Επιμέλεια Νικολάου Κατοίκου
Να διαβάζουμε βιβλία σύγχρονα, αυτό μας βολεύει και μας ευχαριστεί, γιατί καθώς λέει ο Αντρέ Μωρουά, (στην «Τέχνη να εργάζεσαι», σελ. 126), σε αυτά τα βιβλία βρίσκουμε φίλους, που έχουν τις ίδιες έγνοιες και τις ίδιες ανάγκες με τις δικές μας. Αλλά η βάση τής μελέτης μας πρέπει να είναι τα αριστουργήματα, τα οποία οι αιώνες έχουν καθιερώσει.
Ο άνθρωπος που διαβάζει πολύ, κερδίζει με τον καιρό ένα ακριβό και ωραίο συναί-σθημα: Την αγάπη για το βιβλίο. Ο Montaigne, ο πατριάρχης τών Γάλλων δοκιμιογράφων, όταν αποσύρθηκε από τη θέση που είχε στο Δικαστήριο του Μπορντώ, εγκαταστάθηκε στον πύργο του με μοναδική συντροφιά τα βιβλία.
Τα χίλια και πλέον βιβλία του (αριθμός μεγάλος για την εποχή, βλ. Θ. Νάκα, Ο Μontaingne και το Δοκίμιο, σ. 29) γέμιζαν τη βιβλιοθήκη του, που ήταν γεμάτη από επιγραφές με αρχαία γνωμικά. Μόνος εκεί με τα βιβλία του, αισθανόταν μια ευδαιμονία, που μόνο ο ψυχικός δεσμός με τα βιβλία μπορεί να δώσει, ένας δεσμός που δίνει ψυχή στα βιβλία, τα οποία για τους άλλους δεν είναι παρά άψυχο χαρτί. Και η αγάπη αυτή για τα βιβλία δημιουργεί μιαν ατμόσφαιρα, που δεν μπορεί παρά να έχει την επίδρασή της στα δημιουργήματα ενός συγγραφέα.
Η αγάπη για τα βιβλία πλουτίζει τη ζωή τού ανθρώπου με ένα καινούργιο και ωραίο συναίσθημα. Ζωντανεύουμε αυτό το συναίσθημα, όταν λέμε συνήθως, ότι «το βιβλίο είναι ο πιο καλός, ο πιο πιστός φίλος».
Προσοχή όμως, αυτό το συναίσθημα μπορεί να πάρει τη μορφή μιας διαστροφής. Με-ρικοί αγαπούν το βιβλίο ως αντικείμενο κι όχι για το περιεχόμενό του. Αραδιάζουν στα ράφια τής βιβλιοθήκης τους βιβλία χρυσόδετα, φιγουράτα, και κάθονται και τα καμαρώνουν, χωρίς να τα διαβάζουν.
Ο Λουκιανός σατιρίζει τον «απαίδευτον και πολλά βιβλία ωνούμενον», αυτόν που αγοράζει πολλά βιβλία, ενώ είναι αμόρφωτος (επειδή δεν τα διαβάζει). Και του λέει: «όνος, λύρας ακούεις, κινών τα ώτα». Είναι, λέει, σαν τον γάιδαρο, που κουνάει τα αυτιά του, καθώς ακούει μουσική, αλλά δεν καταλαβαίνει τίποτε. Είναι, προσθέτει, σαν να αγοράζει «ο στεριανός κουπί ή ο φαλακρός χτένα».
Αυτός λοιπόν δεν είναι βιβλιόφιλος, είναι απλώς συλλέκτης.
Πηγή: Μιχ. Στασινόπουλου «Στοχασμοί και Παραλλαγές», Εκδόσεις τών Φίλων, Αθήνα 1988 (σελ. 17-18).
Ακολουθήστε το tameteora.gr στο Google News!
