Σήμερα είναι η Παγκόσμια Ημέρα των Ηλικιωμένων, η γνωστή και ως «Παγκόσμια Ημέρα για την Τρίτη Ηλικία», που γιορτάζεται κάθε χρόνο την 1η Οκτωβρίου. Θεσπίσθηκε από τη Γενική Συνέλευση του Ο.Η.Ε. το 1990, για να αποτίσει τον οφειλόμενο φόρο τιμής στους ηλικιωμένους αλλά και να επισημάνει τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν. Στόχο έχει να αναγνωρισθεί η συμβολή των ηλικιωμένων στην κοινωνική και οικονομική ανάπτυξη και τούτο γιατί στη σύγχρονη εποχή που ζούμε, οι ηλικιωμένοι παίζουν έναν πολύ σημαντικό ρόλο μέσω του εθελοντικού έργου τους αλλά και της αυξανόμενης συμμετοχής τους στην αγορά εργασίας.
Γιορτάζει λοιπόν σήμερα η ηλικία που τόσα έχει προσφέρει στην κοινωνία μας, στον πολιτισμό μας, στην ιστορία μας. Γιορτάζουν οι παλαίμαχοι της ζωής, που έχουν τη σοφία και πάρα πολλές εμπειρίες από το πέρασμα των χρόνων, τις οποίες μεταβιβάζουν πρόθυμα στους νέους. Γιορτάζουν οι δημιουργοί της παράδοσης, την οποία θα εμπιστευθούν στις επόμενες γενιές. Γιορτάζουν οι άνθρωποι που διαθέτουν την αίσθηση του μέτρου, τη νηφαλιότητα και την ψυχική ηρεμία που απαιτείται, ώστε να μην υπερτιμούν τα υλικά αγαθά, υποτιμώντας τα πνευματικά. Λειτουργούν περισσότερο με τη λογική παρά με το συναίσθημα. Αντιμετωπίζουν τις δυσκολίες με το ρεαλισμό που απαιτείται αποφεύγοντας τις ακραίες καταστάσεις. Γιορτάζουν οι δικοί μας άνθρωποι, οι γονείς μας, οι θείες και οι θείοι μας, οι γιαγιάδες, οι παππούδες μας, πρόσωπα αγαπημένα από το συγγενικό ή το φιλικό μας περιβάλλον. Πρόσωπα που έζησαν τη φρίκη του πολέμου, τον ξεριζωμό και την ορφάνια, τη φτώχεια και τον ξενιτεμό. Πρόσωπα που γεννήθηκαν, μεγάλωσαν και εργάσθηκαν κάτω από πολύ δύσκολες και αντίξοες συνθήκες και παρά τις οικονομικές δυσκολίες δημιούργησαν πολυμελείς οικογένειες και σπούδασαν αρκετά από τα παιδιά τους, κάτι που στη σημερινή εποχή θα φάνταζε ανυπέρβλητο. Στις περισσότερες παραδοσιακές κοινωνίες, οι ηλικιωμένοι θεωρούνταν ως οι σοφοί της Κοινότητας ή του χωριού.
Απολάμβαναν το σεβασμό και έπαιζαν σημαντικό ρόλο στα διάφορα κοινωνικά θέματα που προέκυπταν. Αυτό το γεγονός έδενε τις οικογένειες και τις κοινωνίες, οι οποίες έτσι μπορούσαν να προχωρούν μέσα από τα χαλάσματα, για να μας οικοδομήσουν έναν καλύτερο κόσμο και να μας τον κληροδοτήσουν.
Σήμερα προχωράτε στην Τρίτη Ηλικία και πάλι με το κεφάλι ψηλά, τη στιγμή που όλοι εμείς οι νεότεροι και δυστυχώς και οι νέοι μας, προχωράμε με μόνιμους συνοδούς το άγχος, την ανησυχία και την αβεβαιότητα για το αύριο. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα, μιας και μέσα στη σκέψη του κάθε νέου φώλιασε ο φόβος και η απελπισία, να μην αποφασίζουν να παντρευτούν· αλλά και αν αποφασίσουν, να μην κάνουν περισσότερα από δυο παιδιά. Τα αποτελέσματα αυτής της «τακτικής», που χρόνια τώρα ακολουθείται, θα τα πληρώσει ακριβά η χώρα μας και μάλιστα σε σύντομο χρονικό διάστημα, αν όλοι, πολίτες και ηγεσίες δεν αλλάξουμε γραμμές πλεύσης.
Ακούστε τι λέει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας και η Εθνική Στατιστική Υπηρεσία της χώρας μας για το δημογραφικό ή όπως αλλιώς το αποκαλούμε πρόβλημα υπογεννητικότητας.
Το 2000 (σύμφωνα με στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για τους ηλικιωμένους) ζούσαν σε όλο τον πλανήτη 600 εκατομμύρια άνθρωποι ηλικίας άνω των εξήντα ετών. Υπολογίζεται μέχρι το 2025, ο αριθμός αυτός θα έχει φτάσει τα 1,2 εκατομμύρια, ενώ το 2050 τα 2 δισεκατομμύρια.
Στη χώρα μας η Εθνική Στατιστική Υπηρεσία, αναφέρει ότι ο πληθυσμός ηλικίας άνω των εξήντα ετών, το 2004 ξεπερνούσε τα 2,5 εκατομμύρια άτομα, με τις γυναίκες να είναι περισσότερες από τους άνδρες. Δηλαδή το 17,1% του πληθυσμού της χώρας μας, ανήκει στην ηλικιακή ομάδα, άνω των 65 ετών, ενώ η πρόβλεψη για το άμεσο μέλλον είναι το 2020 να πλησιάζει το 24%. Με τα δημογραφικά δεδομένα που έχουμε σε λίγα χρόνια το ¼ των κατοίκων αυτής της χώρας θα ανήκει στην ευαίσθητη αυτή ομάδα.
Είναι καιρός να «ξυπνήσουμε» όλοι μπροστά στον κίνδυνο της υπογεννητικότητας, γιατί όπως λένε οι ειδικοί, ο πληθυσμός της Ελλάδας αντί να αυξηθεί θα συρρικνωθεί στα 100 επόμενα χρόνια κοντά στα δυο εκατομμύρια, αν δεν ληφθούν μέτρα για το δημογραφικό μας πρόβλημα. Μπροστά σ’ αυτόν τον κίνδυνο, καθίσταται επιτακτική η ανάγκη για τη λήψη μέτρων από όλους εκείνους, οι οποίοι διαχειρίζονται τις τύχες του λαού μας.
Κάνουν μεγάλο λάθος όσοι νομίζουν ότι οι ηλικιωμένοι είναι έξω από το κύριο ρεύμα της Κοινωνίας και ότι δεν είναι παραγωγικοί. Το ενδιαφέρον σας για το τι γίνεται στη χώρα μας, η έννοια σας για τα παιδιά και τα εγγόνια σας αλλά και η ζωντάνια που σας διακρίνει αποδεικνύει ότι είχατε, έχετε και θα έχετε σημαντικό ρόλο στην κοινωνία μας. Είστε ο καθρέφτης της ψυχής των παιδιών σας και των εγγονών σας, ο συμπαραστάτης στον καθημερινό αγώνα της ζωής τους. Είστε εκείνοι οι οποίοι ξέρετε να αγωνίζεσθε, να προσφέρετε, να διεκδικείτε. Με δύναμη ψυχής, με αξιοπρέπεια και σοφία δείχνετε τη διαδρομή που όλοι μας θα ακολουθήσουμε, δίνοντας ένα ισχυρό κίνητρο στους νεότερους να βελτιωθούν και να αισθανθούν υπερηφάνεια για όσα θα καταφέρουν στη ζωή τους.
Ο παππούς και η γιαγιά είναι οι ρίζες του δέντρου κάθε οικογένειας, είναι ο κρίκος που ενώνει το παλιό με το καινούργιο, είναι η αγκαλιά, το χάδι, το άγγιγμα που ανοίγει την πόρτα σ’ ένα κόσμο αγάπης, φροντίδας, όπου τα παραμύθια, οι μυρωδιές από τα φαγητά και τα γλυκά του κυριακάτικου τραπεζιού, τα παιχνίδια, οι βόλτες, τα λουλούδια, οι καλοκαιρινές διακοπές δεν λείπουν αλλά βρίσκονται πάντα εκεί και μας περιμένουν.
Το παρόν δεν είναι αυτό για το οποίο αγωνισθήκατε. Αυτό που βιώνουμε όλοι σήμερα δεν τιμά κανέναν. Πρέπει επειγόντως οι νεότεροι να κοιτάξουμε πίσω, να δούμε ως παράδειγμα τον αγώνα που εσείς δίνατε καθημερινά, να καταλάβουμε πώς προχωρήσατε μέσα από τεράστιες δυσκολίες και εμπόδια με το κεφάλι ψηλά, να κατανοήσουμε πώς στερημένοι από ανέσεις και χωρίς τεχνολογικά επιτεύγματα συντηρήσατε κοινωνίες πιο ανθρώπινες, πώς η απλότητά σας έδινε χαρά, πώς οι σχέσεις σας ήταν απαλλαγμένες από ιδιοτέλεια, πώς ήσασταν πιο κοντά ο ένας στον άλλον και πρόθυμοι να προσφέρετε βοήθεια σε όποιον είχε ανάγκη.
Σήμερα τα άτομα της Τρίτης Ηλικίας, «τα τιμημένα γηρατειά», βιώνουν τη χειρότερη εποχή τους. Η σύνταξή τους δεν τους καλύπτει το μήνα. Δεν υπάρχουν δομές φιλοξενίας για μοναχικούς ηλικιωμένους ή είναι ελάχιστες. Οι ηλικιωμένοι, είναι αυτοί που τους πρέπει ο σεβασμός και η αξιοπρέπεια. Δικαιούνται να νοιώθουν ασφάλεια που μόνο το κράτος μπορεί να τους την παρέχει. Δικαιούνται το αυτονόητο για κάθε άνθρωπο. Έτσι θα μπορούν να γιορτάζουν χωρίς άγχος αυτήν την Ημέρα που τους είναι αφιερωμένη. Για να μπορούν με ελπίδα να βλέπουν την επόμενη μέρα. Για να μην νοιώθουν ότι είναι βάρος στα παιδιά τους. Για να μπορούν να ζουν!
Η Ελληνική κοινωνία και η Ελληνική Πολιτεία, έχουν βαθύτατη υποχρέωση απέναντι στους ηλικιωμένους, όχι μόνο για τη συνεχιζόμενη προσφορά τους αλλά και για λόγους ευαισθησίας απέναντι σε μια ομάδα πολιτών, που καθίσταται εκ των πραγμάτων όλο και πιο αδύναμη. Έχουμε λοιπόν όλοι την υποχρέωση να φροντίζουμε για την ασφαλή και αξιοπρεπή διαβίωσή τους.
Για να μπορέσουμε να είμαστε περήφανοι για ένα μοντέλο αυτοδιαχείρισης της κοινωνικής ζωής μας σε επίπεδο τοπικής αυτοδιοίκησης, πρέπει να αντιμετωπίσουμε τα γηρατειά, όχι μόνο σαν πρόβλημα κλινικό – ιατρικό ή οικονομικό. Οι ηλικιωμένοι δε θέλουν απλά να «επιζήσουν» αλλά να ζήσουν. Μέσα από ένα μοντέλο πολιτιστικό που έχει ως γνώμονα την αξιοπρέπεια του ελεύθερου ανθρώπου με τα απαραβίαστα δικαιώματά του, τα δικαιώματα δηλαδή του έμπειρου πολίτη που πρέπει να συμμετέχει σε κάθε στιγμή στο χώρο του για την οικοδόμηση του οποίου έχει συμβάλλει και είναι άδικο να τεθεί στο περιθώριο. Η Ευρωπαϊκή κοινότητα προτείνει ένα πρόγραμμα προσαρμογής των ηλικιωμένων που να ευνοεί την τοποθέτησή τους σε δραστηριότητες κατάλληλες για την ηλικία τους. Η Κοινωνία μας όμως προς τον τομέα αυτό παρουσιάζει μια ιδιαιτερότητα. Απέχει αρκετά από τη λογική της Ε.Ε. που θέλει τους ηλικιωμένους εκτός σπιτιού, σε ειδικά ιδρύματα και αποκομμένους από την ουσία και την προσφορά.
Υπάρχουν κάποιες υπηρεσίες, όπως είναι η Γραμμή Ζωής με τα προγράμματα και τις δομές που αναπτύσσει, βασισμένη στην εθελοντική προσφορά, η Πανελλήνια Τράπεζα Αίματος για την Τρίτη Ηλικία, η Γραμμή 1065 για περιπτώσεις κακομεταχείρισης, το πρόγραμμα «Βοήθεια στο Σπίτι», οι οποίες υπηρεσίες προσπαθούν να παρέχουν στους ηλικιωμένους το αίσθημα ασφάλειας, κοινωνικοποίησης και αξιοπρέπειας, που πρέπει να έχει κάθε πολίτης αυτής της χώρας. Δυστυχώς όμως αυτές δεν φτάνουν.
Δεν ξέρω αν….η σοφία της ζωής είναι αυτή που σας κάνει να βλέπετε τον κόσμο με άλλα μάτια, ….που σας επιτρέπει να χαίρεστε και να δίνετε σημασία σε απλά πράγματα, που εμείς οι νεότεροι τα παραβλέπουμε, γιατί δεν έχουμε μάλλον την ωριμότητα για να τα εκτιμήσουμε. Αυτό όμως που ξέρω και είμαι βέβαιος γι’ αυτό, είναι ότι πρέπει να είμαστε ευγνώμονες για τα μαθήματα ζωής που μας δώσατε και μας δίνετε, όχι μόνο με λόγια αλλά και με τον ίδιο τον τρόπο που ζήσατε χθες και ζείτε σήμερα. Κανένας μας δεν πρέπει να ξεχνάει ότι η ψυχή ποτέ δε γερνάει. Σήμερα εσείς, αύριο εμείς. Όλα κύκλος είναι.
Θέλω να ξέρετε ότι δεν είστε απόμαχοι της ζωής αλλά πολύτιμο παράδειγμα αγωνιστών της ζωής. Ο σεβασμός και η αγάπη μας είναι δεδομένα και θα είμαστε πάντα στο πλευρό σας, γιατί σας το οφείλουμε. Σας ευχαριστούμε που αθόρυβα, διακριτικά και με αγάπη μεταγγίζετε στην ψυχή και στη σκέψη μας ….τη σοφία σας.
Σας ευχαριστώ που είχατε την υπομονή
να με ακούσετε.
Νά ’στε πάντα καλά και πάντα χαρούμενοι.
Αθανάσιος Σιούτας
Συνταξιούχος δάσκαλος
Ακολουθήστε το tameteora.gr στο Google News!
