Γεννημένος τον Αύγουστο του 1941 στην Καλαμάτα, ήταν μόλις 2 ετών όταν ο πατέρας του εκτελέστηκε από τους Γερμανούς στο Μονοδένδρι. Είχαν προηγηθεί, ένα μήνα νωρίτερα, με τη συνδρομή και υπόδειξη μασκοφόρων, μαζικές συλλήψεις στη Σπάρτη -αληθινό πογκρόμ-, οι οποίες έστειλαν την αφρόκρεμα της τοπικής κοινωνίας (γιατρούς, δικηγόρους, δημόσιους υπαλλήλους, όπως ο πατέρας του Μιχάλη, ο Λευτέρης Παπαγιαννάκης) στις γερμανικές φυλακές της Τρίπολης.
Όποιος είχε σχέση ή συμπαθούσε το ΕΑΜ, έπρεπε για να γλιτώσει τη ζωή του να δηλώσει υποταγή στο τοπικό Τάγμα Ασφαλείας που είχε συγκροτήσει ο Λεων. Βρεττάκος, ώστε να εξαλειφθεί από τη Σπάρτη κάθε προοδευτική φωνή.
Επόμενο, η ενηλικίωση θα τον βρει στην Αριστερά. Θα ενταχθεί ήδη από το 1960 στη Νεολαία της ΕΔΑ και θα δραστηριοποιηθεί με πάθος στους φοιτητικούς αγώνες (1.1.14, 15% κ.τ.λ). Εκλεγμένος στη «Θέμιδα», τον σύλλογο των φοιτητών της Νομικής, συμμετέχει ενεργά στη Συντακτική Επιτροπή της Πανσπουδαστικής, του φοιτητικού περιοδικού που προαναγγέλλει τη σύντομη Άνοιξη της δεκαετίας του ’60. Για τον Μιχάλη άλλωστε η ένταξη στην Αριστερά είχε ως αναφορά το ευρύ και πολύχρωμο όραμα του ΕΑΜ και όχι το σχήμα της λενινιστικής ορθοδοξίας. Το μόνο ίσως λενινιστικό πρόταγμα που υιοθετούσε ήταν η ανάγκη για συγκεκριμένη (δηλαδή τεκμηριωμένη) ανάλυση κάθε συγκεκριμένης κατάστασης. Στο σημείο αυτό βρήκε ανταπόκριση, και μάλιστα υψηλού επιπέδου, στον κύκλο που σχηματίστηκε γύρω από το περιοδικό Ο Πολίτης, (Άγγελος Ελεφάντης)
Εκλέχθηκε τρεις φορές ευρωβουλευτής, το 1989, το 1994 και το 1999. Η προσφορά του στην ευρωβουλή ήταν πολύ σημαντική γιατί γνώριζε καλά το ευρωπαϊκό γίγνεσθαι, την ιστορία και την πορεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τις δυνάμεις, ρεύματα και προγράμματα που διατρέχουν όλες τις ευρωπαϊκές πολιτικές δυνάμεις.
Ο Μιχάλης Παπαγιαννάκης ήταν ένας άνθρωπος του διαλόγου και της σύνθεσης, δεν είχε στον πυρήνα της θέσης του θέσφατα σαν αυτά που συχνά ορθώνουν τείχη ανάμεσα στους ανθρώπους της αριστεράς (ακούτε εκεί στον ΣΥΡΙΖΑ, τη ΝΕΑ ΑΡΙΣΤΕΡΑ, στο ΜΕΡΑ25?). Δεν απαιτούσε τον σεβασμό ωστόσο τον κέρδιζε με την πρώτη επαφή.
Οραματιζόταν την αριστερά να παίξει ρόλο, να μην κάθεται στη γωνία ή στον καναπέ της, αφιέρωσε όλη του την ενέργεια από τα χρόνια της ΕΔΑ μέχρι το τέλος της ζωής του σε αυτή την ιστορική επανίδρυση της ελληνικής αριστεράς. Δυστυχώς έφυγε πριν προλάβει να δει την τόσο έντονη επιθυμία του να εκπληρώνεται, όμως συνέβαλε τα μέγιστα με την επιμονή του στο να αλλάξει η αντίληψη για το ρόλο της αριστεράς από τον παθητικό και στείρο καταγγελτισμό στην ενεργητική πρωτοβουλία με επίκεντρο την κοινωνία και της δικαιοσύνης. Στήριξε με πάθος το όραμα της αριστεράς που διεκδικεί τη στήριξη του λαού όχι για να καταγγέλλει από τη γωνία της, δέσμια των φαντασμάτων του παρελθόντος, αλλά ακόμη και για να ασκήσει κυβερνητικό έργο, να πορευθεί στο πλάι του λαού προς ένα μέλλον ευνοϊκότερο από τη ζοφερή πραγματικότητα του παρόντος.
Το σημαντικότερο όλων όμως, δεν είχε ταμπού. Μια μόλις εβδομάδα μετά την λήξη των ολυμπιακών αγώνων του 2004, σε συνέντευξη του στην ΑΥΓΗ μιλά για όσα πολλοί θέλαμε να πούμε αλλά ίσως φοβόμαστε την κατακραυγή, θέτει το θέμα σε μια βάση πέρα από την οικονομική ζημιά την οποία ο ίδιος ως οικονομολόγος γνώριζε καλά και θέτει μια ηθική και οικολογική διάσταση στο θέμα: «…Σε ένα διάστημα 2-3 χρόνων πήραν όλους τους ελεύθερους χώρους και τους κάλυψαν. Επομένως, η οικονομική διάσταση, η περιφερειακή διάσταση, η οικολογική διάσταση μου αρκούν για να είμαι αντίθετος. Να προσθέσω και την ιδεολογική φόρτιση που είναι απαράδεκτη. Μεγάλη ιδέα, εθνικισμός, κρατισμός, λατρεία του πρωταθλητισμού, θεοποίηση του χρυσού μεταλλίου, και βεβαίως το ντόπινγκ που τώρα ανακαλύψαμε…» (5/9/2004)
Ο Παπαγιαννάκης, μαζί με άλλους, άνοιξε δρόμους, διαμόρφωσε καθοριστικά την ευρωπαϊκή, οικολογική, προγραμματική φυσιογνωμία της αριστεράς. Τον τιμούμε και τον ευχαριστούμε γι΄ αυτή του την πολύτιμη παρακαταθήκη. Μας λείπει ο Παπαγιαννάκης… Δεν πρόλαβε να δει την Ευρώπη και την Ελλάδα της κρίσης, δεν πρόλαβε να μας αναλύσει το φαινόμενο, δεν πρόλαβε να μας δώσει τη «μεγάλη εικόνα»… Δεν πρόλαβε κι άλλα πολλά…
Για το εράνισμα: Βασίλειος Παππάς – εκπαιδευτικός
ΥΓ. Καλό είναι οι σ. του ΣΥΡΙΖΑ, της ΝΕΑΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ, του ΜΕΡΑ25 να μελετήσουν τα κείμενα και τις τοποθετήσεις του. Μάλλον έχουν διαβάσει μόνον τα εξώφυλλα. Όσο για τους του ΠΑΣΟΚ, δεν τους συμπαθούσε και «ιδιαίτερα»!!!
Ακολουθήστε το tameteora.gr στο Google News!
