Η ανάρτηση του Επίκ. Καθηγητή Ψυχιατρικής και Προέδρου του ΔΣ του ΚΕΘΕΑ Χρίστου Λιάπη, με την οποία αποχαιρετά τον Νίκο Σαργκάνη, τον «Ελληνα θεό του τέρματος» δημοσιεύθηκε τόσο από το “ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ”, όσο και από “ΤΟ ΒΗΜΑ” και την “ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ”. Το κείμενό του, όπου μιλώντας για τον «τερματοφύλακα γιατρό”, φτάνει στον τερματοφύλακα “θεό”, ακολουθεί:
Από τον Τερματοφύλακα Γιατρό στον τερματοφύλακα «θεό»….
«Με τα χέρια του μπορεί να αλλάξει τους κανόνες. Μπορεί να τους μεταμορφώσει», όπως γράφει ο Ρομπέρτο Σαβιάνο στο βιβλίο του «Η ομορφιά και η κόλαση». Όπως ακριβώς ο τερματοφύλακας, στο ποδόσφαιρο αλλάζει τους ετυμολογικούς κανόνες, μεταμορφώνοντας, παροδικά, μέσα στα καρέ της περιοχής του, τις ονοματολογικές νόρμες ενός αθλήματος που αντλεί το όνομά του από τα πόδια που χτυπούν τη μπάλα – παρότι στις ΗΠΑ το αποκαλούν “soccer”.
Μέσα στο κουτάκι του πρώτου Subbuteo -όπως ονομάστηκε το πρώτο επιτραπέζιο ποδοσφαιράκι- που κυκλοφόρησε το 1948 υπήρχαν είκοσι παίκτες από σκληρό χαρτόνι. Τους τερματοφύλακες παρίσταναν δύο κάθετες βάσεις με μεταλλικές ράβδους οι οποίες χρησίμευαν στη μετακίνησή τους, όπως μας πληροφορεί η εισαγωγή ενός από τα τεύχη του “Τερματοφύλακα γιατρού” που επανακυκλοφορούν πρόσφατα, με πρωταγωνιστή τον θρυλικό Μπεμ Λίπερ, ο οποίος απέκρουε πάντα τα σουτ των αντιπάλων, στη δεύτερη εικονογραφημένη ιστορία του «Μπλεκ» των παιδικών μας χρόνων, την ίδια ακριβώς περίοδο που ο Νίκος Σαργκάνης απογειωνόταν ως «Φάντομ» στα αληθινά ποδοσφαιρικά γήπεδα της δεκαετίας του 80. Πάλι αδικημένος ο τερματοφύλακας, αυτή η καταδικασμένη φιγούρα που στο αληθινό ποδόσφαιρο υποχρεούται να μπλοκάρει, αντί να σκοράρει και που ακόμη και στο πρώτο επιτραπέζιο ποδοσφαιράκι ήταν αναγκασμένος “να στέκεται μπροστά από τα δίχτυα μονίμως με ανοιγμένα τα χέρια, λες και κάποιος τον απειλεί με όπλο. Λες και υποχρεώθηκε σε μία αιώνια τιμωρία όπως εκείνη του Άτλαντα που έπρεπε να κρατάει τον ουράνιο θόλο”, όπως διαβάζουμε πάλι στο εσώφυλλο του “Τερματοφύλακα γιατρού”, για αυτήν την “πλαστική” φιγούρα που στέκεται μπροστά από τα δίχτυα και κρατιέται στο παιχνίδι με μια πλαστική ράβδο η οποία τη μετακινεί δεξιά και αριστερά. Πάντοτε με τα χέρια ανοιχτά, σε ένα παιχνίδι όπου οι άλλοι απαγορεύεται να τα χρησιμοποιήσουν.
Σε αυτήν τη θέση που διαλέγουν όλα τα παιδιά που πιστεύουνε πως είναι ‘ξεχωριστά’, ιδιαίτερα, όλοι οι μικροί παίκτες που ο ψυχισμός τους μπορεί να ενσωματώσει τον παραλογισμό που κρύβει η επιλογή της μόνης θέσης ή οποία σού επιτρέπει να πιάνεις τη μπάλα με τα χέρια, σ’ ένα παιχνίδι που λέγεται ποδόσφαιρο. Μία ασκητική στάση (αυτα-)πάρνησης του σκοραρίσματος και υπαγωγής μίας ιδιαίτερης προσωπικής ικανότητας στην υπηρεσία του κοινού καλού. Ο τερματοφύλακας ποτέ δε θα σκοράρει, φοράει γάντια και μακρυμάνικη στολή με διαφορετικά χρώματα απ’ τις εμφανίσεις των συμπαικτών του. Αυτά είναι τα διάσημα του οφικίου του, που τα φέρει με τίμημα το άγχος του διαρκώς αμυνόμενου και την περιορισμένη συμμετοχή στη συνεχώς εξελισσόμενη δράση του παιχνιδιού, ενώ όλοι, φίλαθλοι και συμπαίκτες περιμένουν από αυτόν την αδιάλειπτη επαλήθευση του «παπικού αλάθητου», καθώς κάθε λάθος του σημαίνει «γκολ» για την αντίπαλη ομάδα.
Τερματοφύλακας έπαιζε μικρός και ο εκλιπών Πάπας Ιωάννης Παύλος Β, στην Πολωνία, όπως και ο Γάλλος συγγραφέας Αλμπέρ Καμύ που αγωνίστηκε ως τερματοφύλακας στην ομάδα Junior Racing Universitaire d’Alger πριν προσβληθεί από φυματίωση στα 18 του χρόνια.
Η Telegraph, μάλιστα, επισημαίνει τα βαθύτερα, πιο σκοτεινά μαθήματα ζωής που πήρε ο Καμύ από το ποδόσφαιρο: «Μοιάζει ταιριαστό για έναν φιλόσοφο σαν τον Καμύ να είναι τοποθετημένος στη μέση ανάμεσα σε δύο δοκάρια (δηλαδή ανάμεσα σε μια εστία τέρματος). Είναι ένα μοναχικό κάλεσμα, ένα άτομο απομονωμένο μέσα σε μια ομαδική ηθική, ένας που παίζει με διαφορετικούς περιορισμούς από τους υπόλοιπους. Εάν η ομάδα του σκοράρει, ο τερματοφύλακας ξέρει ότι δεν οφείλεται καθόλου σε εκείνον. Αν όμως η αντίπαλη ομάδα σκοράρει, φταίει γι όλα αυτός. Ως φύλακας της εστίας, ο Καμύ είχε άφθονο χρόνο να αναλογιστεί τον παράλογο χαρακτήρα της θέσης του».
Όπως έλεγε ο ίδιος: «Έμαθα… ότι η μπάλα δεν φτάνει ποτέ από την κατεύθυνση που την περιμένουμε».
Όπως δεν περιμέναμε να χάσουμε τόσο αναπάντεχα τον Νίκο Σαργκάνη. Τον Έλληνα «θεό» του τέρματος. Όπως δεν περιμέναμε ότι τα φάντομ πέφτουν ή ότι πεθαίνουν και οι εκατόγχειρες, όταν, στα προκριματικά του Παγκοσμίου Κυπέλου του 1982, μετά την εκπληκτική του εμφάνιση απέναντι στη Δανία, οι εφημερίδας της Δανίας, την επόμενη μέρα, εμφανίστηκαν με τίτλους: «Το ελληνικό φάντομ απογειώθηκε», «Ο άνθρωπος με πέντε χέρια», «Ο τερματοφύλακας σαρανταποδαρούσα» και «Ένας 100χειρας στην Κοπεγχάγη»….καλή πτήση Νίκο Σαργκάνη και καλή προσγείωση στο χορτάρι του Παραδείσου…
Χρίστος Χ. Λιάπης MD, MSc, PhD
Eπικ. Καθηγητής Ψυχιατρικής
Δημοκρίτειου Παν/μιου Θράκης
Πρόεδρος ΔΣ ΚΕΘΕΑ
Μέλος Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων Δημόσιας Υγείας
Μέλος Εθνικής Επιτροπής Σχεδιασμού και Συντονισμού για την Αντιμετώπιση των Ναρκωτικών
Visiting Professor Philips University of Cyprus
Από τον Τερματοφύλακα Γιατρό στον τερματοφύλακα «θεό»….
Ακολουθήστε το tameteora.gr στο Google News!
