Η γλώσσα μας εκφράζει τον πολιτισμό μας στο σύνολό του. Απηχεί τη συνέχεια και την ποιότητά του. Γι’ αυτό, νοείται και η ίδια ως συνεχές, ενιαίο και ποιοτικό αγαθό. Δεν μπορούμε να χωρίζουμε τη γλώσσα μας –παρά μόνο τυπικά για τη μελέτη της- σε Αρχαία, Βυζαντινή και Νέα. Πρόκειται για την ενιαία Ελληνική Γλώσσα, που μέσα στην τρισχιλιετή ζωή της εξελισσόμενη πήρε διάφορες μορφές. Η σημερινή γλώσσα βρίσκεται στην τελευταία της φάση, και διαμορφώθηκε από τον λαό, τη Λογοτεχνία, την Εκπαίδευση και τις Επιστήμες.
Ας δούμε όμως πώς υποστηρίζουν το ενιαίον τής Ελληνικής Γλώσσας έξι Έλληνες και πέντε ξένοι διανοούμενοι:
ΟΙ ΓΝΩΜΕΣ ΤΩΝ ΔΙΑΝΟΟΥΜΕΝΩΝ
Ακραδάντως πιστεύω ότι η γλώσσα τού Ελληνικού Λαού τόσο η καθαρή, όσο και η δημοτική είναι μία γλώσσα, η Ελληνική. αυτή αύτη η Αρχαία εν τη εξελίξει την οποίαν υπέστη.
Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Από αγόρευσή του το 1911 στην «Αναθ. Βουλή»)
Η έκφραση “κόρη της αρχαίας γλώσσας” είναι για τη Νέα γλώσσα μεταφορά άστοχη και απατηλή. Η Νέα μας γλώσσα είναι η ίδια η Αρχαία, που αδιάκοπα μιλημένη από το Ελληνικό Έθνος για χιλιάδες χρόνια, από χείλη σε χείλη και από πατέρα σε παιδί, άλλαξε με το να μιλιέται, ώσπου πήρε τη σημερινή της μορφή της μητρικής γλώσσας, αφετηρία και αυτή για νέα εξέλιξη.
Μ. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗΣ, Νεοελληνική Γραμματική – Ιστορική Εισαγωγή, Αθήνα 1938, σ. 56
Μολονότι η Ελληνική Γλώσσα άλλαζε αδιάκοπα, κα-θώς άλλωστε αλλάζει αναπόδραστα καθετί το ζωντανό, διατήρησε ανέπαφη την ιστορική της συνέχεια και ενότητα, παρέχοντας έτσι αδιαμφισβήτητες μαρτυρίες για την ιστορική συνέχεια και ενότητα του ελληνικού πολι-τισμού.
G. THOMSON, The Greek Language, Cambridge 1960 (§117)
Δεν αποτελεί υπερβολή να τονιστεί το γεγονός ότι η Ελληνική δεν είναι μια σειρά από ξεχωριστές γλώσσες, αλλά μία και ενιαία γλώσσα. Αν κάποιος θέλει να μάθει Ελληνικά, δεν έχει ιδιαίτερη σημασία αν θα αρχίσει από τον Όμηρο, τον Πλάτωνα, την Καινή Διαθήκη, το έπος τού Διγενή Ακρίτα ή τον Καζαντζάκη.
R. BROWING, Medieval and Modern Greek, Gambridge 1969 (από τον Πρόλογο)
Παρ’ όλες τις ριζικές αλλαγές της, η φυσική ομιλούμενη γλώσσα τής Ελλάδας σήμερα εύκολα ακόμη αναγνωρίζεται ως ίδια με εκείνη τού Ομήρου. Παραμένει μια εξαιρετικά αρχαϊκή γλώσσα έκδηλα ινδοευρωπαϊκής δομής στην ονοματική και ρηματική της μορφολογία.
L.R. PALMER, The Greek Language, Bristol (ανατ. 1995, σ. 198)
Η Ελληνική τών περασμένων ιστορικών φάσεων -Αρχαϊκή, Αρχαία ή Μεσαιωνική- με όλες της τις διαφορές, είναι σήμερα αισθητή ως Ελληνική.
A. MIRAMBEL, Η Νέα Ελληνική Γλώσσα, ελλ. έκδ. Θεσσαλονίκη 1978, σ. 300
Η Ελληνική παρουσιάζει μιαν αδιάκοπη ιστορική εξέλιξη, και η σημερινή Ελληνική με τη μορφή της Δημοτικής ή της Καθαρεύουσας συνεχίζει απευθείας την Ελληνική του Ομήρου και του Δημοσθένη.
P. CHANTRAINE, Dictionnaire Etymologique de la Langue Grecque, Paris (ανατ. 1990, σ. Χ)
Η Ελληνική Γλώσσα δεν έπαψε ποτέ της να μιλιέται. Δέχτηκε τις αλλοιώσεις που δέχεται καθετί ζωντανό, αλλά δεν παρουσιάζει κανένα χάσμα.
Γ. ΣΕΦΕΡΗΣ, Δοκιμές, 2ος τόμ., σ. 159 (“Ομιλία στη Στοκχόλμη”), Αθήνα 1981
Η Γλώσσα η Ελληνική είναι μία. Και είναι μάλλον έλ-λειψη σοφίας να προσηλώνεται κανείς πεισματάρικα σε μια και μόνο αποκλειστικά μορφή της και να περιφρονεί αυτόν τον αμύθητο πλούτο, το θησαυρό που έχει στη διάθεσή του.
Ν. ΕΓΓΟΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ποιήματα, 1985, σ. 155)
Εγώ δεν ξέρω να υπάρχει παρά μία Γλώσσα, η ενιαία Γλώσσα η Ελληνική. Το να λέει ο Έλληνας ποιητής ακόμη σήμερα ‘ουρανός’ ή ‘θάλασσα’ ή ‘ήλιος’ ή ‘σελήνη’ ή ‘άνεμος’, όπως το έλεγαν η Σαπφώ και ο Αρχίλοχος, δεν είναι μικρό πράγμα. Είναι πολύ σπουδαίο. Επικοινωνούμε κάθε στιγμή, μιλώντας με τις ρίζες μας. Τις ρίζες μας που βρίσκονται εκεί: στα Αρχαία.
ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΕΛΥΤΗΣ (από συνέντευξη του Ποιητή στην εφημ. Το Βήμα, 24-12-’78)
Αυτή είναι πράγματι η Ελληνική Γλώσσα. Μία και ε-νιαία, με την έννοια ότι δεν έπαυσε ποτέ να μιλιέται και να γράφεται. μία και ενιαία, όταν προσπαθείς να την κατακτήσεις δημιουργικά μέσα στην πολλαπλότητα της σύνθεσης και τον πλούτο της δηλωτικότητάς της.
Γ. ΜΠΑΜΠΙΝΙΩΤΗΣ (από επιφυλλίδα στην εφημ. Το Βήμα, 24-2-’91)
Πηγή: Γεράσιμου Μαρκαντωνάτου «Αρχαίες, βυζαντινές και λόγιες φράσεις στη Νέα Ελληνική», «Το Βήμα», 2013.
* Ο Νίκος Κατοίκος είναι Καθηγητής Φιλολογίας.
Ακολουθήστε το tameteora.gr στο Google News!
