& Δεν θα θέλαμε να είμαστε οι Μήλιοι του 21ου αιώνα
“τη γνώμη των δυνατών ποιός θα μπορέσει/να τη γυρίσει;” (Σεφέρης)
Του Ηλία Γιαννακόπουλου, Φιλολόγου
Η στρατιωτική επιχείρηση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα και η απαγωγή-αιχμαλωσία του Μαδούρο δεν εντυπωσίασε μόνο τους ειδικούς για τη χειρουργική της ακρίβεια, δεν εξέπληξε μόνο τους αναλυτές για τον χρόνο που επιλέχτηκε (αν και σχεδόν είχε προαναγγελθεί), δεν προβλημάτισε μόνον τους διεθνολόγους για την κατάφωρη παραβίαση του διεθνούς δικαίου (ό,τι έμεινε από αυτό), δεν ανησύχησε μόνον τους θιασώτες της διεθνούς νομιμότητας εξαιτίας της παντελούς απουσίας-ανικανότητας του ΟΗΕ να προλάβει ή να αποτρέψει ένα τέτοιο εγχείρημα, δεν διέψευσε μόνον την αφέλεια όλων εκείνων που πίστευαν πως ο κ. ΤΡΑΜΠ είναι ο κομιστής-φύλακας της παγκόσμιας Ειρήνης και σφοδρός “πολέμιος” κάθε πολέμου.
Δεν τροφοδότησε μόνον τις εκτιμήσεις και αναλύσεις για τις παρενέργειες στην παγκόσμια Οικονομία (πετρέλαιο, ισχύς δολαρίου, τιμή χρυσού…), δεν προκάλεσε μόνον έντονο σκεπτικισμό-αντιδράσεις ( στο εσωτερικό των ΗΠΑ και στη διεθνή κοινότητα) για το περιεχόμενο και την ποιότητα της Δημοκρατίας που ευαγγελίζεται ο (δις) ένοικος του Λευκού Οίκου, δεν δίχασε μόνον τους νομικούς κύκλους για τη νομιμότητα-δίκαιο (;) της όλης επιχείρησης-επέμβασης, δεν δοκίμασε μόνον την νομιμοφροσύνη-πολιτική δουλοπρέπεια των ιδεολογικών ομοϊδεατών του.
Δεν φόβισε-τρόμαξε μόνον τους Ηγέτες και λαούς των άλλων κρατών της Ν. Αμερικής και όχι μόνον (…Γροιλανδία, Ιράν…) για τη δική τους τύχη (σε συνδυασμό με τις άμεσες ή έμμεσες απειλές-προειδοποιήσεις του ΤΡΑΜΠ), δεν αναστάτωσε μόνον τους παραδοσιακούς τρόφιμους της επιστήμης της Ψυχανάλυσης που αδυνατούν να εντάξουν τη συμπεριφορά του πλανητάρχη (οργισμένος 80άχρονος έφηβος) σε ένα από τα γνωστά σε αυτούς μοντέλα, δεν έσπειρε μόνον αμφιβολία στους επαγγελματίες επικοινωνιολόγους για το κύρος και την αποτελεσματικότητα των δικών τους στερεοτύπων περί της τέχνης-τεχνικής της επικοινωνίας και πολιτικής προπαγάνδας, δεν παρότρυνε μόνον τους ιστορικούς να επανεξετάσουν ένα παλιό όσο και σύγχρονο δίλημμα, αν την Ιστορία του κόσμου την “γράφει” το Άτομο ή ο Λαός-τα Πλήθη (ο Λε Μπον θα αισθάνεται αμηχανία εκεί που βρίσκεται).
Δεν φιλοδοξεί μόνον να ακυρώσει ή να επαναδιατυπώσει τη βασική αρχή του Ωφελιμισμού(φιλοσοφική σχολή) περί του ορισμού μιας πράξης ως “Ηθικής” (Ηθική Πράξη θεωρείται αυτή που προκαλεί το μεγαλύτερο δυνατό όφελος στον μεγαλύτερο δυνατόν αριθμό ατόμων), δεν αποδόμησε μόνον τις θεωρίες δύο συμπατριωτών- ομοεθνών του περί του “Τέλους της Ιστορίας” και της “Σύγκρουσης Πολιτισμών” (Φουκουγιάμα/Χάντιγκτον), δεν επικύρωσε για μία ακόμη φορά τη διαχρονικότητα της θεωρίας του Άλλισον περί της “Παγίδας του Θουκυδίδη ” (η άνοδος μιας δύναμης-Κίνας προκαλεί φόβο σε μία κατεστημένη ηγεμονική δύναμη-ΗΠΑ και αυξάνει τον κίνδυνο πολεμικής σύρραξης), δεν υπέβαλε μόνον στους γλωσσολόγους τον κόπο να βρουν την κατάλληλη λέξη για να αποδώσουν με νοηματική καθαρότητα την στρατιωτική εισβολή στο Καράκας (εισβολή, επιχείρηση, επέμβαση, κατάκτηση υποδούλωση, πόλεμος;)…δεν, δεν, δεν…
Πόσα “δεν…” θα μπορούσε να προσθέσει κάποιος!!!
Ωστόσο και στα πολλά “δεν…” θα μπορούσε να προστεθεί και ένα ακόμη “δεν…” (sui generis) που σχετίζεται με τη δυσκολία να ενταχθεί η στρατιωτική εισβολή στη Βενεζουέλα σε ένα ιστορικό πλαίσιο με εμφανείς αναλογίες αντίστοιχης εποχής (ιστορικού πλαισίου) του παρελθόντος, όπως αυτή είχε περιγραφεί-διατυπωθεί μέσα από κείμενα γνωστών διανοητών.
Τα κείμενα που ακολουθούν είναι ενδεικτικά και βοηθούν να κατανοήσουμε καλύτερα την εποχή που ζούμε μετά και την στρατιωτική εισβολή των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα.
Με όλα αυτά που συμβαίνουν στη Βενεζουέλα και όχι μόνον σε αυτήν (απειλές προς Κολομβία, Κούβα, Ιράν, Γροιλανδία…) πολλοί είναι εκείνοι που υποστηρίζουν πως ζούμε στο “Τέλος της Ιστορίας”, όπως αυτό είχε διατυπωθεί από τον Φουκουγιάμα στο ομώνυμο βιβλίο του, έστω κι αν η πραγματικότητα δεν συμφώνησε απόλυτα μαζί του.
“Είμαστε μάρτυρες όχι μόνον του τέλους του Ψυχρού πολέμου…αλλά του τέλους της Ιστορίας όπως την ξέραμε μέχρι τώρα…Είναι το τέλος της ιδεολογικής εξέλιξης της ανθρωπότητας, η οικουμενοποίηση της φιλελεύθερης δυτικής δημοκρατίας ως τελική μορφή διακυβέρνησης”(Φουκουγιάμα).
Από την άλλη πλευρά η στρατιωτική εισβολή των ΗΠΑ αποδόμησε πανηγυρικά τη θέση του Χάντιγκτον για τη “Σύγκρουση Πολιτισμών”. Η αποδόμηση αυτή είναι εμφανής αφού τα “εμπόλεμα” κράτη ανήκουν στον ίδιο πολιτισμό (αμερικάνικο) σύμφωνα και με τον χωρισμό-κατάταξη του συγγραφέα της σχετικής θεωρίας (Ευρωπαϊκός, ασιατικός….).
“Οι συγκρούσεις πολιτισμών θα κυριαρχήσουν στην παγκόσμια πολιτική σκηνή” (Χάντιγκτον)
Η ίδια, όμως, η στρατιωτική επιχείρηση και οι διακηρυγμένοι στόχοι του ΤΡΑΜΠ για εποπτεία και διαχείριση των πετρελαίων της Βενεζουέλας δικαιώνει πανηγυρικά την εμβληματική θέση-διαπίστωση του Λένιν, πως;
“Ο Ιμπεριαλισμός είναι το ανώτατο στάδιο του Καπιταλισμού”.
Τα παράλογα και τερατώδη που διαδραματίζονται στον κόσμο ολόκληρο στην εποχή μας ενισχύουν τα επιχειρήματα όλων εκείνων που γυρίζουν πίσω στο παρελθόν και ανασύρουν τη φράση του Αντόνιο Γκράμσι από τα “Τετράδια Φυλακής”:
“Ο παλιός κόσμος πεθαίνει και ο νέος πασχίζει να γεννηθεί. Τώρα είναι η εποχή των Τεράτων”.
Τα τέρατα, λοιπόν, είναι δίπλα μας ή λίγο πιο μακριά. Δεν συνιστούν μία πιθανότητα αλλά είναι η ζώσα πραγματικότητά μας που την συντηρούμε και την τρέφουμε καθημερινά με την ανοχή και την απάθεια μας. Ο Χατζιδάκις το είχε επισημάνει από παλιά:
«Όποιος δεν φοβάται το πρόσωπο του τέρατος, πάει να πει ότι του μοιάζει. Η πιθανή προέκταση του αξιώματος είναι, να συνηθίσουμε τη φρίκη, να μας τρομάζει η ομορφιά. Η υποταγή ή ο εθισμός σε μια τέτοια συνύπαρξη, η συνδιαλλαγή, δεν προκαλεί τον κίνδυνο της αφομοίωσης ή της λήθης, του πώς πρέπει, του πώς οφείλουμε να σκεφτόμαστε, να πράττουμε και να μιλάμε;”
Ζώντας σήμερα στην εποχή των Τεράτων να μην λησμονούμε πως αυτά πάντα υπήρχαν και μένουν πολλά ακόμα που πρέπει “σκοτώσουμε”, αν θέλουμε να ζούμε σε έναν “ανθρωπινότερο” κόσμο. Ο Οιδίποδας βρήκε τη λύση που “σκότωσε” το τέρας. Χρέος μας σήμερα είναι να βρούμε κι εμείς τη δική μας λύση.
“Όταν, στο δρόμο της Θήβας, ο Οιδίπους συνάντησε τη Σφίγγα κι αυτή του έθεσε το αίνιγμα της, η απόκριση του ήταν: ο Άνθρωπος. Τούτη η απλή λέξη χάλασε το τέρας. Έχουμε πολλά τέρατα να καταστρέψουμε. Ας συλλογιστούμε την απόκριση του Οιδίποδα!!!” (ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΕΦΕΡΗΣ).
Στις μέρες μας, λοιπόν, που η ωμή βία και η καταπάτηση κάθε αρχής δικαίου και ηθικής τείνουν να θεωρηθούν και να επιβληθούν ως κανονικότητα και το δίκαιο του ισχυρότερου ως φυσικός-συμπαντικός νόμος δεν απέχουμε πολύ από το να αισθανόμαστε πως ζούμε σε ένα Οργουελικό τοπίο, όπου οι απειλές και τα ψεύδη ποινικοποιούν κάθε υγιή σκέψη. Το “Υπουργείο Αλήθειας” φαίνεται πως όνομα μόνον άλλαξε, αφού σιγά-σιγά υποχρεωνόμαστε ως ανθρωπότητα να αποδεχτούμε πως:
“Ο Πόλεμος είναι η Ειρήνη, Η Ελευθερία είναι Σκλαβιά. Η Άγνοια είναι Δύναμη” (Όργουελ, “1984”).
Να, λοιπόν, που μία θέση του 1949 ανατριχιαστική, τρομακτική, κυνική και εξόχως διαχρονική τείνει στις μέρες μας να αποδειχτεί-αναδειχτεί-επιβληθεί και ως ρεαλιστική-αναγκαία στην εποχή μας.
Κι αυτό γιατί ως “Δίκαιον” από τον Πλάτωνα μέχρι και σήμερα θεωρείται “Δίκαιον το του κρείττονος συμφέρον”.
Ο απόλυτος κυνισμός-νόμος του Ισχυρού και η αναγκαία επίδειξη ρεαλισμού από τον αδύναμο για να επιβιώσει….
Επειδή, όμως, ο παραπάνω νόμος είναι και νόμος της ζούγκλας κι επειδή ο ανθρώπινος πολιτισμός και η διεθνής ειρήνη οικοδομήθηκαν στη βάση των στοιχειωδών αρχών του Δικαίου και για να αποτρέψουμε την επιστροφή στη βαρβαρότητα χρειάζεται επαγρύπνηση και σταθερή προσήλωση όλων στις αρχές του διεθνούς δικαίου.
Διαφορετικά θα επαληθευτούν οι φόβοι του Γερμανού προέδρου Φρανκ-Βάλτερ Στάινμάιερ;
“Πρέπει να προλάβουμε τη μετατροπή του κόσμου σε άντρο ληστών όπου οι πλέον αδίστακτοι παίρνουν ό,τι θέλουν, όπου περιοχές ή ολόκληρες χώρες αντιμετωπίζονται ως νέων μεγάλων δυνάμεων”.
Στην εποχή, επομένως, των Τεράτων, του Τέλους της Ιστορίας, του MAGA-μεγαλοΙδεατισμού και του “Doctrine Dornoe ( μετεξέλιξη του Doctrine Monroe=) θα ήταν ωφέλιμο για τους Ηγέτες αυτού του κόσμου να γνωρίζουν πως ένας “μαντατοφόρος” υπάρχει πάντα που θα μεταφέρει “το φοβερό μήνυμα της Σαλαμίνας”. Το μήνυμα της Πτώσης και της Συντριβής τους εξαιτίας της Ύβρης τους.
“…τη γνώμη των δυνατών ποιός θα μπορέσει/να τη γυρίσει;/ποιος θα μπορέσει ν’ ακουστεί;/καθένας χωριστά ονειρεύεται και δεν/ ακούει το βραχνά/ των άλλων.
-Ναι· όμως ο μαντατοφόρος/ τρέχει/ κι όσο μακρύς κι αν είναι/ ο δρόμος του, θα/ φέρει/ σ’ αυτούς που γύρευαν ν’/ αλυσοδέσουν τον/ Ελλήσποντο/το φοβερό μήνυμα/ της Σαλαμίνας”(Γ. Σεφέρης, “Σαλαμίνα της Κύπρος”)
Τα λόγια του Μακρυγιάννη ηχούν πάντα προειδοποιητικά:
“Θα χαθούμε γιατί αδικήσαμε”.
Ακολουθήστε το tameteora.gr στο Google News!
