Στις πονηρές μέρες που ζούμε, τον πιστό λαό ζαλίζουν διάφορες θεωρίες, κατεξοχήν αβάσιμες και μακριά από θεολογικό και Ορθόδοξο πνεύμα. Κύριο χαρακτηριστικό όλων εκείνων, είτε ιερέων είτε λαϊκών, που μπερδεύουν τον ακατήχητο δυστυχώς λαό, είναι η παρερμηνεία αγιοπατερικών χωρίων και εν πολλοίς η αλλοίωση – ακουσίως θέλω να πιστεύω – των λόγων των Αγίων και του Ευαγγελίου.
Ένα τέτοιο θέμα που συχνά ερχόμαστε αντιμέτωποι είναι το κατά πόσο οι πιστοί πρέπει να επικαλούνται τη φιλοσοφία και ακόμα περισσότερο αν οι ποιμένες πρέπει να χρησιμοποιούν φιλοσοφικά δήθεν επιχειρήματα ώστε να κατηχήσουν το ποίμνιο.
Παρακάτω παραθέτω το κήρυγμα ενός από τους μεγαλύτερους και λαμπρότερους εργάτες της Εκκλησίας και του λόγου του Θεού, που στη συνείδηση ολόκληρης της Οικουμένης, έμεινε ως ο αξεπέραστος στην ερμηνεία της Αγίας Γραφής και των αγιοπατερικών λόγων. Ο νέος Χρυσόστομος με το παρατσούκλι ….’’ερμηνευτικό τρυπάνι’’.
Έλεγε ο μακαριστός π. Γεώργιος Καψάνης ο αγιορείτης πως σίγουρα ο Θεός τον έχει κατατάξει στις τάξεις του Αβραάμ. Αφού αυτή, η σύγχρονη και αγία μορφή της Ορθοδοξίας κατάφερε το ακατόρθωτο και ερμήνευσε όλα τα βιβλία της Αγίας Γραφής (!!!) διαφωτίζοντας κυρίως τον πιστό λαό και δίνοντας απαντήσεις σε δυσερμήνευτα χωρία που ακόμα και μεγάλα αναστήματα του εκκλησιαστικού χώρου, δυσκολεύτηκαν ή ακόμα και δεν κατάφεραν να τα αγγίξουν. Σήμερα, οι 5,500 (πεντέμιση χιλιάδες!!!) περίπου ομιλίες του, κοσμούν τα αρχεία πολλών πιστών, μοναστηριών, κελλιών, ραδιοφωνικών σταθμών αλλά και μητροπόλεων και στηρίζουν, ενδυναμώνουν και γλιτώνουν από παγίδες και αιρέσεις το λαό του Θεού.
Ο λόγος για τον γ. Αθανάσιο Μυτιληναίο.
Ακολουθεί η απομαγνητοφώνηση.
Θέμα: Φιλοσοφία και χριστιανισμός.
Πολλοί θεωρούν τον χριστιανισμό, ότι είναι φιλοσοφία ή φιλοσοφικό σύστημα.
Είναι όμως φιλοσοφία ο χριστιανισμός; Βέβαια, αν διαβάσετε – και καλό θα είναι να αρχίσετε να διαβάζετε, Πατέρες της Εκκλησίας μας – και θα ήταν μάλιστα ευχής έργον, όσα παιδιά προχωράτε στο λύκειο και κάνετε λίγα αρχαία, να έχετε μία προσέγγιση με το κείμενο, θα ήτανε μία αληθινή ευλογία, θα βρείτε σε κάποιους Πατέρες και μάλιστα δοκίμους Πατέρες, τη λέξη “φιλοσοφία”. Να λέγουν το χριστιανισμό “φιλοσοφία”.
Πρέπει όμως να κάνουμε μία διευκρίνιση. Όταν οι Πατέρες λέγουν τον όρο “φιλοσοφία”, εννοούν την ευσέβεια και δεν εννοούν όπως παρερμηνεύουν μερικοί, καθόλου αυτό που λέμε “φιλοσοφία”!
Ας πούμε ότι από τους Πατέρες, έγινε μία “κατάχρησις” του όρου. Θα μπορούσε να ειπωθεί ότι η υψίστη φιλοσοφία είναι ο χριστιανισμός, αλλά ΜΟΝΟ ως κατάχρηση του όρου και όχι επειδή πραγματικά θα μπορούσε να χαρακτηρισθεί ο χριστιανισμός φιλοσοφία! Θα το δούμε στη συνέχεια ότι ο χριστιανισμός δεν έχει ΚΑΜΜΙΑ μα ΚΑΜΜΙΑ απολύτως σχέση με τη φιλοσοφία! Για να μην πω ότι και τον βλάπτει. Για να μην πω, ότι η φιλοσοφία στέκεται εχθρικά απέναντί του και αντιστρόφως!
Όταν λέμε λοιπόν φιλοσοφία, τι εννοούμε;
Φιλοσοφία είναι η σκέψη του ανθρώπου, η έρευνα του ανθρώπου, να βρει την αλήθεια, αλλά ως όργανό της να βρει την αλήθεια, χρησιμοποιεί την λογική. Διότι όλη η υπόθεση είναι η έυρεση της αληθείας. Τι θέλουμε να πετύχουμε στη φιλοσοφία; Την έυρεση της αληθείας.
Τι θέλουμε στο χριστιανισμό; Την αλήθεια! Και όταν λέμε την αλήθεια, δεν εννοούμε βεβαίως για μερικά ίσως καθημερινά πράγματα. Εγώ θα σας πω τεράστια θέματα γύρω από το τι είναι αλήθεια.
Ξέρετε, ο Πιλάτος τι είπε εις τον Χριστό, όταν Εκείνος είπε “ήρθα να μαρτυρήσω την αλήθεια”; Ο Πιλάτος είπε “και τι εστίν αλήθεια;”
Πολλοί λένε ότι το είπε περιφρονητικά. Δε βαριέσαι. Πολλοί έψαξαν και μίλησαν για την αλήθεια!
Όμως κανείς δε μπόρεσε να πει για αυτήν. Δε μπορούσε βέβαια να αντιληφθεί ο ταλαίπωρος εκείνος άνθρωπος, ότι μπροστά του είχε κάποιον που δεν ήρθε να πει την αλήθεια, αλλά ήτο…. Η Αλήθεια!
Συνεπώς στη φιλοσοφία έχουμε την εύρεση της αληθείας και στο χριστιανισμό έχουμε κάτι ομοίως που αφορά στην αλήθεια. Παράδειγμα: Τι είναι ο Θεός ; Τεράστιο και πελώριο ερώτημα. Θα θέλαμε να μάθουμε την αλήθεια περί του Θεού.
Ένα δεύτερο σημείο είναι, ποια είναι η σχέση του Θεού με τη δημιουργία Του και με τον άνθρωπο;
Σκεφτείτε πόσες θρησκείες έφτιαξαν οι άνθρωποι επειδή ήθελαν να μάθουν τα περί του Θεού. Ασχέτως αν οι θρησκείες αυτές ήταν μία επινόηση. Ακόμα, τι είναι ο κόσμος; Από τι συνίσταται; Τι θα πει ύλη, τι θα πει πνεύμα; Να ξέρετε, κανείς δεν απήντησε μέχρι σήμερα τι θα πει πνεύμα και τι θα πει ύλη, γιατί είναι πελώρια θέματα. Απλώς και μόνο μπορούμε να διατυπώνουμε κάποιες απόψεις. Αλλά ποια είναι η αλήθεια για αυτά τα πελώρια ερωτηματικά;
Για να βρούμε την αλήθεια λέμε ότι θα φιλοσοφήσουμε. Θα αρχίσουμε να ψάχνουμε.
Συνεπώς, τι είναι η φιλοσοφία που το λέει και το όνομά της; Η αγάπη προς τη σοφία, η αγάπη προς τη γνώση, η αγάπη προς την αλήθεια. Θα αρχίσουμε να ψάχνουμε! Με τι όργανο λοιπόν θα αρχίσουμε να ψάχνουμε ώστε να πληροφορηθούμε την αλήθεια; Με την……λογική! Κύριο λοιπόν όργανο της φιλοσοφίας, είναι η λογική. Βέβαια να πούμε ότι είπαν στη φιλοσοφία, πως δεν είναι καθόλου χρήσιμη η λογική, αλλά μόνο οι αισθήσεις μας!
Ό,τι βλέπω, ό,τι πιάνω ό,τι ακούω. Εδώ τι έχουμε; Έχουμε την αισθησιοκρατία! Εκείνοι που υποστηρίζουν ότι θα μάθω την αλήθεια, δια των αισθήσεων!
Έρχονται άλλοι και λέγουν: ….και η λογική μπορεί να με πλανήσει και οι αισθήσεις μόνες τους μπορούν να με πλανήσουν. Έτσι θα βρω την αλήθεια, εάν χρησιμοποιήσω και τη λογική και τις αισθήσεις! Συνεπώς έχουμε τρία (3) μεγάλα ρεύματα.
Ή θα πάρω μόνο τη λογική όπως είναι ο ιδεαλισμός, (Ο ΠΛΑΤΩΝΙΣΜΟΣ) ή θα πάρω μόνο τις αισθήσεις, όπως είναι ο υλισμός ή θα πάρω μικτά και τις αισθήσεις και τη λογική, όπως είναι η αριστοτελική φιλοσοφία. Βέβαια έχουμε τώρα επιμέρους υποδιαιρέσεις, αλλά εγώ σας είπα τρεις μεγάλες κατηγορίες. Έχουμε λοιπόν πράγματα που υποπίπτουν στις αισθήσεις και που δεν υποπίπτουν στις αισθήσεις. Όπως και να έχουνε όμως τα πράγματα, όργανο είναι ο ίδιος ο άνθρωπος και αν θέλετε να περιοριστώ, σε τελευταία ανάλυση,ειτε μας αρέσει είτε όχι, την επεξεργασία την κάνει η λογική. Άρα για να μην πολυπραγμονώ, επείδη θέμα μας δεν είναι να αναλύσουμε τι είναι η φιλοσοφία, παρά μόνο δυο λόγια για να καταλάβουμε τι σχέση μπορεί να έχει με το χριστιανισμό, θα λέγαμε ότι η φιλοσοφία χρησιμοποιεί τη λογική ως όργανό της, για την έυρεση της αληθείας.
Στο χριστιανισμό όμως, τι όργανο υπάρχει; Στο χριστιανισμό, χρειάζεται να ψάξουμε για να βρούμε την αλήθεια;
Προσέξτε καλά! Στο χριστιανισμό έχουμε…..ΑΠΟΚΑΛΥΨΗ της Αλήθειας!!!
Δηλαδή, υπάρχει και αποκαλύπτεται! Εμείς δεν κάνουμε καμμία προσπάθεια εις τον χριστιανισμό ώστε να βρούμε την αλήθεια. Είναι άλλο θέμα τώρα, η αποκαλυπτομένηάληθεια, ότι για να γίνει κτήμα μας, πρέπει να δουλέψουμε. Δηλαδη να προσφέρουμε τώρα τις δικές μας τις δυνάμεις. Αλλά η αλήθεια δεν είναι αντικείμενον ευρέσεως, αλλά αντικείμενον αποκαλύψεως.
Υπάρχει λοιπόν διαφορά μεταξύ του ενός και του άλλου;
ΤΡΟΜΑΚΤΙΚΗ ΔΙΑΦΟΡΑ!!!
Διότι στην φιλοσοφία έχουμε τον ανθρώπινο λόγο – λόγος θα πει θα λογική – ενώ στην αποκάλυψη έχω τον Θείο Λόγο και ο Θείος Λόγος είναι το Δεύτερο Πρόσωπο της Αγιας Τριάδος, ο Ιησούς Χριστός! Ο οποίος αποκαλύπτεται και αποκαλύπτει. Κάθε αποκάλυψη που κάνει ο Υιός του Θεού είναι αποκάλυψη του Θεού.
Συνεπώς στη φιλοσοφία έχω το στοιχείο της πλάνης. Διότι και μόνο ότι υπάρχουν πολλά φιλοσοφικά συστήματα, δείχνει ότι δεν είναι ασφαλής ο δρόμος. Ενώ στο χριστιανισμό έχω πάντα την ασφάλεια, διότι η Αλήθεια, αποκαλύπτεται. Αν ο Θεός, ο Ιησούς Χριστός μας πει ότι είναι Θεός, τότε εκείνα που θα μας πει είναι κατ’αποκάλυψη. Παράδειγμα ο Ιησούς Χριστός, ανεστήθη, ανελήφθη και έστειλε το πνεύμα το Άγιο. Αυτά είναι οι αποδείξεις ως γεγονότα. Τώρα, ο Χριστός μας είπε περί του Θεού. Ότι είναι Τριαδικός, μας είπε περί της ψυχής, αν υπάρχει και ποια είναι η ψυχή και ποια είναι η αξία της. Μας είπε επίσης και για δύο καταστάσεις. Για την αιωνία κόλαση και για την αιωνία Βασιλεία του Θεού. Μας είπε για την ανάσταση των σωμάτων. Αυτά είναι αλήθειες! Αλλά αλήθειες οι οποίες αποκαλύπτονται. Αλλά κυρίως είναι αλήθειες, επειδή ο Ιησους Χριστός απέδειξε ότι είναι αληθινός Θεός! Επειδή όμως αυτά πάντα μένουν στην ανθρωπινη λογική, αχώρητα, δε χωρούν, στον χριστιανισμό υπάρχει ο τρόπος προσκτήσεως, που λέγεται…..ΠΙΣΤΗ!!!
Για αυτό βλέπεται στη φιλοσοφία να ζητούν πάντοτε κάποιες αποδείξεις ή ενδείξεις. Ενώ στο χριστινισμό αυτό δε χρειάζεται επείδη πιστεύουμε ότι αυτό που είπε ο Χριστός είναι αλήθές.
Έτσι λοιπόν στο χριστιανισμό έχω αποκάλυψη και πίστη, ενώ στη φιλοσοφία έχω λογική και έρευνα. Για αυτό λοιπόν είναι δύο εκ διαμέτρου αντίθετα πράγματα. Συνεπώς πως είναι δυνατόν να λέμε ότι ο χριστιανισμός είναι φιλοσοφία; Είναι αδιανόητο.
Στα φιλοσοφικά συστήματα επίσης μιλάμε για κοσμοθεωρία και βιοθεωρία. Να ξερετε πως ο όρος κοσμοθεωρία, δεν πρέπει να χρησιμοποιηθεί στο χριστιανισμό.Αν και υπάρχουν χριστιανοί και διανοούμενοι, που χρησιμοποιούν αυτή τη λέξη για τον χριστιανισμό. Είναι εσφαλμένη!!! Τι είναι η κοσμοθεωρία; Η περι κόσμου θεώρηση. Δηλαδη, τι νομίζω για τον κόσμο. Αλλά όσα φιλοσοφικά συστήματα υπάρχουν, τόσες και οι φιλοσοφικές κοσμοθεωρίες! Τι είναι η ύλη, τι είναι το σύμπαν, ποιος είναι ο προορισμός του, υπαρχει αιωνιότητα της ύλης, έχει αρχή ή τέλος το συμπαν; κλπ κλπ. Όλα αυτά λέγονται, κοσμοθεωρίες. Αντίστοιχα η βιοθεωρία. Πως πρέπει να ζήσουμε εμείς οι άνθρωποι.
Είναι γνωστό πως στο χριστιανισμό δεν υπάρχει ούτε κοσμοθεωρία ούτε βιοθεωρία. Διοτι την περί κόσμου αντίληψη, μας την αποκαλύπτει ο Θεός. Εν αρχή εποίησεν ο Θεός τον ουρανόν και την γην! Εκ του μη όντος εις το είναι δημιούργησε τα πάντα ο Θεός!
Αυτό για τη λογική της φιλοσοφίας, ότι εκ του μηδενός έγιναν όλα……..αδιανόητο! Ο Αριστοτέλης λέγει…..εκ του μηδενός μηδεν!
Για αυτό και η επιστήμη στέκεται μπροστά σε ένα αδιαπέραστο πρόβλημα. Πόθεν ο κόσμος;
Αυτό το λύνει ο χριστιανισμός. Εκ του μηδενος!!!
Έτσι, περί κόσμου θεώρηση περριτό να έχω. Έχω περί κόσμου γνώση. Επειδή πιστεύω ότι εκείνος που μου αποκαλύπτει τι είναι ο κόσμος, είναι αληθής!
Περι βίου τωρα. Δε θα επινοήσουμε πως θα ζήσουμε. Βλέπετε π.χ. τα προγράμματα που καταρτίζει ένα υπουργείο, αυτά όλα ξεκινούν από τη φιλοσοφία και όχι από το Ευαγγέλιο. Για αυτό βλέπετε, σήμερα λέμε αυγά και αύριο λέμε καλάθια! Διορθώνουμε τα μεν, τα δε, αφαιρούμε προσθέτουμε. Γιατί; Επειδή είναι βιοθεωρία!
Αυτό δε χρειάζεται στο χριστιανισμό, επειδή εκεί έχουμε την πνευματική ζωή, την κατατεθειμένη στο Ευαγγέλιο. Και δεν αλλάζει! Είναι μία! Αυτή που υπαγορεύει το Πνεύμα του Θεού και αν τη ζήσεις ονομάζεται η ζωή του Αγίου Πνεύματος! Και τη ζωή αυτή την αποκαλύπτει το Πνεύμα του Θεού. Δε ζω όπως μου αρέσει, αλλά όπως θέλει το Πνεύμα του Θεού. Η πνευματική ζωή δεν είναι λοιπόν κατ’ αρέσκειαν ή κατά το δοκούν, δεν είναι υποκειμενικό φαινόμενο αλλά είναι εξ’αντικειμένου! Όποιος είναι πιστός έχει την ίδια με τον άλλον πνευματική ζωή και όχι ο καθένας τη δικιά του. Γιατί; Διότι είναι κατ’αποκάλυψη!
Αντιλαμβάνεστε λοιπόν ότι ο χριστιανισμός δεν είναι φιλοσοφία.
Θέλω όμως να σας πω, ότι πολλές φορές τα φιλοσοφικά συστήματα, διάκεινται εχθρικώς προς τον χριστιανισμό. Θα πάρω μόνο ένα παράδειγμα, όπως είναι ο ΠΛΑΤΩΝΙΣΜΟΣ.
Αν ξέρατε τι πλάνη υπάρχει γυρω από το θέμα αυτό! Ξέρετε πόσοι είναι εκείνοι που λένε πως ο πλατωνισμός προσεγγίζει προς τον χριστιανισμό;
Σας λέγω λοιπόν, πως όταν κατεδίκασε Οικουμενική Σύνοδο τον Ωριγένη – ύστερα από 300 χρόνια – στην ουσία κατεδίκασε τον πλατωνισμό! Γιατί; Διότι ο πλατωνισμός είναι ένα σακί από παραδοξολογίες και αιρέσεις και από εκεί μπορούν να γεννηθούν όλες οι αιρέσεις. Για αυτό και ο Ωριγένης, αυτή η σπουδαία προσωπικότητα, χρησιμοποίησε τη φιλοσοφία και δυστυχώς έπεσε έξω. Άλλο ένα παράδειγμα. Ο πλατωνισμός μιλάει για έναν θεό. Ξέρετε όμως πόσο διαφέρει ο Θεός του χριστιανισμού από το θεό του πλατωνισμού; Ένας θεός, έξω από το σύμπαν, ο οποίος ΔΕΝ δημιουργεί την ύλη κατά τον πλατωνισμό, και εισάγεται αμέσως στον πλατωνισμό διαρχία! Δύο αρχές! Η ψυχή δε; Α! η ψυχη λέει είναι αθάνατη και προυπάρχουσα!!! Δεν έκανε λέει ο Θεός τις ψυχές, αυτές πάντα υπήρχαν. Ο Θεός κατά τον πλατωνισμό είναι διακοσμητής! Όλα τα άλλα υπάρχουν αιωνίως και αϊδίως! Ελάτε τώρα να μου βρείτε καμμία σχέση με το χριστιανισμό.
Η ψυχή ναι, είναι αθάνατη επειδή το θέλει ο Θεός, αλλά είναι κτίσμα. Ο Θεός είναι δημιουργός και των πνευμάτων και των σωμάτων. Για αυτό όποιος χρησιμοποιεί τον πλατωνισμό βρίσκεται μπροστά σε ένα χάος. Είναι πολύ επικίνδυνο! Για αυτό ο πλατωνισμός είναι εχθρός του χριστιανισμού.
Έτσι λοιπόν ο χριστιανισμός χτύπησε τον ιδεαλισμό στο πρόσωπο του Ωρυγένη.
Κάποιοι λένε ότι οι θεολογία συνδέεται από τα αρχαία χρόνια με τη φιλοσοφία.
Για να δούμε όμως τι έλεγε ο Απ. Παύλος, έχοντας υπόψιν το τι κυκλοφορούσε από την εποχή του ακόμα…’’Βλέπετε μή τις ὑμᾶς ἔσται ὁ συλαγωγῶν διὰ τῆς φιλοσοφίας καὶ κενῆς ἀπάτης, κατὰ τὴν παράδοσιν τῶν ἀνθρώπων, κατὰ τὰ στοιχεῖα τοῦ κόσμου καὶ οὐ κατὰ Χριστόν’’
Προσέχετε, μήπως σας εξαπατήση κανείς και λεηλατήση τον θησαυρόν της πίστεώς σας με την ψευδή φιλοσοφίαν και την κούφιαναπάτην, η οποία βασίζεται εις την ψευδή και ακατάστατονπαράδοσιν των ανθρώπων, κατά την παιδαριώδη και μωράναντίληψιν περί των στοιχείων του κόσμου, και όχι σύμφωνα με την διδασκαλίαν του Χριστού.
Αποκαλεί τη φιλοσοφία, κούφια απάτη!!!
Ώστε λοιπόν ο χριστιανισμός δεν είναι φιλοσοφικό σύστημα ούτε φιλοσοφία και ας προσέξουμε πολύ στο σημείο αυτό.
Ίσως να πλατιάσαμε λίγο άλλα αν τα έλεγα πολύ συνεπτυγμένα ίσως να μην καταλαβαίνατε. Θα πούμε και άλλα όμως και θα τα αναλύσουμε στην ώρα τους.
Απομαγνητοφώνηση-επιμέλεια κειμένου Βαξεβανίδης Νίκος
Ακολουθήστε το tameteora.gr στο Google News!
