Βουβή και αμίλητη η ώρα για το ξεκίνημα. Τις δουλειές έχει κλείσει ο πρωτομάστορας, μακριά από τη μια άκρη της χώρας έως και το Δούναβη. Μεροκάματο υψηλό. Λιθοξόοι, ξυλογλύπτες, τρανοί δεξιοτέχνες της πέτρας, αποτελούν το μπουλούκι των «κουδαραίων» που παίρνουν τον κατήφορο από το ξακουστό Ζουπάνι (Πεντάλοφος Κοζάνης σήμερα), για το μακρινό ταξίδι.
Επικεφαλής ο πρωτομάστορας και πίσω η μεγάλη συντροφιά, νεαρά μαστορόπουλα, εκπαιδευόμενοι, παραφορτωμένα μουλάρια με τα εργαλεία της τέχνης. Τελευταίος αποχαιρετισμός μέχρι τον επόμενο Νοέμβριο που θα σημάνει τη μεγάλη επιστροφή.
Την εικόνα αυτή αποκομίζει ο επισκέπτης των χωριών του Βόιου ή ο αναγνώστης της ιστορίας τους στο πέρασμα του χρόνου. Οι μυημένοι στην περιοχή το αντιλαμβάνονται αμέσως όταν αρχίζουν να ανεβαίνουν τον φιδωτό δρόμο που οδηγεί στον Πεντάλοφο, το κεφαλοχώρι με τη σπουδαία ιστορία.
Το Βόιο συμπεριλαμβάνεται στο ορεινό σύμπλεγμα της Βόρειας Πίνδου ανάμεσα στις εντυπωσιακές κορυφές του Σμόλικα και του Γράμμου με εξαιρετικά μεγάλο μήκος που αρχίζει από τον αυχένα του Πεντάλοφου και ακουμπά στις παρυφές του χωριού Κοτύλη.
Γεωγραφικά βρίσκεται στα σύνορα των Νομών Γρεβενών, Καστοριάς, Κοζάνης και Ιωαννίνων.
Οι δυο κορυφές του βρίσκονται απέναντι και ενώνονται με μακροσκελή αυχένα. Προφήτης Ηλίας (1803 υψ) και Παλαιοκρήμνι (1806 υψ). Στις ανατολικές του πλαγιές με κατεύθυνση της πόλη της Καστοριάς βρίσκονται τα περίφημα καστανοχώρια του Βόιου, 40 περίπου στον αριθμό (Δαμασκηνιά, Πολυκάστανο, Αυγερινός κλπ). Από τη Δυτική πλευρά τα χωριά Πεντάλοφος, Δασύλιο, Δίλοφο, Επταχώρι κλπ).
Τα περισσότερα σπίτια των χωρίων του Βόιου δείχνουν καλοστεκούμενα, τα σφραγισμένα παράθυρα και οι αμπαρωμένες αυλόπορτες δείχνουν την εγκατάλειψη και το μαρασμό. Μόνο κάποια αυλόπορτα θα ανοίξει ξαφνικά τρίζοντας προβάλλοντας την ξερακιανή μορφή των γερόντων που παραμένουν εδώ.
Γεροδεμένοι τοίχοι, δρύινες ξυλωσιές με σκουριασμένα θυρόκαρφα με μικρά παράθυρα και βαριές σιδεριές. Ξύλο και πέτρα με δεξιοτεχνία συνυπάρχουν αρμονικά στα περισσότερα σπίτια των χωρίων του Βόιου. Η αρχιτεκτονική των χωρίων του Βόιου προσαρμόστηκε και επηρεάστηκε από τις κλιματικές συνθήκες της περιοχής. Ο σκελετός και οι τοίχοι των σπιτιών κτίζονταν με μεγάλο πάχος, ο κορμός των σπιτιών ήταν δίπατος η τρίπατος.
«Πέτρα είχαμε πέτρα πελεκάμε». Αυτό ακούγεται και σήμερα από τους εναπομείναντες μαστόρους στα χωριά του Βόιου. Πρώτη ύλη η πέτρα και το «κουρασάνι» (συνδετική υλη με άμμο ποταμίσια, τριμμένη πέτρα, κεραμίδι και άχυρα). Τα έργα τους προκαλούν το δέος και το σεβασμό των ανθρώπων. Με κατάθεση ψυχής , κόπους και θυσίες μεταμόρφωναν την πέτρα, έδιναν σχήμα μορφή αλλά και δύναμη να αντέξει στο πέρασμα του χρόνου. Οι περίφημοι κτιστάδες έχουν αφήσει τα ίχνη τους σε όλη την επικράτεια και όχι μόνο, οι κατασκευές τους κοσμούν σήμερα πολλές παραδουνάβιες περιοχές της Βαλκανικής χερσονήσου.
Περίφημα μνημεία βυζαντινής αρχιτεκτονικής κοσμούν την περιοχή όπως η εκκλησία του Αγίου Αχίλλειου που βρίσκεται μεταξύ Πεντάλοφου και Βυθού. Κτίσμα του 18 αιώνα με αγιογραφίες του ζωγράφου Μιχαήλ. Ο ναός του αγίου Αθανασίου με τα εκπληκτικά δείγματα λαϊκής γλυπτικής του Μιλιου Ζουπανοπολίτη του σημαντικότερου εκπροσώπου της λαϊκής αρχιτεκτονικής.
Η μονή Αγίας Τριάδος, το μεγαλοπρεπέστερο μοναστήρι της επαρχίας Βοΐου. Η μονή χτίσθηκε αρχικά στο 1640.Το σημερινό καθολικό κτίστηκε στα 1800 από Ζουπανιώτες μαστόρους, είναι αθωνικού τύπου με αγιογραφίες του Μιχαήλ. Η μονή είχε μεγάλη κτηματική περιουσία και προσφορά στην επανάσταση του 21 και στον Μακεδονικό αγώνα.
Κατηφορίζοντας προς Κοζάνη, στο 13ο χιλιόμετρο συναντάμε το περίφημο γεφύρι της Σβόλιανης δείγμα της απαράμιλλης τέχνης τον μαστόρων του Βόιου που δρασκελίζει τον παραπόταμο του Αλιάκμονα (Πραμόρτσα). Το αέρινο κτίσμα στέκεται αγέρωχο κόντρα στα ορμητικά ρεύματα του ποταμού από το 1850 , η ροη του ποταμού συναντά 4,5 χιλιόμετρα πιο κάτω το πασίγνωστο και παλαιότερο γεφύρι του Τσακνοχωρίου.
Τα χωριά του Βόιου έχουν συνδεθεί με σημαντικές στιγμές κοινωνικών και πολιτικών εξελίξεων της χώρας. Από εδώ ξεκίνησε ο Παύλος Μελάς στις 4 Σεπτεμβρίου 1904 για την τελευταία εξόρμηση στη Δυτική Μακεδονία εναντίων των Βουλγάρων. Επίσης αποτέλεσε το θέατρο του εμφυλίου πολέμου1945-1949.
Η επαφή των νεώτερων γενιών με της πατρογονικές εστίες περιορίζεται σε Πάσχα, Χριστούγεννα και λίγες μέρες το καλοκαίρι. Ο συνδετικός κρίκος βρίσκεται στα θαυμαστά κτίρια, στα περίτεχνα γεφύρια, στις πέτρινες βρύσες, ζωντανά μνημεία των παραδόσεων και του πολιτισμού της περιοχής. Τα χωριά του Βόιου ζωντανεύουν την τελευταία εβδομάδα του Οκτωβρίου μιας και αποτελεί για την περιοχή σημείο αναφοράς η περίφημη γιορτή του κάστανου. Τα φθινοπωρινά χρώματα και τα αχνιστά κάστανα συνοδεύουν τους επισκέπτες στις εκδηλώσεις που πραγματοποιούνται στα περισσότερα χωριά. Τα χάλκινα, τα νταούλια, η άφθονη ρακή και οι χοροί ζωντανεύουν τις μνήμες και τις παραδόσεις της περιοχής.
Η περιοχή τα τελευταία χρόνια μετά την κατασκευή της Εγνατίας οδού έχει σχεδόν ερημώσει από την κίνηση των αυτοκινήτων μιας και από την περιοχή περνά η παλιά ΕΟ Κοζάνης Ιωαννίνων που σχεδόν εγκαταλείπεται.
Οι πεζοπορικές διαδρομές πολλές και με ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Η κλασικότερη είναι η ανάβαση στον προφήτη Ηλία, που ξεκινά από τον αυχένα Πεντάλοφου. Η θέα από την κορυφή είναι εντυπωσιακή, βόρεια ξεχωρίζει η τεράστια κορυφογραμμή του Γράμμου, δυτικά οι επιβλητικές κορυφές του Σμόλικα και μπροστά μας η κοιλάδα του Σαρανταπόρου που σβήνει μακριά μέχρι την Κόνιτσα. Η πορεία συνεχίζει πάνω στην κορυφογραμμή για το Παλαιοκρήμνι, την άλλη κορυφή του Βόιου και καταλήγει στο χωριό Άνω Κοτύλη Καστοριάς. Πορεία πολύωρη, κουραστική αλλά εντυπωσιακή και πανέμορφη. Αναβάσεις πραγματοποιούνται και από το χωριό Πολυκάστανο για την κορυφή Παλαιοκρήμνι. Ο ΣΠΟΡΤ έχει επισκεφτεί πολλές φορές την περιοχή στο παρελθόν, την γνωρίζει άριστα και θα συνεχίσει και στο μέλλον.
Μια όμορφη ορειβατική διαδρομή στην καρδιά του Βοΐου, με αφετηρία το ιστορικό Μοναστήρι της Αγίας Τριάδας στον Βυθό Κοζάνης πραγματοποιήσαμε την Κυριακή 8/11.
Από εκεί ξεκινά η ανάβασή μας προς την κορυφή Αρκούδα, μέσα από πανέμορφα μονοπάτια και τοπία απαράμιλλης φυσικής ομορφιάς. Η επιστροφή μας πραγματοποιείται μέσα από τους εντυπωσιακούς Βράχους του Βοΐου, απολαμβάνοντας τη μοναδική θέα και την άγρια ομορφιά της περιοχής, με τελικό προορισμό το γραφικό χωριό του Βυθού.
Η φύση φοράει τα πιο όμορφα και εντυπωσιακά της χρώματα! Αποχρώσεις του χρυσαφένιου κίτρινου, του πορτοκαλί, του βαθύ κόκκινου και του καφέ αγκαλιάζουν τα δάση και τις πλαγιές του βουνού, δημιουργώντας ένα μοναδικό φυσικό σκηνικό.
Κάθε μονοπάτι κρύβει και μια διαφορετική εικόνα, κάθε δέντρο γίνεται ένας μικρός πίνακας ζωγραφικής και κάθε βήμα μια ευκαιρία να απολαύσουμε τη μαγεία της εποχής.
Το φθινόπωρο στο βουνό δεν είναι απλώς μια εποχή… είναι μια εμπειρία γεμάτη χρώματα, αρώματα και εικόνες που μένουν για πάντα στη μνήμη μας
Η κατάβασή μας ολοκληρώθηκε στο όμορφο χωριό του Βυθού. Μια διαδρομή γεμάτη φύση, περιπέτεια, εικόνες και ορειβατικές συγκινήσεις!
ΤΑ ΝΕΑ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ
Περισσότερες πληροφορίες για τις δραστηριότητες του συλλόγου στα γραφεία μας – Μπότσαρη 2, 2ος όροφος (δίπλα στον ΟΤΕ) κάθε Παρασκευή 9-10 μ.μ. στην ιστοσελίδα μας trikalasport.gr, καθώς και στη σελίδα μας στο Facebook.
Ακολουθήστε το tameteora.gr στο Google News!
