Αρχική ΑΠΟΨΕΙΣ/ΣΧΟΛΙΑ ΑΠΟΨΕΙΣ Η εξέλιξη του εναλφαβητισμού και της σχολικής εκπαίδευσης

Η εξέλιξη του εναλφαβητισμού και της σχολικής εκπαίδευσης

-

Γράφει ο ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΔΗΜ. ΒΑΒΙΤΣΑΣ *

Ο όρος «σχολείο» έχει τις ρίζες του στην αρχαία ελληνική λέξη «σχολή», που σημαίνει ανάπαυση και αναψυχή. Στις προβιομηχανικές κοινωνίες η σχολική εκπαίδευση ήταν δυνατό να παρασχεθεί μόνο στους λίγους που διέθεταν χρόνο και χρήμα, για να μπορέσουν να την παρακολουθήσουν. Οι θρησκευτικοί ηγέτες και οι κληρικοί αποτελούσαν συχνά τις μόνες πλήρως εκπαιδευμένες ομάδες, οι οποίες χρησιμοποιούσαν τη γνώση τους για να διαβάζουν και να ερμηνεύουν τα ιερά κείμενα. Για τη συντριπτική πλειονότητα του πληθυσμού «μεγαλώνω» σήμαινε ότι οι νεότεροι θα αποκτήσουν, από το παράδειγμα των μεγαλύτερών τους, τις ίδιες μ’ εκείνους κοινωνικές συνήθειες και εργασιακές δεξιότητες. Τα παιδιά άρχιζαν –κατά κανόνα– σε πολύ μικρή ηλικία, με την παροχή βοήθειας στις δουλειές του σπιτιού, στο χωράφι και στις διάφορες κατασκευαστικές εργασίες. Το διάβασμα δεν ήταν απαραίτητο, ούτε και χρήσιμο άλλωστε, στην καθημερινή ζωή τους.

Ένας άλλος λόγος που τόσο λίγοι ήταν σε θέση να διαβάζουν ήταν και το γεγονός ότι όλα τα κείμενα έπρεπε να αντιγραφούν προσεκτικά με το χέρι και, ως εκ τούτου, ήταν σπάνια και ακριβά. Η τυπογραφία, μια εφεύρεση που ήρθε στην Ευρώπη από την Κίνα, άλλαξε την κατάσταση. Το πρώτο τυπογραφικό πιεστήριο στη Δύση εφευρέθηκε το 1454 από τον Γιόχαν Γκούτενμπεργκ (ελληνιστί: Γουτεμβέργιος). Η τυπογραφία κατέστησε τα κείμενα και τα έγγραφα προσιτά σε ένα ευρύ κοινό. Τα έντυπα περιελάμβαναν βιβλία και φυλλάδια, αλλά και πολλά άλλα είδη τρέχοντος υλικού το οποίο ήταν απαραίτητο για τη λειτουργία μιας κοινωνίας που γινόταν ολοένα και πιο σύνθετη.

Αυτή η αναγκαιότητα είχε ως αποτέλεσμα την αύξηση της χρήσης του έγγραφου υλικού σε διάφορες σφαίρες της ζωής, κάτι που με τη σειρά του οδήγησε σε υψηλότερα επίπεδα εναλφαβητισμού (την ικανότητα ανάγνωσης και γραφής σε βασικό επίπεδο) απ’ ό,τι συνέβαινε παλιότερα.

Η εκπαίδευση στη σημερινή της μορφή, που συνεπάγεται τη διδασκαλία μαθητών σε ειδικά για το σκοπό αυτόν χτισμένα κτίρια, άρχισε να εμφανίζεται σιγά σιγά. Ωστόσο, μέχρι και πριν από ενάμιση αιώνα, και ακόμα πιο πρόσφατα, τα παιδιά των πλουσίων εκπαιδεύονταν συχνά από ιδιωτικούς δασκάλους. Ακόμη, το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού δεν πήγαινε σχολείο μέχρι τις πρώτες δεκαετίες του 19ου αιώνα, όταν άρχισε να διαμορφώνεται το σύστημα της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης στις ευρωπαϊκές χώρες και τις ΗΠΑ.

Η διαδικασία της εκβιομηχάνισης και της επέκτασης των πόλεων οδήγησε στην αύξηση των απαιτήσεων για εξειδικευμένη σχολική εκπαίδευση. Οι άνθρωποι εργάζονται τώρα σε πολλά διαφορετικά επαγγέλματα και οι εργασιακές δεξιότητες δεν μπορούν πια να περάσουν κατευθείαν από τους γονείς στα παιδιά. Η απόκτηση της γνώσης βασίζεται ολοένα και περισσότερο στην αφηρημένη μάθηση (θεμάτων όπως τα μαθηματικά, οι θετικές επιστήμες, η ιστορία, η φιλολογία κ.λπ.) αντί στην πρακτική μετάδοση συγκεκριμένων δεξιοτήτων.

Στη σύγχρονη κοινωνία, οι άνθρωποι πρέπει να εφοδιαστούν με βασικές δεξιότητες, όπως είναι η ανάγνωση, η γραφή και η εκτέλεση υπολογισμών, και με γενικές γνώσεις για το υλικό, το κοινωνικό και το οικονομικό τους περιβάλλον. Κι επιπλέον, είναι σημαντικό να γνωρίζουν πώς να μαθαίνουν, έτσι που να μπορούν να ελέγχουν νέες, συχνά εξαιρετικά τεχνικές, μορφές πληροφοριών. Απαιτήσεις που καθιστούν τη σχολική εκπαίδευση –όπως και την πανεπιστημιακή– ζωτικής σημασίας.

* Ο Θεόδωρος Δ. Βαβίτσας είναι Δάσκαλος, Υπ. Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Πατρών.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

εισάγετε το σχόλιό σας!
παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΣΧΟΛΙΑ

Ψητοπωλείο «Ψηστήρι» στην Καλαμπάκα με πεντανόστιμες κρεατολιχουδιές

Στην οδό Πίνδου 47 στην πόλη μας λειτουργεί ένα καταπληκτικό ψητοπωλείο, το Ψηστήρι. Σ' έναν άψογα διαμορφωμένο χώρο μπορείτε να δοκιμάσετε πεντανόστιμες κρεατολιχουδιές όπως λαχταριστά σουβλάκια, χοιρινό και κοτόπουλο. Ο πλούσιος κατάλογος περιλαμβάνει ακόμη πίτες με γύρο, κεμπάπ, λουκάνικο, ποικιλία ορεκτικών και σαλάτες και πολλά άλλα, όλα μια σκέτη απόλαυση. Μπορείτε...

ΠΑΠΠΑΣ: Οικοδομικά Υλικά – Χωματουργικά έργα – Είδη Υγιεινής

Νέο κατάστημα στην Καλαμπάκα Η εταιρεία ΠΑΠΠΑΣ, είναι γνωστή σε όλους εδώ και πολλά χρόνια για τις δραστηριότητές της στα χωματουργικά έργα. Πριν από 5 περίπου χρόνια επεκτάθηκε στο χώρο των οικοδομικών υλικών και ειδών υγιεινής ανοίγοντας ένα πρότυπο κατάστημα στην Διάβα Καλαμπάκας. Πελάτες της είναι πολλοί επαγγελματίες της πόλης και...

Νέο κουρείο στην Καλαμπάκα από τον Ευριπίδη Κωστόπουλο

Ο Ευριπίδης Ηλ. Κωστόπουλος δημιούργησε έναν όμορφο χώρο στην οδό Ευθ. Βλαχάβα 11, όπου δραστηριοποιείται με όρεξη και μεράκι. Το ‘Old School BARBERSHOP’ σας περιμένει… OLD SCHOOL BARBERSHOP Ευριπίδης Κωστόπουλος Ευθ. Βλαχάβα 11, Καλαμπάκα Τηλ. 6980 177 860  

Οίκος Νυφικών Σόφη Μαύρου-Τζιουβάρα

Δείτε περισσότερα: http://www.nyfika-sofie.gr

Πρατήριο υγρών καυσίμων Μάκης Καραγιάννης

ΠΡΑΤΗΡΙΟ ΥΓΡΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ  ΜΑΚΗΣ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗΣ 8ο χλμ. ε.ο. Τρικάλων - Καλαμπάκας Τηλ. 2431088220

Προτάσεις για το χειμώνα από τη βιοτεχνία Κουρτινών και Στρωμάτων Νικολάου Μήτσιου

Και επίσημα πλέον μπήκαμε στο χειμώνα και ήρθε η κατάλληλη εποχή για να προετοιμάσετε το σπίτι σας για τις κρύες μέρες που πρόκειται να έρθουν. Η αλλαγή-ανακαίνιση του σπιτιού για να υποδεχθούμε το χειμώνα πλέον δεν είναι μια πολυέξοδη διαδικασία αλλά μια ευχάριστη υπόθεση αφού το κατάστημα Νικολάου Μήτσιου φροντίζει...

ΟΡΘΟΠΕΔΙΚΟΣ-ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ – ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΤΣΑΡΟΥΧΑΣ

Ο Δρ. Αλέξανδρος Τσαρούχας είναι Ορθοπαιδικός Χειρουργός με εξειδίκευση στην αρθροσκοπική χειρουργική του γόνατος και του ώμου, την επανορθωτική χειρουργική των μεγάλων αρθρώσεων και την τραυματολογία. ΔΕΙΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ 

Μικροβιολογικό Εργαστήριο «ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ» – Καλαμπάκα

Το νέο Μικροβιολογικό Εργαστήριο «ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ» λειτουργεί στην Καλαμπάκα υπό τη Διεύθυνση του κ. Νικολάου Παπανικολάου σε συνεργασία με τα μεγαλύτερα εργαστήρια αναφοράς: Βιοϊατρική Αθηνών / In-Vitro / Βιοφόρµα / Mικροανάλυση. Μικροβιολογικό     Αιματολογικό     Βιοχημικό Ανοσολογικό     Ορμονολογικό     Προγενετικός έλεγχος Ωράριο λειτουργίας: • Δευτέρα: 7:00 - 14:00 και 18:00 - 20:00 • Τρίτη:...

Ιατρείο στην Καλαμπάκα και στην Κηφισιά από τον Ψυχίατρο Χρίστο Χ. Λιάπη

Δεύτερο Ιατρείο στην Καλαμπάκα λειτουργεί, από τον Ιούνιο, ο γνωστός Ψυχίατρος και Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Αθηνών, Χρίστος X. Λιάπης MD, MSc. PhD, ως παράρτημα του ιατρείου του στην Κηφισιά. Σε έναν χώρο υψηλού συμβολισμού για το πεδίο των νευροεπιστημών της Καλαμπάκας, στην οδό Περικλέους 8, καθώς εκεί ασκούσε το λειτούργημα...

Άννα Γίδα – Παιδίατρος – Καλαμπάκα

Άννα Γίδα – Παιδίατρος Τρικάλων 114-116 , Καλαμπάκα Ωράριο Ιατρείου: Καθημερινά: πρωί 9.00-1.30 Απόγευμα 6.00-9.00 (εκτός Τετάρτης) Τηλ.: 24320 78433 Fax.: 24320 78434 Κιν.: 6977 636897 e-mail: [email protected]