Του Νικολάου Κατοίκου
Το έτος 1890, δηλαδή 125 χρόνια από τώρα (2015), δημοσιεύτηκε στο «Ημερολόγιον» του Κων. Σκόκου άρθρο τού διαπρεπούς Νομικού και λογίου Γεωργίου Φιλαρέτου με τον παραπάνω τίτλο. Τόσα χρόνια πέρασαν από τότε και οι Έλληνες δεν μπόρεσαν να λύσουν το πρόβλημα του καπνίσματος, παρόλο που είναι ένα κρίσιμο κοινωνικό και νομικό θέμα, και κυρίως σοβαρότατο θέμα δημόσιας υγείας (20.000 συνάνθρωποί μας πεθαίνουν στη μικρή μας χώρα κάθε χρόνο από τις αρρώστιες τού καπνίσματος).
Η ευρωπαϊκή μας πρωτιά στο κάπνισμα καθόλου δεν μας τιμά. Η ευρεία ενημέρωση που υπάρχει σήμερα για τις επιπτώσεις τού καπνίσματος, έπρεπε να είχε αποτελέσει ανάχωμα στην καταστροφική αυτή συνήθεια. Εξάλλου, οι Έλληνες, που έχουν τόσα αποθέματα πολιτισμού, δεν έπρεπε να υποκύπτουν τόσο εύκολα στην αγένεια και την απερισκεψία (μερικοί μιλάνε και για βαρβαρότητα) μιας αυτοκαταστροφικής (και όχι μόνο) συνήθειας.
Οι Αρχαίοι πρόγονοί μας τηρούσαν τους νόμους με θρησκευτικοί ευλάβεια. Εμείς σήμερα τους τηρούμε κατά βούληση. δηλαδή, όταν θέλουμε και όταν μας συμφέρουν. Την ανταρσία κατά των νόμων την έχουμε πρόχειρη «στο τσεπάκι μας». Ανταρσία θα δικαιολογούνταν μόνο εναντίον του κακού εαυτού μας.
Η Πολιτεία επιτέλους απαγόρευσε με Νόμο το κάπνισμα σε όλους τους κλειστούς χώρους. Ωστόσο, οι σύγχρονοι Έλληνες καπνιστές περιφρονούν κατά το πλείστον τον σωτήριο αυτό Νόμο, αψηφώντας ακόμη και τα τσουχτερά πρόστιμα. Σαφώς, είναι αυτό δείγμα απειθαρχίας και κακό παράδειγμα αυθαιρεσίας και σε άλλα θέματα για τους νέους μας.
Ας παρακολουθήσουμε όμως μερικά χαρακτηριστικά αποσπάσματα από το άρθρο τού Γεωργίου Φιλαρέτου:
ΤΑ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΤΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΦΙΛΑΡΕΤΟΥ
1. Οι ιατροί υπέδειξαν ημίν πλέον ή άπαξ τας εις την υγείαν ολεθρίας τής νικοτίνης συνεπείας, ας ουδείς πλέον τολμά να αρνηθή σπουδαίως. Πάντες οι ερασταί τού σχηματίζειν τα λίαν ευκόλως διαλυόμενα του καπνού νέφη, ομολογούσι μεν διά χριστιανικής φιλαληθείας, ήν ήθελον ζηλεύσει και αυτοί οι ενώπιον των δικαστηρίων επί του Ευαγγελίου ορκιζόμενοι, μόνον και μόνον ίνα ψευσθώσιν, οχυρούνται όμως προ της απολύτου δήθεν αδυναμίας να κόψωσι τον καπνόν μετ’ ευγλωττίας, ουχί όμως λίαν πειστικής.
2. Δεν είναι σπάνιον το φαινόμενον και ασθενών έτι, κατασπαταλωμένων προς βελτίωσιν της υγείας των, αλλά μη εχόντων την θέλησιν να παύσωσι δηλητηριάζοντες το αίμα των και να μολύνωσι την ατμοσφαίραν διά του καπνού τού βρομερού και βλαβερού φυτού, διότι και πολλοί άλλοι, στερούμενοι των προς τροφήν, προτιμώσι πολλάκις και αυτού του άρθρου τον καπνόν! Οι διδάσκαλοι και οι γονείς δεν παύουσι κακοσυνιστώντες την συνήθειαν των μικρομεγάλων νεανίσκων, οίτινες εκ πόθου τού να συγκαταριθμηθώσι μεταξύ τών ηλικιωμένων, εκ νεαρωτάτης ηλικίας προς σκάνδαλον των νεωτέρων, καπνίζουσι μεθ’ ύφους μαχμουρλή οθωμανού το σιγαρέτον των. Κόποι μάταιοι! Οι νεανίσκοι αρχίζουσιν εκ συνηθείας και καταλήγουσιν εις πάθος ολέθριον…
3. Σκοπούμεν να ερωτήσωμεν τους καπνίζοντας, εάν μας επιτρέπωσιν: «Εν τίνι δικαιώματι ενοχλούσι δεινώς τους πλησίον των διά της ανθυγιεινής δυσωδίας του σιγαρέτου, του σιγάρου, του τσιμπουκίου ή του ναργιλέτων»;
4. Οι δούλοι της Α.Μ. του τυράννου καπνού, ανά πάσαν την Υφήλιον διασπαρέντες, υπεραρκούσιν εις παρενόχλησιν πάντων και πασών.
5. Πιθανόν οι άγαν φιλελεύθεροι, οίτινες χάριν δημοκοπίας δεν δυσκολεύονται ενίοτε να κολακεύωσι και αυτούς τους εις οιαδήποτε πάθη υποκειμένους, να ανακράξωσι, λέγοντες ότι ο άνθρωπος είναι ελεύθερος απεριορίστως, δυνάμενος επομένως και ν’ αυτοκτονή, όταν το αποφασίζη είτε δια μιάς είτε βαθμηδόν… έστω! Προς αποφυγήν μακρών συζητήσεων δεχόμεθα τούτο, αλλ’ υπενθυμίζομεν ό,τι εδίδαξεν ημίν ο του Συνταγματικού Δικαίου Καθηγητής: Παν δικαίωμα, μας έλεγεν, έχει και αντίστοιχον καθήκον, προς κανονικήν δε και εύρυθμον λειτουργίαν παντός πολιτεύματος ο πολίτης έχει σφαίραν δικαιωμάτων, άτινα λήγουσιν εκεί ένθα άρχονται τα δικαιώματα του άλλου. Εάν ου μόνον οι πολίται, αλλά και πάντες οι κάτοικοι μιας πόλεως αδιακρίτως γένους, ηλικίας και εθνικότητος είναι ίσοι ενώπιον τωνων τής υγιεινής και της καθαριότητος, νομίζομεν ότι ουδείς έχει δικαίωμα, με θυσίαν τής υγείας και της ευχαριστήσεως των άλλων, να θεραπεύη τα πάθη και τα ελαττώματά του. Επιθυμούμεν να ακούσωμεν, ει δυνατόν, τους κυρίους καπνιστάς, πού αράγε ερειδόμενοι εισάγουσιν εκ προμελέτης και εσκεμμένως εις τους ρώθωνας, τους οφθαλμούς, τα ώτα και το στόμα τών μη καπνιζόντων την βρομεράν και νοσηράν νικοτίνην των;
6. Εν τίνι, ερωτώμεν και αύθις, δικαιώματι οι κύριοι ούτοι μολύνουσιν ούτω εγωïστικώς το μόνον πολύτιμον παντός ανθρώπου δώρον, τον καθαρόν και υγιεινόν αέρα;
7. Ούτω λοιπόν και σεις, ανήρ ή γυνή αδιάφορον, εξαρτάσθε από το έλεος και την διάκρισιν των καπνιστών, εάν αμφισβητείτε τα θέλγητρα του καπνού. Αλλά τούτο μοί φαίνεται άδικον, αδικαιολόγητον και δή άτοπον.
8. Πάντες οι άνθρωποι έχουσι το δικαίωμα του καπνίζειν τας είκοσι τέσσαρας ώρας τού ημερονυκτίου, αλλά και το καθήκον να μη ενοχλώσι τους μη καπνίζοντας, ουδέ να απειλώσι την υγείαν αυτών.
9. Οι μη καπνίζοντες έχουσι το καθήκον να μη επεμβαίνωσιν εις τας σκέψεις και τας αποφάσεις τών καπνιζόντων, οίτινες υπερέβησαν το εικοστόν πρώτον έτος της ηλικίας των, αλλά και το δικαίωμα ν’ αναπνέωσι τον πλησίον αυτών τουλάχιστον αέρα καθαρόν, να μη κινδυνεύωσι δ’ εκ του πυρός των σιγάρων.
A΄ ΣΗΜ. Ο Κων. Σκόκος (1854-1929) ήταν Νομικός, πεζογράφος και σατιρικός ποιήτης. Είναι γνωστός από το «Εθνικόν Ημερολόγιον» (χρονογραφικόν, φιλολογικόν και γελοιογραφικόν), το οποίο εξέδιδε στην Αθήνα από το 1886 μέχρι το 1918. Το «Ημερολόγιόν» του αποτελεί σημαντική πηγή για τη φιλολογική ζωή της εποχής, ενώ στους συνεργάτες του συγκαταλέγονταν τότε επιφανείς λόγιοι, λογοτέχνες και συγγραφείς.
B΄ ΣΗΜ. Ο Γεώργιος Φιλάρετος (Χαλκίδα 1848-Αθήνα 1929) ήταν Δικηγόρος, Δημοσιογράφος και Πολιτικός. Η οικογένειά του καταγόταν από το Προμύριο του Πηλίου. Στη Χαλκίδα εξέδιδε την Εφημερίδα «Εύβοια» από το 1876 μέχρι το 1881. Πρωτοστάτησε (ως Γραμματέας τού Κων. Ισχομάχου) μαζί με άλλους λογίους αγωνιστές στην Επανάσταση της Δυτικής Θεσσαλίας το 1878. Μετά την προσάρτηση της Θεσσαλίας (1881) εξελέγη Βουλευτής Βόλου (1881-1886 και 1895-1898) και Λάρισας (1890-1892). Διετέλεσε Υπουργός Δικαιοσύνης και προσωρινά Εξωτερικών στην Υπηρεσιακή Κυβέρνηση Κων. Κωνσταντόπουλου (1892). Επανεξελέγη Βουλευτής στην Α΄ Αναθεωρητική Βουλή (1910) και αναδείχθηκε αριστίνδην Γερουσιαστής (1929), αλλά απεβίωσε λίγο αργότερα (την ίδια χρονιά). Υποστήριζε την Αβασίλευτη Δημοκρατία, και στις ημέρες του αποκλήθηκε «Πατέρας τής Δημοκρατίας» για τους αγώνες του υπέρ αυτής. Ήταν προσωπικός φίλος του Κλεμανσώ και θαυμαστής του Βίκτ. Ουγκώ. Συνέγραψε πολλά βιβλία νομικά, πολιτειολογικά, φιλολογικά, ιστορικά και άλλα. Υπήρξε ένα από τα ευγενέστερα τέκνα τής Θεσσαλίας με παροιμιώδη θεσσαλική ειλικρίνεια και ευθύτητα.
Ακολουθήστε το tameteora.gr στο Google News!
