Όπως κάθε χρόνο στις 15 Νοεμβρίου, έτσι και φέτος επιτρέπει ο Άγιος Τριαδικός Θεός να εισέλθουμε στην Σαρακοστή των Χριστουγέννων, σαράντα μέρες πριν από τη Δεσποτική εορτή και χαρακτηρισμένη ως Μητρόπολη των εορτών, αυτή της Γεννήσεως του Κυρίου Ημών Ιησού Χριστού.
Μας λέει χαρακτηριστικά ο αείμνηστος ιεροκήρυκας του παραδείσου Δημήτριος Παναγόπουλος, πως χωρίς τη Γέννηση του Χριστού, δε θα γιορτάζαμε ούτε Περιτομή, ούτε Θεοφάνεια, ούτε Πάθη, ούτε Ταφή, ούτε Ανάσταση. Δε θα γιορτάζαμε φυσικά ούτε τους αναρίθμητους Αγίους που μαρτύρησαν στο όνομα Του.
Σαρακοστή σημαίνει περίοδος προετοιμασίας και αγώνος. Πολύς κόσμος προβάλλοντας ως επιχείρημα το χαρμόσυνο γεγονός της Γεννήσεως και την εορταστική ατμόσφαιρα με τους δεντροστολισμούς και τα πολύχρωμα φώτα, στέκεται αδιάφορος ή αρνητικός απέναντι στη θεόσδοτη εντολή της νηστείας, σε αντίθεση με την περίοδο της σαρακοστής του Πάσχα που ενόψει των φρικτών γεγονότων των Παθών και της Σταύρωσης, κάνουν πιο αποδεκτή την τήρηση της νηστείας.
Μας λέει όμως ο Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης στο Ιερό Πηδάλιο,πως η Νηστεία αυτή γίνεται προς τιμήν του Χριστού που θα γεννηθεί, καθώς και για την εξάλειψη των αμαρτιών μας, ώστε πιο καθαροί στην ψυχή, να Τον υποδεχτούμε την Άγια Νύχτα της 24ης Δεκεμβρίου.
Στο πρώτο αυτό κείμενο που δημοσιεύουμε, θα σταθούμε στη φοβερά μεγάλη σύγχυση που υπάρχει, στο σύνολο των πιστών αλλά και των κληρικών (με λίγες εξαιρέσεις) στον τρόπο της συγκεκριμένης νηστείας. Είναι αλήθεια πως αν κανείς ρωτήσει τυχαία μερικούς ανθρώπους που νηστεύουν, ποιος είναι ο τρόπος της νηστείας θα πάρει αρκετές διαφορετικές απαντήσεις. Εύλογα λοιπόν, κάποιος θα αναρωτηθεί: Μήπως δεν τα θέσπισε καλά η Εκκλησία; Μήπως δεν τα έγραψαν καλά οι Άγιοι Πατέρες; Μήπως δε φώτισε σωστά το Πνεύμα το Άγιο;
Τίποτα από τα παραπάνω φυσικά δεν ισχύει. Η αλήθεια είναι πως αυτή η νοθεία στον τρόπο νηστείας, προήλθε κυρίως από την άγνοια των κανόνων και από το πώς βόλευε τον καθένα ώστε να περάσουν οι μέρες όσο το δυνατόν πιο ανώδυνα για την… κοιλιά μας!
Ο άμβωνας για άλλη μια φορά φέτος θα σιωπήσει για αυτό το πολύ σοβαρό θέμα, ή στην καλύτερη περίπτωση θα αναφερθεί γενικά και αόριστα στην έναρξη της καθιερωμένης νηστείας, λέγοντάς μας πως σκοπό έχει τον αγώνα, το κόψιμο των παθών, την αγάπη και διάφορα άλλα γλυκανάλατα. Όταν όμως ξεκινάς με λανθασμένο τρόπο, να βάλεις τη βάση του αγώνα, που είναι η βρωματική νηστεία, τότε το πιθανότερο είναι ότι θα χάσεις τη σειρά σου και σε όλα τα υπόλοιπα.
Θα ακούσουμε πάλι φέτος πολλές φορές κλισέ και παράλογες φράσεις,ότι δήθεν τα εξερχόμενα βλάπτουν και όχι τα εισερχόμενα, φράση που ουδεμία σχέση έχει με τη νηστεία ή ακόμα χειρότερα θα ακούσουμε κάποιους να λένε πως…… μάταια νηστεύεις αφού δεν τα έχεις καλά με το γείτονα ή με τον ξάδερφο κλπ. Συνεπώς μας λένε πως αν ο αγώνας που κάνουμε είναι μέτριος, είναι προτιμότερο να μείνουμε τελείως εκτός αγώνος!!! Αν είναι δυνατόν!
Να θυμίσουμε πως ο Κύριος στα φοβερά «ουαί» τελειώνοντας είπε τη φράση… «ταῦτα δὲ ἔδει ποιῆσαι κἀκεῖνα μὴ ἀφιέναι».
Θα κάνεις και εκείνα, θα κάνεις και τα άλλα. Όχι αφού δεν κάνεις τα μισά, σταμάτα να κάνεις και τα υπόλοιπα.
Ας επιστρέψουμε όμως στο αρχικό μας θέμα και στον τρόπο της νηστείας.
Η νηστεία των Χριστουγέννων είναι μία εύκολη σχετικά νηστεία. Έχει ψάρι κάποιες μέρες, έχει λάδι τις περισσότερες και μόνο δύο μέρες μέσα στην κάθε εβδομάδα είναι αυστηρή νηστεία άνευ ελαίου. Άνευ ελαίου είναι φυσικά και η παραμονή των Χριστουγέννων, εκτός αν πέσει Σάββατο ή Κυριακή, οπότε θα έχουμε κατάλυση ελαίου.
Ο 69Ος κανόνας του Πηδαλίου, στον οποίο αναφέρονται όλες οι νηστείες του έτους, όπως και ο τρόπος και ο λόγος, μας ενημερώνει για τον υπεραπλούστατο τρόπο που πρέπει να νηστεύουμε τις 40 μέρες των Χριστουγέννων.
Από την πρώτη λοιπόν μέρα μέχρι την τελευταία, τρώμε ψάρι ΜΟΝΟ τα Σαββατοκύριακα, λάδι τις καθημερινές και άνευ ελαίου είναι η Τετάρτη και η Παρασκευή κάθε εβδομάδας.
Αυτό είναι όλο!
Ούτε λάδι από 15 έως Εισοδίων, ούτε ψάρι κάθε μέρα από 21 και μετά, ούτε σταματάμε το ψάρι του Αγίου Σπυρίδωνος και άλλα τέτοια αυθαίρετα.
Παρακάτω παραθέτουμε απομαγνητοφωνημένο ένα απόσπασμα από ομιλία του μακαριστού και αειμνήστου Δημητρίου Παναγόπουλου, που απαντάει σε ερώτηση ακροατών για το συγκεκριμένο θέμα.
{…}πριν ξεκινήσω να μιλάω για το αποψινό θέμα, θα ήθελα να απαντήσω σε ένα ερώτημα που μου φέρατε.
- Άλλοι μας λέγουν, πως το σαρανταήμερο προ των Χριστουγέννων, τρώμε ψάρι όλες τις ημέρες πλην Τετάρτηςκαι Παρασκευής, έως την 12/12 εορτή του Αγίου Σπυρίδωνα και έπειτα σταματάμε.
- Άλλοι μας λέγουν πως όλο το σαρανταήμερο, μέχρι των Χριστουγέννων, τρώμε ψάρια μόνο Σάββατο και Κυριακή.
Ποιο είναι το αληθές; Το δεύτερο είναι το αληθές. Το πρώτο δεν είναι αληθές.
Δυστυχώς, οι γυναίκες είναι αυτές που κόβουν και ράβουν όλες τις θρησκείες, τις φτιάχνουν στα μέτρα τους και τις κυκλοφορούν.
Υπάρχει η εξής γνώμη σε πολλούς. Ότι θα πρέπει να νηστέψουν από του Αγίου Φιλίππου μέχρι των Εισοδίων, προκειμένου να κοινωνήσουν και νηστεύουν το ψάρι. Έπειτα από των Εισοδίων μέχρι του Αγίου Σπυρίδωνος, τρώνε ψάρι όλες τις μέρες και αρχίζουν πάλι νηστεία από του Αγίου Σπυρίδωνος μέχρι τα Χριστούγεννα για να κοινωνήσουν τα Χριστούγεννα. Με βάση λοιπόν το πότε θέλουν αυτοί να κοινωνήσουν, κάνουν αυτή τη νηστεία. Αυτή είναι η μία κατηγορία ανθρώπων.
Η άλλη κατηγορία των ανθρώπων είναι η εξής. Τρώνε όλες τις ημέρες ψάρι, δηλαδή, Δευτέρα, Τρίτη, Πέμπτη, Σάββατο, Κυριακή…….πέντε φορές την εβδομάδα ψάρι, πλην Τετάρτης και Παρασκευής.
Άλλοι πάλι είναι αυτοί που τρώνε ψάρι όλη αυτήν την περίοδο, αλλά μέχρι του Αγίου Σπυρίδωνος για να κοινωνήσουν τα Χριστούγεννα.
Όλοι αυτοί έχουν φτιάξει μια δικιά τους θρησκεία.
Η πραγματικότητα όπως αναφέρει το Ιερό Πηδάλιο και όσοι έχετε Ιερό Πηδάλιο, θα διαβάσετε με προσοχή, βρίσκεται στον 69ο κανόνα των Αγίων Αποστόλων που ομιλεί περί νηστείας. Εκεί θα βρείτε ότι έχει κατάλυση ιχθύος μόνο Σάββατο και Κυριακή. Δηλαδή, Τετάρτη και Παρασκευή άνευ ελαίου, Δευτέρα, Τρίτη, Πέμπτη λάδι και Σάββατο και Κυριακή ψάρι.
Αυτό είναι! Από την πρώτη μέρα που θα αρχίσει η νηστεία στις 15/11 μέχρι την 23η Δεκεμβρίου, διότι η παραμονή των Χριστουγέννων πάντα νηστεύεται. Όπως νηστεύεται η παραμονή των Φώτων. Βέβαια αν πέσει Σάββατο ή Κυριακή θα καταλύσεις λάδι, επειδή αυτές τις δύο μέρες δε νηστεύουμε ποτέ, πλην του Μ. Σαββάτου.
Κατά συνέπεια τώρα, το σωστό είναι αυτό που γράφει το Ιερό Πηδάλιο. Αυτό είναι το διαιτολόγιο των Χριστουγέννων και της νηστείας των Αγίων Αποστόλων επίσης. Επειδή αυτές οι δύο νηστείες, γίνονται κατά τον ίδιο τρόπο. Όπως επίσης η νηστεία της Μ. Τεσσαρακοστής και η νηστεία του 15αυγούστου νηστεύονται κατά τον ίδιο τρόπο. Τώρα τί φτιάχνει ο καθένας, δεν ξέρω. Αν βέβαια υπάρχει θέμα υγείας τότε θα συνεννοηθεί ο ασθενής με τον πνευματικό και ό,τι του πει θα φάει. Αλλά εφόσον τα πράγματα έχουν καλώς και δεν έχουμε την ανάγκη να καταλύσουμε τη νηστεία με τη βοήθεια του Θεού, αυτή είναι η εντολή και κατ’αυτήν την έννοια πρέπει να γίνεται η νηστεία.{…}
Κλείνοντας την πρώτη αυτή δημοσίευση, θα θέλαμε να τονίσουμε πως σκοπός αυτών των αναρτήσεων, είναι το να γνωρίσουμε τις επιταγές της Εκκλησίας, δηλαδή των Ι. Κανόνων, που θέσπισαν οι Άγιοι Πατέρες και οι αναγνωρισμένες Αγίες Οικουμενικές Σύνοδοι και ο καθένας έπειτα, να αγωνίζεται σύμφωνα με τις δυνατότητές του. Να προσπαθούμε δηλαδή να φτάσουμε εμείς εκεί που πρέπει – πάντα με την ευχή του πνευματικού μας – και όχι να παρουσιάζουμε τις δυνατότητές μας ως κανόνες της Εκκλησίας, φτιάχνοντας έναν Θεό στα μέτρα μας.
Ευχές για καλή δύναμη στην πορεία για την Βηθλεέμ που μόλις ξεκίνησε.
(***)Το απομαγνητοφωνημένο απόσπασμα βρίσκεται στα πρώτα λεπτά της ομιλίας του αειμνήστου Δημητρίου Παναγόπουλου, με τίτλο …..’’ΑΓΡΟΝ ΗΓΟΡΑΣΑ’’ … η οποία είναι διαθέσιμη και στο youtoube.
Επιμέλεια κειμένου Βαξεβανίδης Νίκος
Ακολουθήστε το tameteora.gr στο Google News!
