Σε μια περίοδο, κατά την οποία η ελληνική μικρομεσαία επιχειρηματικότητα βρίσκεται αντιμέτωπη με διαδοχικές προκλήσεις, από την ακρίβεια, το αυξημένο ενεργειακό κόστος και τη φορολογική επιβάρυνση έως τη δυσκολία εξεύρεσης προσωπικού και την περιορισμένη πρόσβαση στη χρηματοδότηση, οι αντοχές των μικρών επιχειρήσεων δοκιμάζονται καθημερινά.
Ιδιαίτερα στην ελληνική περιφέρεια, όπου η αγορά στηρίζεται κυρίως στις οικογενειακές επιχειρήσεις, η διατήρηση της βιωσιμότητας αποτελεί πλέον ένα σύνθετο στοίχημα.
Ο πρόεδρος της ΓΣΕΒΕΕ, Γιώργος Καββαθάς, ένας άνθρωπος που γνωρίζει την αγορά τόσο μέσα από τη δική του επιχειρηματική διαδρομή, όσο και από τη θεσμική του παρουσία στην προεδρία της κορυφαίας συνομοσπονδίας των επαγγελματιών, βιοτεχνών και εμπόρων της χώρας από το 2013, παραχώρησε μία ενδιαφέρουσα συνέντευξη στον Γιώργο Μπακόλα για την εφημερίδα «ΤΑ ΜΕΤΕΩΡΑ».
Μιλά για τις μεγάλες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις, καταθέτει τις προτάσεις της ΓΣΕΒΕΕ για ένα δικαιότερο αναπτυξιακό μοντέλο, σχολιάζει τα ιδιαίτερα προβλήματα της περιφέρειας και απευθύνει το δικό του μήνυμα στους νέους ανθρώπους που σκέφτονται να επιχειρήσουν στον τόπο τους.
Παράλληλα, αναφέρεται στις προοπτικές του τουρισμού, στην ανάγκη να αξιοποιηθεί το ανθρώπινο δυναμικό της χώρας και στον σημαντικό ρόλο που διαδραματίζουν οι εκπρόσωποι της περιφέρειας στη διαμόρφωση των θέσεων της Συνομοσπονδίας.
Η συνέντευξη
Κύριε Πρόεδρε, η ΓΣΕΒΕΕ επιμένει ότι η μικρή και πολύ μικρή επιχείρηση βρίσκονται στο επίκεντρο των πιέσεων. Ποια είναι σήμερα τα μεγαλύτερα προβλήματα που απειλούν τη βιωσιμότητά τους;
Τα κυριότερα προβλήματα των μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων είναι πλέον διαχρονικά και συνίστανται στην υπερβολική φορολογική επιβάρυνση, στα συσσωρευμένα χρέη προς το δημόσιο με τον ταυτόχρονο αποκλεισμό τους από χρηματοδοτικά εργαλεία δημοσίου και ιδιωτικού τομέα, στον πληθωρισμό και στη συρρίκνωση της αγοραστικής δύναμης των καταναλωτών που διευκολύνουν τον συγκεντρωτισμό της οικονομικής δραστηριότητας σε βάρος της επιχειρηματικής ανάπτυξης και του ανταγωνισμού. Ο συνδυασμός αυτών των παραγόντων είναι η διαρκής κρίση της ελληνικής οικονομίας που θέτει όρια και περιορισμούς στην ανάπτυξη της χώρας.
Έχετε επανειλημμένα ζητήσει δικαιότερη πρόσβαση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων στους ευρωπαϊκούς και εθνικούς πόρους. Πού θεωρείτε ότι «μπλοκάρει» σήμερα η χρηματοδότηση και τι πρέπει να αλλάξει τάχιστα;
Ένα βασικό χαρακτηριστικό των διαθέσιμων χρηματοδοτικών εργαλείων είναι η πλήρης σύνδεσή τους με το χρηματοπιστωτικό σύστημα, καθώς απαιτείται συμπληρωματική χρηματοδότηση. Ένα δεύτερο χαρακτηριστικό είναι ότι σε αρκετές προσκλήσεις υπάρχει το κριτήριο ή ο κόφτης, αν θέλετε, των τριών ετησίων μονάδων εργασίας, με αποτέλεσμα εξ υπαρχής να αποκλείεται το 80% των επιχειρήσεων, συμπεριλαμβανομένων και των αυτοαπασχολούμενων / ελευθέρων επαγγελματιών. Είναι χαρακτηριστικό ότι τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια και με βάση τις έρευνες του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ, πάνω από το 80% των μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων χρηματοδοτεί τις επενδύσεις του με ίδια κεφάλαια. Τα κεφάλαια αυτά είναι περιορισμένα μετά από δεκαέξι συνεχόμενα χρόνια κρίσεων και δημοσιονομικών περιοριστικών μέτρων. Την ίδια στιγμή η πολιτεία με ιδιαίτερη ένταση την τελευταία τριετία μεταφέρει διαρκώς διοικητικό βάρος από το δημόσιο στις μικρές επιχειρήσεις, αποκεντρώνοντας και ψηφιοποιώντας τη γραφειοκρατία, αντί να αποκεντρώνει την οικονομία και να μειώνει τη γραφειοκρατία. Η πολιτική αυτή επιλογή αυξάνει και το κόστος υποστήριξης των επιχειρήσεων, αλλά και τις ανάγκες επιπλέον εξοπλισμού που δεν συνδέεται μάλιστα με την παραγωγικότητα των επιχειρήσεων. Το κύριο όμως ζήτημα παραμένει η σύνδεση των χρηματοδοτικών εργαλείων με τις τράπεζες, από τις οποίες η συντριπτική πλειονότητα των επιχειρήσεων είναι αποκλεισμένες. Η λύση είναι να μετασχηματιστεί η Αναπτυξιακή Τράπεζα σε πραγματικό αναπτυξιακό και χρηματοδοτικό εργαλείο χρηματοδότησης των πολύ μικρών και μικρών επιχειρήσεων, να λειτουργήσει ανταγωνιστικά προς το επίσημα χρηματοπιστωτικό σύστημα ξεκλειδώνοντας τις πραγματικές δυνάμεις της οικονομίας που παραμένουν αδρανοποιημένες. Παράλληλα, είναι αναγκαίο να καθοριστεί ένα συγκεκριμένο και υψηλό ποσοστό των χρηματοδοτήσεων του ΕΣΠΑ, που να πηγαίνει αποκλειστικά για τις μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις. Τα στοιχεία που έχουμε δείχνουν ότι οι μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις, που αποτελούν το 99,5% των επιχειρήσεων, λαμβάνουν χρηματοδότηση μέσω ΕΣΠΑ που αντιστοιχεί σε λιγότερο από 5% των συνολικών χρηματοδοτήσεων. Τα χρηματοδοτικά εργαλεία τέλος οφείλουν να διευκολύνουν τις συνέργειες των μικρών επιχειρήσεων, για να πετύχουν οικονομίες κλίμακας και να επεκταθούν, αντί της επιλογής των κινήτρων συγχώνευσης και επιθετικών εξαγορών, που συρρικνώνει την επιχειρηματικότητα και στερεί δυνατότητες ανάπτυξης.
Η ακρίβεια, το ενεργειακό κόστος και η τεκμαρτή φορολόγηση εξακολουθούν να πιέζουν την αγορά και να πλήττουν ιδιαίτερα τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις της επαρχίας και του ν. Τρικάλων. Πιστεύετε ότι οι μικρές επιχειρήσεις μπορούν ακόμη να απορροφούν αυτές τις αυξήσεις ή έχουν φτάσει στα όριά τους; Υπάρχουν λύσεις;
Η δυνατότητα απορρόφησης των υπερβολικών αυξήσεων λειτουργικού και φορολογικού κόστους έχει ξεπεραστεί προ πολλού. Ειδικά στην περιφέρεια, όπως ο Ν. Τρικάλων, είναι πλέον ορατή η επίδραση και στη δημογραφική συρρίκνωση. Η πολιτεία δυστυχώς ρυθμίζει την οικονομία, παραγνωρίζοντας τα δεδομένα της αγοράς. Η ενέργεια, τα καύσιμα, οι αποκομμένες παραγωγικές βάσεις της χώρας, σε συνδυασμό και με την αξιοποίηση των δημοσίων πόρων (εθνικών και ευρωπαϊκών) ως είδος προς κατανάλωση, αντί για αναπτυξιακό εργαλείο, διατηρούν την οικονομία σε στασιμότητα. Οι μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις δεν είναι μια αστείρευτη πηγή πόρων για τα δημόσια ταμεία και τους προστατευόμενους κλάδους, όπως είναι οι τράπεζες και οι επιχειρήσεις ενέργειας. Εάν συνεχιστούν οι ίδιες πολιτικές, πολύ σύντομα θα βρεθούμε σε νέο αδιέξοδο, χωρίς μάλιστα εφεδρείες. Λύση είναι η απελευθέρωση της αγοράς από τις περιοριστικές πολιτικές του παρελθόντος, ο σχεδιασμός της οικονομικής και παραγωγικής θεμελίωσης της χώρας, η λειτουργία του ανταγωνισμού, η μείωση με κάθε κόστος του ενεργειακού και λειτουργικού κόστους, οι επενδύσεις μείωσης του μεταφορικού κόστους στην περιφέρεια, η πληθυσμιακή αναγέννηση της επαρχίας, η αξιοποίηση πλουτοπαραγωγικών πηγών που έχουν εγκαταλειφθεί, καθώς και η κατανόηση ότι η μικρή επιχείρηση πρέπει να στηριχθεί για να μεγαλώσει και όχι να εξαφανιστεί για να περιοριστεί η οικονομική δραστηριότητα σε όσο το δυνατόν λιγότερους πρωταγωνιστές.
Πολλοί επαγγελματίες της περιφέρειας και στην πόλη μας, την Καλαμπάκα, μιλούν για έλλειψη προσωπικού, ειδικά σε τεχνικά επαγγέλματα και στον τουρισμό. Πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί αυτό το φαινόμενο χωρίς να πληγεί η ανταγωνιστικότητα των μικρών επιχειρήσεων;
Η έλλειψη προσωπικού είναι πλέον ένα γενικευμένο πρόβλημα των επιχειρήσεων σε όλη τη χώρα. Η μεγαλύτερη ένταση στην περιφέρεια οφείλεται στην πολλαπλάσια ένταση της δημογραφικής συρρίκνωσης συγκριτικά με τα μεγάλα αστικά κέντρα, οφείλεται όμως και σε στρεβλώσεις, που αναπτύχθηκαν τα χρόνια των κρίσεων, και στην υποβάθμιση της τεχνικής εκπαίδευσης. Η απώλεια επίσης εξειδικευμένου προσωπικού, λόγω της μετανάστευσης στο εξωτερικό, και η αδυναμία εφαρμογής πολιτικών ανάσχεσης επιτείνουν τα προβλήματα. Η αντιστροφή αυτής της πραγματικότητας απαιτεί μια συνολική αλλαγή του μοντέλου οργάνωσης της οικονομίας και της κοινωνίας, μεγάλες δημόσιες επενδύσεις αποκέντρωσης, πολιτικές διασφάλισης της αξιοπρεπούς διαβίωσης από την εργασία και μόνο ως προϋπόθεση αναστροφής του δημογραφικού προβλήματος, εκσυγχρονισμό και νέα οργάνωση των παραδοσιακών οικονομικών δραστηριοτήτων, για να βελτιώσουν την παραγωγικότητα με κατάλληλη αξιοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού που έχουν, αναβάθμιση της τεχνικής εκπαίδευσης, για να ανακτήσει το κύρος και την ελκυστικότητά της, υποστήριξη των μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων, για να είναι σε θέση να επενδύουν και στην εκπαίδευση του προσωπικού τους. Είναι κρίσιμο και σε αυτό το πεδίο να γίνουν κατανοητά τα πλεονεκτήματα που έχουν εκ φύσεως οι μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις, η ευελιξία δηλαδή και η ικανότητά τους να βρίσκουν και να εφαρμόζουν καινοτόμες λύσεις.
Ποιο είναι το μήνυμά σας προς έναν νέο άνθρωπο στον νομό Τρικάλων ή σε οποιαδήποτε επαρχιακή πόλη, που σκέφτεται σήμερα να ανοίξει τη δική του επιχείρηση; Θα τον ενθαρρύνατε;
Βεβαίως θα τον ενθάρρυνα, κύριε Μπακόλα, αλλά ταυτόχρονα θα τον προειδοποιούσα να είναι ιδιαίτερα προσεκτικός. Βασικό πρόβλημα στη χώρα μας είναι η πλήρης απουσία εκπαίδευσης στην επιχειρηματικότητα και στις βασικές γνώσεις οικονομικής διαχείρισης. Η εκπαίδευση αυτή θα έπρεπε να προσφέρεται εντός του πλαισίου της βασικής – υποχρεωτικής εκπαίδευσης. Μέχρι σήμερα όλοι όσοι επιχειρούν μαθαίνουν στην πράξη, χωρίς καμία ουσιαστική προετοιμασία, πώς να λειτουργούν μια επιχείρηση. Όσοι εισέρχονται σε οικογενειακές επιχειρήσεις αποκτούν κάποιες γνώσεις από τις προηγούμενες γενιές, δυσκολεύονται όμως να προσαρμοστούν σε νέα δεδομένα και πιθανές ραγδαίες μεταβολές. Όσοι εκκινούν από το μηδέν, είναι πιο ευέλικτοι, αλλά και περισσότερο εκτεθειμένοι σε παράγοντες που δεν μπορούν να προβλέψουν. Η συμβουλή μου επομένως θα ήταν να επιλέξουν το επιχειρηματικό εγχείρημα, να μην φοβηθούν ενδεχόμενη αποτυχία, να αναζητήσουν πληροφορίες σε όσο το δυνατόν περισσότερες επιχειρήσεις, ακόμη και άσχετων αντικειμένων, και να τολμήσουν να ανοίξουν τις προσωπικές τους επιχειρηματικές διαδρομές. Επίσης, κρίσιμο είναι να έχουν ανοικτούς ορίζοντες και να σκέφτονται διαρκώς τρόπους προσέλκυσης ενδιαφέροντος, πέρα από τους γεωγραφικούς και κοινωνικούς χώρους, στους οποίους βρίσκονται. Η ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας μικρής κλίμακας είναι ο ακρογωνιαίος λίθος της κοινωνικής ευημερίας που έχει ανάγκη η χώρα μας.
Μπορεί τελικά να γίνει κάτι για να μην φύγουν στο Εξωτερικό οι νέοι επιστήμονες;
Οι νέοι επιστήμονες, οι νέοι γενικά, έφυγαν μαζικά από τη χώρα, διότι δεν ήθελαν να συμβιβαστούν σε μια καθημερινότητα περιορισμένων προοπτικών και προσδοκιών. Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΟΟΣΑ, τα τελευταία δύο χρόνια παρατηρείται αύξηση του επαναπατρισμού νέων Ελλήνων, διατηρείται όμως ακόμη η φυγή πολλών χιλιάδων άλλων στο Εξωτερικό. Παράλληλα, το γεγονός ότι επιστρέφουν πολλοί, αλλά παραμένουν για μεγάλο χρονικό διάστημα εκτός οικονομικών δραστηριοτήτων σημαίνει ότι πολλοί επιστρέφουν για άλλους λόγους, ενδεχομένως οικογενειακούς, και αναζητούν επί μακρόν επαγγελματική διέξοδο. Προσωπικά, εκτιμώ ότι η επιστροφή του χαμένου ανθρώπινου κεφαλαίου θα επιτευχθεί, εφόσον η χώρα συνολικά καταφέρει να ανακτήσει την αξιοπρέπεια διαβίωσης. Επομένως, επαναλαμβάνω ότι απαιτούνται μεγάλες δημόσιες επενδύσεις, ιδίως στην περιφέρεια, ώστε να καταστεί ελκυστική για την αναγέννηση της οικονομικής δραστηριότητας, την προσέλκυση πληθυσμού και τη διαμόρφωση μιας ανθεκτικότερης οικονομίας. Μιας οικονομίας που θα στηρίζεται στον παραγωγικό αποκεντρωμένο καταμερισμό, στην ενίσχυση της επιχειρηματικότητας και στη διευκόλυνση της εισόδου νέων πρωταγωνιστών στην παραγωγή πλούτου, όχι μόνο νέων σε ηλικία αλλά κυρίως νέων σε ιδέες και εγχειρήματα. Η καινοτομία, ακόμη και σε παραδοσιακούς κλάδους, οι συνέργειες και οι ανοικτοί ορίζοντες αποτελούν τις βασικές προϋποθέσεις για καλύτερες προοπτικές ανάπτυξης και μεγαλύτερες προσδοκίες. Ο σχεδιασμός του μέλλοντος είναι η συνθήκη συγκράτησης των νέων στον τόπο μας και της επιστροφής όσων έφυγαν, η αποκατάσταση του επιπέδου διαβίωσης και η κοινωνική και οικονομική ασφάλεια είναι η αναγκαία θεμελίωση για το μέλλον που έχουμε ανάγκη.
Μια που στην περιοχή μας δεσπόζουν τα μοναστήρια των Μετεώρων, και ο τουρισμός είναι η «βαριά βιομηχανία» του τόπου μας, θέλετε να μας μιλήσετε για τους σκοπούς της ΑΜΚΕ «Κανών»;
Η ΑΜΚΕ «ΚANΩΝ» ιδρύθηκε και απέκτησε επίσημα νομική υπόσταση τον Σεπτέμβριο του 2017, ως αποτέλεσμα μιας κοινής προσπάθειας της Διακοινοβουλευτικής Συνέλευσης της Ορθοδοξίας (Δ.Σ.Ο) και της Γενικής Συνομοσπονδίας Επαγγελματιών Βιοτεχνών Εμπόρων Ελλάδας (ΓΣΕΒΕΕ). Βασικός σκοπός της είναι η ανάδειξη και η προστασία των μοναστηριακών προϊόντων και των προϊόντων των μικρών παραγωγών, μέσα από ένα αξιόπιστο σήμα που αναδεικνύει την αυθεντικότητα και τη μοναδικότητά τους. Πρόκειται όμως και για μια πρωτοβουλία που στοχεύει στη στήριξη των μικρών παραγωγών, προσδίδοντας προστιθέμενη αξία στα προϊόντα και στην τοπική οικονομία, διατηρώντας την ιδιαιτερότητα και την πολιτιστική κληρονομιά της περιοχής. Στον τόπο των Μετεώρων, όπου η μοναστική παράδοση και ο πολιτισμός αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της ταυτότητας του τόπου, ο «ΚΑΝΩΝ» μπορεί να λειτουργήσει ως ο καταλύτης για μια ουσιαστική σύνδεση ανάμεσα στα μοναστήρια, στους μικρούς παραγωγούς και στην τοπική επιχειρηματικότητα. Αυτή η σύνδεση της τοπικής παραγωγής με την μοναστική παράδοση και τον πολιτιστικό πλούτο των Μετεώρων δημιουργεί δυνατότητες και νέες προοπτικές ανάπτυξης για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, προσφέροντας παράλληλα στους επισκέπτες την ευκαιρία να γνωρίσουν τον τόπο μέσα από τα ιδιαίτερης αξίας προϊόντα που τον χαρακτηρίζουν.
Ο Βαγγέλης Αγγελάκης είναι επί σειρά ετών στενός συνεργάτης σας και Αντιπρόεδρος της ΓΣΕΒΕΕ, εκπροσωπώντας παράλληλα δυναμικά τον επιχειρηματικό κόσμο του νομού Τρικάλων. Πόσο σημαντικό είναι για τη ΓΣΕΒΕΕ να διαθέτει ισχυρές φωνές από την ελληνική περιφέρεια;
Η ΓΣΕΒΕΕ είναι θεσμικός κοινωνικός εταίρος. Για να ανταποκριθεί στο ρόλο της, έχει ανάγκη ανθρώπους δραστήριους και ευαίσθητους, όπως ο Βαγγέλης Αγγελάκης, καθώς αποτελούν τη φωνή των επαγγελματιών προς τα κέντρα λήψης των αποφάσεων και τη φωνή της ΓΣΕΒΕΕ ως Συνομοσπονδίας στις τοπικές κοινωνίες. Η επιτυχία και η ισχύς της ΓΣΕΒΕΕ είναι ότι οι επιχειρήσεις που εκπροσωπεί αναπτύσσονται σε όλη την επικράτεια, αντιμετωπίζουν σειρά κοινών προβλημάτων και καταθέτουν προτάσεις για την προσπέλασή τόσο των γενικών, όσο και των ειδικών προβλημάτων, που μπορεί να προκύψουν σε περιορισμένες γεωγραφικές ενότητες. Ως ΓΣΕΒΕΕ είμαστε πεπεισμένοι ότι η ανάπτυξη της χώρας και η ευημερία για τον πληθυσμό θα προέλθει μέσα από την αξιοποίηση του συνόλου των πόρων της χώρας, επομένως από την αποκέντρωση και της οικονομίας, αποκέντρωση που είναι συνυφασμένη με τις μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις. Επομένως, οι τοπικές ομοσπονδίες των επαγγελματιών, βιοτεχνών και εμπόρων επιτρέπουν στη ΓΣΕΒΕΕ να έχει συνολική και ειδική αντίληψη των δεδομένων κάθε περιοχής, χάρη στους ανθρώπους της σε όλη τη χώρα. Η Συνομοσπονδία είναι σε θέση να τεκμηριώσει προτάσεις, να προτείνει λύσεις, να ασκήσει πολιτική πίεση και να ενεργήσει για την βελτίωση της επιχειρηματικότητας, της οικονομίας και της παραγωγής τελικά πλούτου. Η ΓΣΕΒΕΕ επομένως είναι οι άνθρωποί της, όπως και κάθε μικρή και πολύ μικρή επιχείρηση είναι οι άνθρωποί της.
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ
ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ ΑΥΣΤΗΡΑ Η ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΜΕ ΟΠΟΙΟΝΔΗΠΟΤΕ ΤΡΟΠΟ
Ακολουθήστε το tameteora.gr στο Google News!
