Η είσοδος του 2026, βρίσκει την ανθρωπότητα σε μία εξελισσόμενη τεράστια δομική κρίση με πολέμους, τεράστιες ανισότητες, οικολογική κρίση και γενικότερα την αμφισβήτηση και συντριβή ακόμα και των πιο στοιχειωδών αρχών του διεθνούς δικαίου, όπως κατέδειξε με εμφατικό τρόπο το πρόσφατο «ρεσάλτο» των ΗΠΑ στην Βενεζουέλα με την απαγωγή του ζεύγους Μαδούρο. Το παμφάγο και αδυσώπητο παγκόσμιο καπιταλιστικό σύστημα, όπως χωρίς δογματισμούς μεταλλάσσεται και εξελίσσεται ανάλογα με τις παγκόσμιες συνθήκες, ενσωματώνοντας τα πάντα, σε συνδυασμό με τις έντονες γεωπολιτικές ακραίες εντάσεις και αναταράξεις για το «χρυσόμαλλο δέρας» της πλανητικής ηγεμονίας μεταξύ των παγκοσμίων πόλων, απειλούν την ανθρωπότητα και τον ίδιο τον πλανήτη.
Του Γεωργίου Παπασίμου, Δικηγόρου
Η έκφραση του Antonio Gramsi «Ο παλιός κόσμος πεθαίνει, και ο καινούριος αγωνίζεται να γεννηθεί: σε αυτό το διάστημα εμφανίζονται τα τέρατα» αποδίδει με τον πιο πειστικό τρόπο τη σημερινή ρευστή και απρόβλεπτη γεωπολιτική αταξία, μεσούσης της σταδιακής υποχωρήσεως των ΗΠΑ, από την θέση που κατείχαν πριν λίγες δεκαετίες ως μοναδικής ηγεμονικής υπερδύναμης στην παγκόσμια σκηνή. Η ενδιάμεση αυτή περίοδος, όπου η απερχόμενη ηγεμονική δύναμη δεν αποδέχεται την απώλεια της πρωτοκαθεδρίας της και επιχειρεί με οποιονδήποτε τρόπο να αντιστρέψει την προϊούσα φθορά της, η δε επίδοξη αντικαταστάτριά της, η Κίνα, αλλά και οι υπόλοιποι παγκόσμιοι πόλοι Ρωσία και Ινδία, ενώ έχουν έντονη δυναμική δεν είναι σε θέση να λάβουν την πρωτοκαθεδρία στον πλανήτη, αποτελεί αποδεδειγμένα ιστορικά περίοδο, όπου οξύνονται στο έπακρο οι οικονομικοί ανταγωνισμοί και οι πόλεμοι.
Σε αυτόν τον αδυσώπητο διαγκωνισμό των «γιγάντων» βρισκόμαστε σήμερα και μόνο μέσα σε αυτό το πλαίσιο μπορεί να εξηγηθεί ο τυφώνας Trump και η άσκηση πολιτικών με κεντροαμερικανικό πρόσημο, που περιλαμβάνουν και ωμές πολεμικές κατά της Ε.Ε., με απειλή επιβολής υψηλών δασμών και απόσυρση της αμερικανικής αμυντικής ομπρέλας, απειλώντας να θρυμματίσουν παντελώς τις διαμορφωμένες ισορροπίες εντός του Δυτικού κόσμου, που διαμορφώθηκαν μετά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο, με αρχιτεκτονική μάλιστα που δομήθηκε, υπό την πρωτοβουλία και πρωτοκαθεδρία των ΗΠΑ.
Το εν λόγω διαμορφούμενο σκηνικό στον πλανήτη με κύρια χαρακτηριστικά την δυτική σταδιακή παρακμή σε οικονομικό, στρατιωτικό και παραγωγικό επίπεδο και την άνοδο του Ασιατικού κόσμου σε οικονομικό αλλά και στρατιωτικό επίπεδο δεν αποτελεί συγκυριακό φαινόμενο, αλλά έχει δομικά χαρακτηριστικά, καθόσον αποτελεί το επακόλουθο του φαινομένου της μεταβατικής περιόδου, του λεγομένου «φθινοπώρου» των ηγεμονιών και εν προκειμένω των ΗΠΑ και συνολικά της Δύσης.
Οι ΗΠΑ στην προσπάθειά τους να ανακόψουν την οικονομική παρακμή τους και τον αμφισβητούμενο ηγεμονικό τους ρόλο αποδομούν την διεθνή τάξη, που οι ίδιες επέβαλλαν μετά την κατάρρευση του Ανατολικού Μπλοκ, με συνέπεια την επιστροφή στον 19ο αιώνα, την εποχή των αυτοκρατοριών και της ισχύος αντί του διεθνούς δικαίου, που θεσμοθετήθηκε στις μεταπολεμικές «στάχτες» του Α’ και Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, που αιματοκύλησαν την ανθρωπότητα.
Οι καθημερινές δηλώσεις και οι επιθετικές ενέργειες Trump στις Η.Π.Α., περί προσάρτησης του Καναδά, της Γροιλανδίας, της διώρυγας του Παναμά, της αλλαγής καθεστώτος στην Βενεζουέλα, την Κολομβία, την Κούβα, το Μεξικό κλπ. (ή οτιδήποτε άλλο εξυπηρετεί τις μεγαλεπήβολες φαντασιώσεις του περί μεγάλης Αμερικής), έρχονται με οδυνηρό τρόπο να επισφραγίσουν τη συντριβή της ισχύος των διεθνών συνθηκών και των ήδη αποσαθρωμένων παγκόσμιων ισορροπιών, αφού ενισχύουν με έντονο τρόπο το ναζιστικό αφήγημα στις διεθνείς σχέσεις περί ζωτικού χώρου (Lebensraum), με την δημιουργία πλανητικών «φέουδων» των ισχυρότερων πόλων.
Για την κατανόηση αυτής της μεγάλης εικόνας, που αποτελεί και την εξήγηση των σημερινών τερατολογιών στη διεθνή σκηνή, αλλά και τις προσεχείς μεγαλύτερες και επικινδυνότερες εντάσεις, που πιθανόν να αντιμετωπίσει η ανθρωπότητα στα πλαίσια της περιόδου «του φθινοπώρου της Αμερικανικής ηγεμονίας», αρκεί κανείς να καταφύγει στο έργο των μεγάλων στοχαστών Ιμάνουελ Βάλερσταϊν και Τζιοβάνι Αρίγκι που ανέδειξαν τη θεωρία των κοσμοσυστημάτων (World System Theory). Σύμφωνα με αυτή, το διεθνές σύστημα διευθύνεται κατά καιρούς από κάποια ηγεμονική δύναμη που επιβάλλει τους κανόνες στην οικονομία, τη διπλωματία, την πολιτική, την κουλτούρα και τον πόλεμο, λειτουργώντας ως οργανωτική αρχή του παγκόσμιου συστήματος στη βάση ενός συγκεκριμένου κοινωνικού και πολιτικού παραδείγματος και προσφέροντας ταυτόχρονα κυβερνησιμότητα στο όλο σύστημα. Η εξέλιξη του διακρατικού συστήματος έχει τον χαρακτήρα μιας κυκλικής διαδικασίας ανόδου και πτώσης ηγεμονικών κρατών, διαδικασία κατά την οποία μετατοπίζεται το κέντρο εντός του καπιταλιστικού κοσμοσυστήματος. Σε κάθε μία από αυτές τις φάσεις ο κύκλος της κυριαρχίας του χρηματοπιστωτικού κεφαλαίου σηματοδοτεί τη λεγόμενη εποχή του «φθινοπώρου» της εκάστοτε ηγεμονίας, δηλαδή την περίοδο της αρχής του τέλους της. Το «φθινόπωρο» κάθε ηγεμονίας αποτελεί την έναρξη μιας μακράς περιόδου μεγάλης αστάθειας και όξυνσης των ανταγωνισμών.
Στο στάδιο αυτό βρισκόμαστε σήμερα εν σχέσει με την προηγηθείσα αμερικανική πλανητική ηγεμονία, επιτείνοντας την ρευστότητα και την ένταση μεταξύ των παγκόσμιων πόλων, δημιουργώντας συνθήκες έντονης πλανητικής αταξίας, που επισύρει τεράστιους κινδύνους για την ανθρωπότητα.
«Η ενδιάμεση αυτή περίοδος, όπου η απερχόμενη ηγεμονική δύναμη δεν αποδέχεται την απώλεια της πρωτοκαθεδρίας της και επιχειρεί με οποιονδήποτε τρόπο να αντιστρέψει την προϊούσα φθορά της, η δε επίδοξη αντικαταστάτριά της, η Κίνα, αλλά και οι υπόλοιποι παγκόσμιοι πόλοι Ρωσία και Ινδία, ενώ έχουν έντονη δυναμική δεν είναι σε θέση να λάβουν την πρωτοκαθεδρία στον πλανήτη, αποτελεί αποδεδειγμένα ιστορικά περίοδο, όπου οξύνονται στο έπακρο οι οικονομικοί ανταγωνισμοί και οι πόλεμοι.»
Ακολουθήστε το tameteora.gr στο Google News!
