τη μνημόνευση του ιερέα, την προσευχή μας, τις δωρεές μας για να αναπαυθούν.
Η Θεία Λειτουργία δεν μπορεί να συγκριθεί με οτιδήποτε έχει παράγει και αναδείξει το ανθρώπινο πνεύμα από τη δημιουργία του κόσμου έως σήμερα και έως τα έσχατα. Είναι μοναδικά πνευματική και πνευματικά μοναδική. Διότι, όπως σημείωνε ο μακαριστός Μητροπολίτης Περγάμου Ιωάννης Ζηζιούλας, η Ορθόδοξη λειτουργική ζωή εμπεριέχει την ευχαριστιακή θεώρηση του κόσμου και της ιστορίας. Τη στιγμή που όλα γύρω μας αποκαλύπτουν το πνευματικό άδειασμα του κόσμου τούτου, ξεγυμνώνοντας ψεύτικους θεούς και ψεύτικες λατρείες, η Θεία Λειτουργία είναι το εργαστήρι του κόσμου τούτου και η πιο ηχηρή πνευματική παρουσία του Θεού απέναντι στις σκοτεινές δυνάμεις του χάους και του διαβόλου. Όσο θα υπάρχει, έστω κι ένας Ιεράρχης ή ιερέας που θα λειτουργεί, η κτίση δεν έχει να φοβάται τίποτε και ποτέ. Και η δόξα του Κυρίου θα αποκαλύπτεται στους αιώνες των αιώνων. Αμήν.
Πρωτοπρεσβύτερος Ηρακλής Φίλιος (θεολόγος, βαλκανιολόγος)
Εφημέριος Διάβας Ι.Μ. Σταγών & Μετεώρων
Ακολουθήστε το tameteora.gr στο Google News!
