Η Ελλάς και η άλλη Ευρώπη: Ένα επίκαιρο άρθρο

Ως απλός Έλλην πολίτης, αλλά γνώστης κάπως της Ιστορίας τής Ευρώπης, ή και των αυθεντικών αξιών τής πολιτικής, συναισθάνομαι το καθήκον να καταδείξω, πόσο είναι σφαλερός ο ισχυρισμός, ότι λάθος ήταν η ένταξη της Ελλάδος στη Ζώνη ή και στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Επισημαίνω, πρώτιστα, ότι δεν πρέπει να είναι στυγνά οικονομικά τα κριτήρια για την εισδοχή γεωγραφικά ευρωπαϊκών λαών στις όποιες Ευρωπαϊκές Ενότητες. Η πολιτική δια- φθείρεται, όταν αδιαφορεί για τους ηθικούς τίτλους τών κρατών, έκγονους της Ιστορίας.

Και υπενθυμίζω ότι η λέξη και η έννοια Ευρώπη έχουν προέλευση ελληνική, αλλά ότι και υπέχουν πολλαπλές οφειλές οι λαοί τής Ευρώπης στην Ελλάδα. Ιδού τί γράφει ο Πλάτων: «Ότε η Περσική επίθεσις τοις Ελλησιν, ίσως δε σχεδόν άπασιν τοις την Ευρώπην οικούσιν, εγίγνετο» (Νόμοι 698 b.). Με τις ολίγες αυτές λέξεις και μεταξύ αυτών τη λέξη Ευρώπη, υποδηλώνεται η ενυπαρξία τών Ελλήνων στην Ευρώπη, και η αμυντική δράση των ως προφυλακής τού συνόλου ίσως των λαών τής Ευρώπης εναντίον της περσικής εισβολής. Με τον νικηφόρο τότε αγώνα τών Ελλήνων στον Μαραθώνα, στη Σαλαμίνα, στο πεδίο των Πλαταιών, η Ελλάς είχε διασώσει την Ευρώπη. Και ας μη λησμονείται ότι ενταγμένοι στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία οι Έλληνες επί αιώνες πολλούς παραφύλαγαν επίσης την Ευρώπη από εισβολή βάρβαρων λαών.

Εν τω μεταξύ, στη Μεσόγειο οι Έλληνες από τη Μασσαλία, στον Εύξεινο Πόντο οι Έλληνες από το Παντικάπαιον, είχαν εισφέρει αγαθά πολιτισμού ελληνικά στους γειτονικούς των λαούς τής Ευρώπης. Εξάλλου, οι Ρωμαίοι αρχαιόθεν είχαν δεχθεί επιδράσεις τού ελληνικού πνεύματος, μάλιστα ο διάσημος βασιλεύς των Νουμάς από τους Πυθαγορείους της Νότιας Ιταλίας. Και αργότερα, στον δεύτερο και στον πρώτο π.Χ. αιώνα οι πλείστοι Ρωμαίοι λόγιοι ήταν εμποτισμένοι από την ελληνική παιδεία, ώστε να ονομασθούν από τον Κικέρωνα τα ελληνικά γράμματα Humanitates. Εξάλλου, ο Λατίνος ποιητής Οράτιος είχε, ως γνωστόν, διακηρύξει ότι η «Ελλάς… εισήγαγε στο αγροίκο Λάτιον τα Γράμματα και τις Τέχνες».

Δεν έπαυσε όμως και στον Μεσαίωνα η πνευματική ανατροφή λογίων τής Ευρώπης από τα Ελληνικά Γράμματα, ούτε η αντιγραφή χειρογράφων έργων Ελλήνων συγγραφέων στα Μοναστήρια τής Δυτικής Ευρώπης. και υπήρξε ιδιαίτερα γόνιμη δράση λογίων Ιρλανδών, διδασκάλων τών Ελληνικών Γραμμάτων.
Στην εποχή τη λεγόμενη Αναγέννηση, διάσημη για την ανάπτυξη του πολιτισμού τής Ευρώπης, πολύ σπουδαία είναι η αποδοτική σε αυτήν συμβολή τών Ελλήνων λογίων, φυγά-δων από την υποδουλωμένη στους Οθωμανούς είτε υποδουλώσιμη Ελλάδα. Ο Ιταλός ποιη-τής Leopardi είχε το θάρρος να γράψει: «Οι Έλληνες, φεύγοντες της πατρίδος τον όλεθρον εγένοντο και αυτής πνευματικοί της Ευρώπης κηδεμόνες».

Στην Ιστορία τής φιλοσοφίας της Δυτικής ή Κεντρώας Ευρώπης εναργέστατη εμφανί-ζεται η εμπνευστική παρουσία τής ελληνικής φιλοσοφίας, και ιδιαίτερα της φιλοσοφίας τού Αριστοτέλους στον Μεσαίωνα, της φιλοσοφίας τού Πλάτωνος. στους Νεώτερους Χρόνους. Ιδού τί έγραψε για τα έργα τού Πλάτωνος ο κορυφαίος Γερμανός φιλόσοφος Hegel: «Από τα ωραιότερα δώρα τού πεπρωμένου είναι η διατήρηση των έργων τού Πλάτωνος. μορφή και πε-ριεχόμενό τους ενέχουν σαγηνευτική σπουδαιότητα» (εκτενέστερα στο βιβλίο μου «Ελληνι-κά», 1998, Εκδόσεις Παπαζήση, σελ. 215-239). Εξάλλου, μαρτυρία τής εισφοράς της Ελλά-δος στον πολιτισμό τών άλλων Ευρωπαίων είναι και το πλήθος τών ελληνικών λέξεων στη γλώσσα των, και ειδικά των εκφραστικών εννοιών τού πολιτισμού.

Και ας μου συγχωρηθεί να υπενθυμίσω, και όχι από εθνική φιλαυτία, ότι και στους δύο μεγάλους πολέμους του εικοστού αιώνος οι Έλληνες υπήρξαν πρόμαχοι στον αγώνα για την ελευθερία τών λαών τής Ευρώπης.

Διερωτώμαι: Υπάρχει άλλο κράτος με τόσους αυθεντικούς τίτλους ευρωπαϊκότητας; Είναι λοιπόν η Ευρώπη νοητή χωρίς τον πρωτότοκο λαό της;