Η 2 Απριλίου, ήταν ημέρα αφιερωμένη στο βιβλίο. Το συγκεκριμένο βιβλίο τιτλοφορείται. Διαδραστικό Αλβαφητάρι Ποίησης. Ο τίτλος είναι κατατοπιστικός, διαφωτιστικός ως προς το περιεχόμενό του, καθόσον η επικεφαλίδα ενός βιβλίου ή κειμένου, είναι μια λέξη ή φράση που αναφέρεται στο θέμα του, που συμπυκνώνει το αντικείμενο ή προϊδεάζει γι’ αυτό.
Αλφαβητάριο είναι το βιβλίο με το οποίο διδάσκονται τα παιδιά τα πρώτα γράμματα, την ανάγνωση και τον συλλαβισμό. Είναι επίσης μια εισαγωγή σε γνωστικό θέμα. Λέμε πχ “το αλφαβητάρι της μουσικής”. Αλφαβητάρι λέγεται και εκείνο το ποιητικό είδος, που κάθε στίχος ενός ποιήματος, αρχίζει μ’ ένα γράμμα της αλφαβήτου. Εμείς σε ένα τέτοιου είδους αλφαβηταρίου θα αναφερθούμε.
ΠΟΙΟΙ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΙ ΤΟΥ: Συντάκτριές είναι τρεις γυναίκες. Η κ. Βασιλική Καρατάσιου, η κ. Δήμητρα Μπαρδάνη και η κ. Χαρούλα Παρώνη. Αυτό το Αλφαβητάρι χρησιμοποιεί την ποίηση ως μέσο που παρέχει τη δυνατότητα για πλήρη, σαφή και ασφαλή γνώση της ελληνικής γλώσσας από παιδιά των πρώτων σταδίων εκμάθησής της. Η ποίηση εδώ τίθεται στην υπηρεσία της γλώσσας. Με αυτόν τον τρόπο δρα εύστοχα ακόμα και σε παιδιά με δυσκολίες στην κατάκτησή της. Επίσης η ποίηση γίνεται μέσο ορθής διαπαιδαγώγησης και με κατεύθυνση ηθικοδιδακτική και ηθικοπλαστική.
Ένα πχ ποίημα της κ. Μπαρδάνη, φέρει τον τίτλο “Στο Δημοτικό”. Με ποιητική μέθοδο και αναλυτικά, κάνει λόγο για τα σωστά πράγματα που είναι αναγκαίο να πράττει ένα παιδί από τη στιγμή που ξεκινά το πρωινό του: Πώς να συμπεριφέρεται στο σχολείο, στους δασκάλους, στους συμμαθητές του, στα αντικείμενα του σχολείου. Απευθύνει νουθεσίες για διαμόρφωση σωστού χαρακτήρα. Επισημαίνονται ωφέλιμες συστάσεις για τις ώρες διαμονής στο σπίτι, για την αντιμετώπιση των γονιών, των αδελφών, των παππούδων, των φίλων. Παραινέσεις για αποφυγή κινδύνων εντός του σπιτιού και έξω από αυτό. Όλα με ποιητικό τρόπο.
Ένα άλλο ποίημα της κ. Παρώνη, αποτελείται από 24 διπλούς στίχους. Αυτό κι αν είναι κανονικό αλφαβητάρι, γιατί κάθε στίχος του αρχίζει και με ένα γράμμα του αλφαβήτου. Ακολουθούν 24 ποιήματα, και ηθοπλαστικά αλλά και εγκυκλοπαιδικά επίσης της κ. Παρώνη με 4 στροφές το καθένα. Είναι αφιερωμένα σε κάθε ένα γράμμα του αλφαβήτου. Εξηγούνται σ’ αυτά έννοιες όπως η αγάπη, η ικανότητα, ο ωφελιμότητα. Υπογραμμίζονται προτροπές για αποφυγή κινδύνων. Ενθαρρύνει για επωφελείς πρωτοβουλίες στη ζωή. Προκρίνει υγιεινούς τρόπους διατροφής, σεβασμού προς τη φύση κ.ά. Συστάσεις για αποφυγή βλαπτικών ουσιών (όπως η ζάχαρη). Συμβουλές για καλή συμπεριφορά στο σπίτι, στα αδέλφια. Διδάσκει τον σεβασμό και την προσήλωση στην παράδοση και στα πολύ ωραία πράγματα άλλων εποχών. Αναδεικνύονται μελλοντικές και επαγγελματικές ανησυχίες των μικρών παιδιών όπως και ονειροπολήσεις τους. Προτάσσονται διδαχές κοινωνικών αρετών όπως η αλληλοβοήθεια και η αμοιβαιότητα. Μαθήματα ανεκτικότητας και υποχωρητικότητας. Ενίσχυση του θρησκευτικού φρονήματος, και τονισμός της αξίας πολλών απαραίτητων πραγμάτων στη ζωή μας, όπως η προάσπιση της υγείας. Και εδώ, όλα προσεγγίζονται με ποιητικό σύστημα.
ΓΙΑ ΠΟΙΟΥΣ ΕΙΝΑΙ ΓΡΑΜΜΕΝΟ: Έγινε ήδη αντιληπτό πως το συγκεκριμένο βιβλίο απευθύνεται στους μικρούς μαθητές του Δημοτικού Σχολείου. Σ’ αυτό το στάδιο της εκπαιδευτικής τους διαδικασίας είναι πολύ σημαντικό να την προσεγγίσουν με τρόπο που να μην τους τρομάζει, αλλά να τους ενδυναμώνει στην προσπάθεια για την εμπέδωσή της.
ΤΙ ΩΘΗΣΕ ΤΑ ΤΡΙΑ ΑΥΤΑ ΑΤΟΜΑ ΣΤΗ ΣΥΝΤΑΞΗ ΑΥΤΗΣ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ – ΓΙΑ ΠΟΙΟ ΛΟΓΟ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΘΗΚΕ: Το κίνητρό τους αναφέρεται στον πρόλογο της έκδοσης. Πρόκειται για την απέραντη αφοσίωσή τους στα παιδιά και για την βαθιά τους αγάπη για την ελληνική γλώσσα. Η προσπάθειά τους αποβλέπει στην παροχή δυνατότητας για δημιουργική εκμάθηση και εμπέδωση της γλώσσας. Για να κατακτηθεί και να αγαπηθεί με ευκολότερο και διασκεδαστικό τρόπο η ελληνική γλώσσα, και να καταστεί έτσι σωστή η χρήση της.
ΠΟΙΑ ΤΑ ΜΕΣΑ ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝΤΑΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΣΤΟΧΟΥ: Στην επίτευξη του σκοπού μετέρχονται ποικίλα μέσα: ποιητικοί στίχοι, σκίτσα, εικόνες, πίνακες, σταυρόλεξα, κρυπτόλεξα. Υπάρχουν έγχρωμες εικόνες των 24 γραμμάτων σε πολλούς χρωματισμούς, για να εντοπίζονται ευκολότερα. Επίσης τα γράμματα, κεφαλαία και μικρά, με εικόνες τους και σε στίχους. Οι εικόνες τους συμβάλλουν στην πλήρη κατανόηση του προβαλλόμενου γράμματος, ενώ το σχετικό ποίημα αποδίδει χαρακτηριστικές ιδιότητες αυτού που απεικονίζεται πχ: «ρόδι μου τα σποράκια σου / τα ‘χεις συγκεντρωμένα / να τα μετρήσω θέλω εγώ / μα είναι αγκαλιασμένα».
ΠΟΙΑ Η ΙΔΙΑΙΤΕΡΌΤΗΤΆ ΤΟΥ – ΤΙ ΤΟ ΚΑΝΕΙ ΞΕΧΩΡΙΣΤΌ: Αυτό το πόνημα διακρίνεται για δύο πράγματα. 1ον) Είναι Αλφαβητάρι ποίησης και 2ον) Είναι διαδραστικό. Η κατάληξη –ικος φανερώνει πως κάτι σχετίζεται ή ανήκει, σε αυτό που δηλώνει η λέξη πχ σχολ-ικός. Άρα ο διαδραστικός έχει σχέση με τη διά-δραση, με τη δι-επίδραση, δηλ. με την αμοιβαία επίδραση ανάμεσα σε δύο ή περισσότερα στοιχεία ενός συνόλου. Διαδραστικός επομένως είναι ο αλληλ- επιδραστικός.
ΤΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΔΡΑΣΕΩΝ ΑΥΤΟΥ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ: Το παιδί, για να κατανοήσει πλήρως, να κάνει κτήμα του και να αφομοιώσει τη γλώσσα, θα υποβοηθηθεί και από ένα παράρτημα δραστηριοτήτων.. Ένα παράρτημα έχει ξεχωριστή λειτουργική αξία από τα υπόλοιπα τμήματα του βιβλίου. Συγχρόνως όμως είναι οργανικά συνδεδεμένο με αυτό. Στο αυτόνομο αυτό τμήμα, αλλά οργανικά συνδεδεμένο με το βιβλίο, οι μικροί μαθητές μπορούν: να ζωγραφίσουν εικόνες – να γράψουν λέξεις που αρχίζουν με συγκεκριμένα γράμματα – να εντοπίζουν και να διαχωρίζουν τα τμήματα μιας πρότασης – να αντιγράφουν προτάσεις – να μπορούν να διακρίνουν τα κεφαλαία γράμματα από τα μικρά – να εξασκήσουν την αφαιρετική τους ικανότητα – να χωρίζουν τις λέξεις σε συλλαβές – να επιλύουν μικρά σταυρόλεξα – να συγγράφουν λέξεις που αρχίζουν με διφθόγγους ή με δίψηφα σύμφωνα – να αντιστοιχίζουν εικόνες με λέξεις – να εντοπίζουν το Σωστό ή το Λάθος. Προς το τέλος υπάρχουν γραμματικές ασκήσεις για διάκριση ουσιαστικών, επιθέτων και ρημάτων.
Με τόσο πολλά θετικά, ευνοϊκά γνωρίσματα, είναι σίγουρο πως το πνευματικό αυτό δημιούργημα θα επιτελέσει τον σκοπό για τον οποίο εκπονήθηκε. Και ο στόχος είναι η παραγωγική, ευεργετική επαφή με την ελληνική γλώσσα και η δυνατότητα να διευρύνει το παιδί τις ικανότητές, με τη συνδρομή, με τη βοήθεια της ποίησης αυτή τη φορά.
Ευάγγελος Μπαλντούνης
Ακολουθήστε το tameteora.gr στο Google News!
