Αρχική ΑΠΟΨΕΙΣ/ΣΧΟΛΙΑ ΑΠΟΨΕΙΣ Οι αγκυλώσεις του διαχωρισμού κουλτούρας και πολιτισμού

Οι αγκυλώσεις του διαχωρισμού κουλτούρας και πολιτισμού

-

Του ΘΕΟΔΩΡΟΥ Δ. ΒΑΒΙΤΣΑ

Οι έννοιες «πολιτισμός» και «κουλτούρα» συμπύκνωναν και αποτύπωναν αμφότερες, κατά την προ-νεωτερική περίοδο, ισότιμα, ένα κοινό νόημα για την επιβίωση, συμβίωση και ποιότητα ζωής του ανθρώπου. Υπό αυτή τη θεώρηση, τα επιτεύγματα του ανθρώπου στη θετικιστική τους κατεύθυνση και η κουλτούρα, ως πνευματική αγωγή, είχαν ένα πεδίο αξιών που συλλειτουργούνταν σ’ έναν γεωγραφικό χώρο.

Ωστόσο, η αντιφατικότητα του πολιτισμού προέκυψε από τον 19ο αιώνα, όταν συνδέθηκε με το άθροισμα των επιτευγμάτων του ανθρώπου, με τον ιμπεριαλισμό, την εκβιομηχάνιση, τον ατομισμό, την εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο, τη μόλυνση του περιβάλλοντος κ.λπ. Έτσι, προέκυψε η ανάγκη μιας εννοιολογικής κάθαρσης του όρου «πολιτισμός» με κριτήρια πνευματικής καλλιέργειας και ολοκλήρωσης της ανθρώπινης ύπαρξης και κοινωνίας.

Έχουμε, επομένως, τη διάκριση των εννοιών του «πολιτισμού» και της «κουλτούρας», με τον μεν πολιτισμό να λογίζεται προσδεδεμένος στο άρμα της παγκοσμιοποίησης με τα αρνητικά της πρόσημα, ενώ η κουλτούρα δανείστηκε τον συμβολισμό από τον φυσικό πλούτο της γης, για να στρέψει την προσοχή στην εσωτερική μόρφωση του ανθρώπου.

Η μόρφωση είναι το αιθέριο προϊόν της ακμής του ουμανισμού, της χρυσής εποχής του γερμανικού ιδεαλισμού, μεταξύ 1780 και 1830. Πρόκειται για την κλασική περίοδο των γραμμάτων και των τεχνών, όταν έζησαν και έδρασαν μεγάλοι φιλόσοφοι, ποιητές και μουσικοί, όπως οι: Kant, Hegel, Goethe, Mozart κ.λπ.

Η φιλοσοφική ανάλυση και το ιστορικό ξετύλιγμα της ιδέας της μόρφωσης παραπέμπει στον διπλό χαρακτήρα της κουλτούρας: από τη μία της πνευματικής καλλιέργειας, από την άλλη ενός τεχνικού πολιτισμού. Ο ουμανισμός υπονοούσε τόσο την υποκειμενική οικείωση της κουλτούρας, την κατ’ εξοχήν μόρφωση, όσο και την κυριαρχία πάνω στη φύση, δηλαδή την ανάπτυξη των παραγωγικών δυνάμεων, της επιστήμης και της τεχνικής. Αυτή η ένταση μεταξύ του υποκειμενικού και του αντικειμενικού διαλύθηκε, οι δύο πόλοι αυτονομήθηκαν, εφόσον η κοινωνική υλοποίηση του αστικού ιδανικού, η πολιτισμένη κοινωνία ίσων και αυτόνομων ανθρώπων, ναυάγησε.

Η πνευματική κουλτούρα, η οποία λογίζεται ως το νόημα και το περιεχόμενο της μόρφωσης, γίνεται πλέον προνόμιο των λίγων, ενώ για τους πολλούς παραμένει το άπιαστο πουλί του ελεύθερου χρόνου μετά την εξαντλητική εργασία. Γι’ αυτούς η μόρφωση σημαίνει προσαρμογή, αλλά δεν έχει τον χαρακτήρα ενός δεσμευτικού αιτήματος για εκλέπτυνση των τρόπων σε μια κοινωνία που οδεύει βιομηχανικά στον δαμασμό της εξωτερικής και ανθρώπινης φύσης.

Ως απόρροια όλων των παραπάνω, τα πνευματικά προϊόντα φετιχοποιούνται, η απόμακρη αίγλη του πνεύματος αφήνει άθικτο το πεδίο της υλικής παραγωγής, μετατρέποντας τα ιδανικά του φιλελευθερισμού σε απλή ιδεολογία, κάτι που έχει ως αποτέλεσμα η ιδεολογία αυτή να μη θεωρείται πια ως ψευδής συνείδηση, μια παραπλανητική αυτοεικόνα της κοινωνίας για τη δικαιολόγηση της κυριαρχίας της άρχουσας τάξης, αλλά να παρουσιάζεται ως δημοκρατικό θαύμα, μια εκδημοκρατισμένη μορφή της ημιμόρφωσης, που τείνει να θάψει τη μόρφωση, μια που η πολιτιστική βιομηχανία χειραγωγεί το «πνεύμα» των πολυάσχολων και νωχελικών καταναλωτών της.

* Ο Θεόδωρος Δ. Βαβίτσας είναι Δάσκαλος, Υπ. Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Πατρών.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

εισάγετε το σχόλιό σας!
παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ

ΔΙΑΦΗΜΙΣΕΙΣ

Δεύτερο Ιατρείο στην Καλαμπάκα λειτουργεί, από τον Ιούνιο, ο γνωστός Ψυχίατρος και Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Αθηνών, Χρίστος X. Λιάπης MD, MSc. PhD, ως παράρτημα του ιατρείου του στην Κηφισιά. Σε έναν χώρο υψηλού συμβολισμού για το πεδίο των νευροεπιστημών της Καλαμπάκας, στην οδό Περικλέους 8, καθώς εκεί ασκούσε το λειτούργημα...

Άννα Γίδα – Παιδίατρος Τρικάλων 114-116 , Καλαμπάκα Ωράριο Ιατρείου: Καθημερινά: πρωί 9.00-1.30 Απόγευμα 6.00-9.00 (εκτός Τετάρτης) Τηλ.: 24320 78433 Fax.: 24320 78434 Κιν.: 6977 636897 e-mail: [email protected]

www.physionatsis.gr

Ο Δρ. Αλέξανδρος Τσαρούχας είναι Ορθοπαιδικός Χειρουργός με εξειδίκευση στην αρθροσκοπική χειρουργική του γόνατος και του ώμου, την επανορθωτική χειρουργική των μεγάλων αρθρώσεων και την τραυματολογία. ΔΕΙΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ 

 

ΩΡΛ ΙΑΤΡΕΙΟ ΣΤΗΝ ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΠΙΝΙΑΡΑ MD, MSc, PHD ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΩΤΟΡΙΝΟΛΑΡΥΓΓΟΛΟΓΟΣ Master Ρινολογίας - Ρινοχειρουργικής Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης Υπ. Διδάκτωρ Νευροωτολογίας Ιατρικής Πανεπιστημίου Αθηνών Επιστημονική συνεργάτιδα Νοσ. «ΥΓΕΙΑ» ΠΑΘΗΣΕΙΣ Ώτων - Βαρηκοΐας - Εμβοών Ακοολογικός έλεγχος, Έλεγχος Ιλίγγου - Αστάθειας Ρινός - Παραρρινίων - Διαφράγματος Αλλεργική Ρινίτιδα - Ροχαλητό - Άπνοια Ύπνου - Πολύποδες Λάρυγγα - Φωνητικών χορδών Φάρυγγα - Αμυγδαλών -...

Δήμος Μετεώρων: Ανοίγουμε γραμμή επικοινωνίας και κλείνουμε την πόρτα στον Κορωνοϊό…!

Χρειάζεσαι βοήθεια ή γνωρίζεις άτομα, που ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες και δεν μπορούν να μετακινηθούν…; Ενημέρωσέ μας και ο Δήμος Μετεώρων θα είναι αμέσως δίπλα σας. Επικοινώνησε στο 24320 78661 και θα εξυπηρετηθείς αμέσως! Δεν κυκλοφορούμε και ακολουθούμε τις συμβουλές των ειδικών. Είναι ώρα ευθύνης, ατομικής και συλλογικής. Και στο Δήμο Μετεώρων "Μένουμε Σπίτι"!

HOTEL KOSTA FAMISSI – ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ – METEORA

Hotel Kosta Famissi Τρικάλων 144, Καλαμπάκα Τηλ. 2432079192 ΔΕΙΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

ΠΑΠΠΑΣ: Οικοδομικά Υλικά – Χωματουργικά έργα – Είδη Υγιεινής

Νέο κατάστημα στην Καλαμπάκα Η εταιρεία ΠΑΠΠΑΣ, είναι γνωστή σε όλους εδώ και πολλά χρόνια για τις δραστηριότητές της στα χωματουργικά έργα. Πριν από 5 περίπου χρόνια επεκτάθηκε στο χώρο των οικοδομικών υλικών και ειδών υγιεινής ανοίγοντας ένα πρότυπο κατάστημα στην Διάβα Καλαμπάκας. Πελάτες της είναι πολλοί επαγγελματίες της πόλης και...

Ψητοπωλείο “Ψηστήρι” στην Καλαμπάκα με πεντανόστιμες κρεατολιχουδιές

Στην οδό Πίνδου 47 στην πόλη μας λειτουργεί ένα καταπληκτικό ψητοπωλείο, το Ψηστήρι. Σ' έναν άψογα διαμορφωμένο χώρο μπορείτε να δοκιμάσετε πεντανόστιμες κρεατολιχουδιές όπως λαχταριστά σουβλάκια, χοιρινό και κοτόπουλο. Ο πλούσιος κατάλογος περιλαμβάνει ακόμη πίτες με γύρο, κεμπάπ, λουκάνικο, ποικιλία ορεκτικών και σαλάτες και πολλά άλλα, όλα μια σκέτη απόλαυση. Μπορείτε...

Οίκος Νυφικών Σόφη Μαύρου-Τζιουβάρα

Δείτε περισσότερα: http://www.nyfika-sofie.gr

Πρατήριο υγρών καυσίμων Μάκης Καραγιάννης

ΠΡΑΤΗΡΙΟ ΥΓΡΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ  ΜΑΚΗΣ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗΣ 8ο χλμ. ε.ο. Τρικάλων - Καλαμπάκας Τηλ. 2431088220

Η πιό νόστιμη και λαχταριστή επιλογή της πόλης είναι το Food Factory

Η πιο νόστιμη και λαχταριστή επιλογή της πόλης, FOOD FACTORY. Από Δευτέρα έως Πέμπτη: 17:00 έως αργά το βράδυ και Παρασκευή – Σάββατο και Κυριακή: Από τις 12:00 το μεσημέρι έως αργά το βράδυ απολαύστε τις νόστιμες και ιδιαίτερες γεύσεις του τώρα και στο χώρο σας. Καλέστε: τηλ: 24320 75305 ή 6988 281600 ...

Προτάσεις για το χειμώνα από τη βιοτεχνία Κουρτινών και Στρωμάτων Νικολάου Μήτσιου

Και επίσημα πλέον μπήκαμε στο χειμώνα και ήρθε η κατάλληλη εποχή για να προετοιμάσετε το σπίτι σας για τις κρύες μέρες που πρόκειται να έρθουν. Η αλλαγή-ανακαίνιση του σπιτιού για να υποδεχθούμε το χειμώνα πλέον δεν είναι μια πολυέξοδη διαδικασία αλλά μια ευχάριστη υπόθεση αφού το κατάστημα Νικολάου Μήτσιου φροντίζει...