Την ημέρα της Πεντηκοστής αποκαλύφθηκε και προσκυνείται το μυστήριο της Αγίας Τριάδος. Στη χριστιανική παράδοση, η γονυκλισία αποτελεί μορφή προσευχής και ευλάβειας προς τον Θεό. Η λέξη προέρχεται από το «γόνυ» (γόνατο) και το «κλίνω» (λυγίζω, )
Η Κυριακή της Γονυκλισίας είναι μια λαϊκή ονομασία που χρησιμοποιείται για την εορτή της Πεντηκοστής στην Ορθόδοξη Εκκλησία.
Ονομάζεται έτσι επειδή μετά τη Θεία Λειτουργία της Πεντηκοστής τελείται ο Εσπερινός της Γονυκλισίας, κατά τον οποίο οι πιστοί γονατίζουν και διαβάζονται ειδικές ευχές. Σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, από το Πάσχα μέχρι την Πεντηκοστή δεν γίνονται γονυκλισίες στις ακολουθίες, ως έκφραση της χαράς της Αναστάσεως. Η γονυκλισία επανέρχεται επίσημα με αυτές τις ευχές της Πεντηκοστής.
Η Πεντηκοστή γιορτάζει την κάθοδο του Αγίου Πνεύματος στους Αποστόλους, γεγονός που θεωρείται η «γέννηση» της Εκκλησίας.Αμέσως μετά την πανηγυρική Θεία Λειτουργία, τελείται ο «Εσπερινός της Γονυκλισίας». Πρόκειται για τον εσπερινό της Δευτέρας του Αγίου Πνεύματος, ο οποίος ολοκληρώνεται με την ανάγνωση των επτά ευχών της γονυκλισίας. Οι ευχές αυτές, χωρίζονται σε τρεις ομάδες, όσες είναι και οι γονυκλισίες, αν και παρουσιάζονται ως προς την μορφή τους απλες, μελετωντας τες καποιος διεξοδικωτερα θα διαπιστώσει ότι ξεδιπλώνουν πλούσιο θεολογικό περιεχόμενο.
Η πρώτη ευχή απευθύνεται στο πρώτο πρόσωπο της Αγίας Τριάδος, στον Θεό – Πατέρα. Ακολουθεί η δεύτερη, η οποία αποτελεί ευχαριστία προς τον παντοκράτορα Θεό για όσα μας χαρίζει, καθώς και δέηση προς Αυτόν για τη συνέχιση της παροχής των αγαθών Του. Η τρίτη ευχή απευθύνεται στον Ιησού Χριστό, που αναγνωρίζεται ως το απαύγασμα του Θεού Πατρός και αναφέρεται σε θέματα που αφορούν στο πρόσωπο του Ιησού Χριστού και το θαύμα της Πεντηκοστής. Η τέταρτη ευχή, έχοντας και αυτή εσπερινό χαρακτήρα, αποτελεί έκκληση στον ελεήμονα Χριστό για την ημέρα που έρχεται, ώστε ο άνθρωπος να έχει πίστη ακλόνητη και να προκόβει στο θέλημα του Θεού. Η πέμπτη και έκτη ευχές αναφέρονται στους κεκοιμημένους και εκφράζουν την ζωντανή πίστη της Εκκλησίας στη δυνατότητα κοινωνίας μεταξύ ζώντων και κεκοιμημένων. Η έβδομη ευχή ταυτίζεται με την έβδομη ευχή του Λυχνικού, η οποία διαβάζεται σε κάθε εσπερινό. Η ευχή περιέχει δοξολογία προς τον σοφό Δημιουργό αλλα και παράκληση, ώστε να διαφυλάξει τα πλάσματα Του σε ολόκληρη τον επίγεια ζωή τους και να διατηρήσει αμείωτη την ελπίδα της αιωνίου ζωής.
Μέσα από τα θέματα που θίγουν οι επτά ευχές δίνεται μία ακόμη ευκαιρία στους χριστιανούς για την εμπειρική βίωση του προσωπικού Θεού. Την ημέρα αυτή, με την αποστολή του Αγίου Πνεύματος στον κόσμο, τα πνευματικά μάτια των πιστών διευρύνονται, νους και καρδιά ενώνονται και φωτίζονται, ώστε ετσι με τη βοήθεια της Θείας Χάρης οι συμμετέχοντες να μυούνται στο μυστήριο της Τρισηλίου Θεότητος.
ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΙΕΡΟΨΑΛΤΩΝ Ν. ΤΡΙΚΑΛΩΝ
Ακολουθήστε το tameteora.gr στο Google News!
