Τετάρτη, 26 Φεβρουαρίου, 2020

Η Αγάπη κατά Φρόμ

-

Του ΗΛΙΑ ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, ΦΙΛΟΛΟΓΟΥ

«Ο άνθρωπος είναι αποκομμένος από την αρχική του ένωση με τη φύση που χαρακτηρίζει τη ζωώδη ύπαρξη. Έχοντας ταυτόχρονα λογικό και φαντασία, αντιλαμβάνεται τη μοναξιά και τη μόνωσή του, την αδυναμία και την άγνοιά του, το συμπτωματικό της γέννησης και του θανάτου. Αυτήν την κατάσταση ύπαρξης δε θα μπορούσε να την ανεχθεί ούτε για ένα δευτερόλεπτο αν δεν εύρισκε νέους δεσμούς με τους συνανθρώπους του για να αντικαταστήσει τους παλιούς που ρυθμίζονταν από τα ένστικτα.» («Η υγιής κοινωνία» Έριχ Φρομ).

Κάθε προσπάθεια καθορισμού του εννοιολογικού ιστού της αγάπης εύκολα διολισθαίνει σε άλλα πεδία από εκείνα που δεσμεύει εξ υπαρχής ο μελετητής. Κι αυτό γιατί αυτή η έννοια, όπως και η ελευθερία, η ηθική, η μοναξιά, και πολλές άλλες, μέσα στην καθολικότητά τους εμπεριέχουν και εκείνο το στοιχείο που λειτουργώντας ως ειδοποιός διαφορά σκιάζει εκείνο το τμήμα που αποτελεί το νοηματικό της πυρήνα.

Ένα από τα στοιχεία αυτά είναι κι αυτό της ανάγκης του ανθρώπου να αγαπά. Όσο κι αν αυτό φαντάζει αυτονόητο, αφού όλοι οι άνθρωποι κάποια στιγμή της ζωής τους ένιωσαν την ανάγκη να αγαπήσουν, εντούτοις δύσκολα ανιχνεύεται όταν θελήσουμε να το αναζητήσουμε στις απαρχές της ιστορίας του ανθρώπινου είδους. Οδηγός μας σε αυτή την προσπάθεια ο Έριχ Φρομ.

 

Η αγάπη ως ανάγκη για ένωση

Σύμφωνα με τον Φρομ η «αποκόλληση» του πρωτόγονου ανθρώπου από τη φύση δημιούργησε ένα κενό μέσα στο οποίο συνειδητοποίησε όχι μόνο τη «μοναξιά» του αλλά και την περατότητά του ως βιολογικού όντος. Αυτό είχε ως συνέπεια την αναζήτηση νέων δεσμών με τους συνανθρώπους για να καλύψει το κενό που του άφησε ο αποχωρισμός του από τη φύση. Στην ανάγκη αυτή του ανθρώπου για ένωση επωάζεται και εκφράζεται το αίσθημα της αγάπης.

«Η ανάγκη ενότητας με τα άλλα όντα, συνάφειας μαζί τους είναι επιτακτική ανάγκη, από την εκπλήρωση της οποίας εξαρτάται η υγεία του ανθρώπου. Η ανάγκη αυτή βρίσκεται πίσω από όλα τα φαινόμενα που συνθέτουν το σύνολο της κλίμακας των στενών ανθρώπινων σχέσεων, όλων των παθών που ονομάζεται αγάπη με την ευρύτερη έννοια του όρου».(«Η υγιής κοινωνία» Φρομ).

Η αγάπη συνυφαίνει όλες τις προσπάθειες του ανθρώπου για σύναψη ανθρώπινων σχέσεων και υπέρβασης της μοναξιάς του. Κι αυτό γιατί η αγάπη είναι ένα πάθος για ενότητα – ένωση με τους άλλους. Ένα πάθος που σαρώνει «τοίχους» και ενώνει το υποκείμενο με τους «άλλους». Με την αγάπη ξεπερνά το «χωρισμό» από τη φύση και χτίζει «γέφυρες» με τους άλλους ανθρώπους.

«Ένα μόνο πάθος υπάρχει που ικανοποιεί την ανάγκη του ανθρώπου για ενότητα με τον κόσμο και για την απόκτηση ταυτόχρονα μιας αίσθησης ακεραιότητας και ατομικότητας. Το πάθος αυτό είναι η αγάπη». («Η υγιής κοινωνία», Φρομ).

Η αγάπη είναι το μόνο πάθος που η έντασή του λειτουργεί κατά τρόπο γονιμοποιό χωρίς να προκαλεί ρήξεις και διασπάσεις. Ο ενοποιητικός της ρόλος διαφαίνεται σε όλες τις αποχρώσεις της (Ερωτική αγάπη, μητρική, αδελφική….). Κι αυτό γιατί η αγάπη είναι μία «δημιουργική δύναμη» που σπρώχνει τον άνθρωπο στην υπέρβαση των αδυναμιών και μικροτήτων της κοινωνικής συμβίωσης.

«Η αγάπη είναι ενεργητική δύναμη μέσα στον άνθρωπο. Είναι μιά δύναμη που γκρεμίζει τους τοίχους που χωρίζουν τον άνθρωπο από το συνάνθρωπο και τον ενώνει με τους άλλους». («Η τέχνη της αγάπης». Φρομ).

 

Η αγάπη σώζει τη μοναδικότητα

Πολλοί θα μπορούσαν να αντιτείνουν πως η ανάγκη για αγάπη μπορεί να οδηγήσει το υποκείμενο στην απώλεια κάποιων στοιχείων της ταυτότητάς του. Ωστόσο η ένωση με τον άλλον που επιτάσσει η αγάπη – ως μυστικό βίωμα – δεν συνοδεύεται από την αλλοίωση των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών των ανθρώπων. Τα άτομα, είτε ως «υποκείμενα» είτε ως «αντικείμενα» αγάπης διατηρούν τόσο την ακεραιότητα όσο και την ατομικότητά τους.

«Αγάπη είναι ένωση με κάποιον, ή με κάτι έξω από το άτομο, με τον όρο ότι το άτομο διατηρεί τη μοναδικότητα και ακεραιότητα του δικού του εαυτού». («Η υγιής κοινωνία» Φρομ).

Στην αγάπη, δηλαδή, το άτομο παραμένει μοναδικό και διατηρεί την ενότητά του. Αυτό σημαίνει πως η ένωση με τους άλλους, το μοίρασμα της αγάπης δεν συνοδεύεται από αλλοτριωτικά φαινόμενα ούτε από παραχωρήσεις βασικών στοιχείων της προσωπικής ταυτότητας. Ο εαυτός μας παραμένει μοναδικός, ακέραιος και «άρτιος».

«Στην αγάπη συμβαίνει τούτο το παράδοξο: οι δύο γίνονται ένας κι ωστόσο παραμένουν δύο».(«Η τέχνη της αγάπης» Φρομ).

Το παράδοξο αυτό συνιστά και την πεμπτουσία της αγάπης, που λειτουργεί ως συνδετικός ιστός χωρίς να επιβάλλει δεσμά. Στην αγάπη οι άνθρωποι παραμένουν μοναδικοί και η αγάπη η ίδια δεν χάνεται από την προσφορά – μοίρασμά της. Στην αγάπη όλοι κερδίζουν, χωρίς κανένας να φτωχαίνει.

«Στην πράξη της αγάπης το άτομο γίνεται ένα με όλους, χωρίς να πάψει να είναι ο εαυτός του, ένα μοναδικό, ξεχωριστό πεπερασμένο θνητό όν. Και από την πόλωση αυτή ανάμεσα στη μοναδικότητα και στην ένωση γεννιέται και αναγεννιέται για αγάπη». («Η υγιής κοινωνία» Φρομ).

 

Ο Νάρκισσος δεν αγαπά

Αν η αγάπη εκφράζει σε απόλυτο βαθμό την ένωση του ατόμου με τους άλλους πάνω στην βάση της διαφύλαξης της ατομικότητας και όχι της διάλυσης του Εγώ σε ένα άλλο πρόσωπο, ο ναρκισσισμός αποτελεί εμπόδιο στην αγάπη. Κι αυτό συμβαίνει γιατί ο άνθρωπος – νάρκισσος προσφέρει αγάπη μόνο στο Εγώ του, γιατί νομίζει πως μόνο αυτό υπάρχει.

Αδυνατώντας να αναγνωρίσει μία άλλη πραγματικότητα εστιάζει την προσοχή του αποκλειστικά στη δική του ύπαρξη – πραγματικότητα. Νιώθει μόνος και αποξενωμένος από τον κόσμο, χωρίς αυτό να τον «πληγώνει» γιατί νιώθει αυτάρκης με τον εαυτό του. Ωστόσο, αυτή η μονόδρομη αγάπη – λατρεία προς τον εαυτό του δρα ανασταλτικά στη γέννηση – προσφορά αγάπης προς τους άλλους.

«Όποιος γνωρίζει να αγαπά μόνο τον εαυτό του, δεν αγαπά ούτε τον εαυτό του».

Η αγάπη ως συναίσθημα είναι «δοτική» και λειτουργεί ως φυγόκεντρος δύναμη. Αντίθετα η ναρκισσιστική αγάπη είναι η εγωϊστική και λειτουργεί ως κεντρομόλος δύναμη.

Ο Νάρκισσος, λοιπόν, στην ουσία δεν μπορεί, ούτε γνωρίζει να αγαπά, γιατί η αληθινή αγάπη είναι αυτή που αναγνωρίζει την αξία της μοναδικότητας τόσο του εαυτού μας όσο και των άλλων. Η μη αναγνώριση από τον Νάρκισσο και μιας άλλης, αντικειμενικής πραγματικότητας τον απομακρύνει και από την αγάπη, που στοχεύει στην ενοποίηση των διαφορετικών κόσμων – πραγματικοτήτων.

«Για το πρόσωπο που έχει εμπλακεί στο ναρκισσισμό, υπάρχει μία μόνο πραγματικότητα, η πραγματικότητα των δικών του σκέψεων, των δικών του αισθημάτων και αναγκών. Δεν νιώθει ή δεν αντιλαμβάνεται τον εξωτερικό κόσμο αντικειμενικά, δηλαδή πως υπάρχει με τους δικούς του όρους, με τις δικές του συνθήκες και ανάγκες……… Ο ναρκισσισμός αποτελεί τον αντίθετο πόλο της αντικειμενικότητας, της λογικής και της αγάπης». («Η υγιής Κοινωνία» Φρομ).

 

Χρήσιμα βιβλία και άρθρα:

  1. «Η υγιής Κοινωνία», Έριχ Φρομ
  2. «Η τέχνη της αγάπης», Έριχ Φρομ
  3. «Ιδεόπολις», Ηλίας Γιαννακόπουλος
  4. «Τι ΄ν΄ αυτό που το λέμε Αγάπη», Ηλίας Γιαννακόπουλος (Διαδικτυακό άρθρο)
  5. «Έρωτας VS Ευτυχία», Ηλίας Γιαννακοπούλου (Διαδικτυακό άρθρο).

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

εισάγετε το σχόλιό σας!
παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ

ΔΙΑΦΗΜΙΣΕΙΣ

Και επίσημα πλέον μπήκαμε στο χειμώνα και ήρθε η κατάλληλη εποχή για να προετοιμάσετε το σπίτι σας για τις κρύες μέρες που πρόκειται να έρθουν. Η αλλαγή-ανακαίνιση του σπιτιού για να υποδεχθούμε το χειμώνα πλέον δεν είναι μια πολυέξοδη διαδικασία αλλά μια ευχάριστη υπόθεση αφού το κατάστημα Νικολάου Μήτσιου φροντίζει...

ΠΡΑΤΗΡΙΟ ΥΓΡΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ  ΜΑΚΗΣ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗΣ 8ο χλμ. ε.ο. Τρικάλων - Καλαμπάκας Τηλ. 2431088220

Η πιο νόστιμη και λαχταριστή επιλογή της πόλης, FOOD FACTORY. Από Δευτέρα έως Πέμπτη: 17:00 έως αργά το βράδυ και Παρασκευή – Σάββατο και Κυριακή: Από τις 12:00 το μεσημέρι έως αργά το βράδυ απολαύστε τις νόστιμες και ιδιαίτερες γεύσεις του τώρα και στο χώρο σας. Καλέστε: τηλ: 24320 75305 ή 6988 281600 ...

Δείτε περισσότερα: http://www.nyfika-sofie.gr

Αναστασία Πινιάρα – Χειρουργός Ωτορινολαρυγγολόγος

ΩΡΛ ΙΑΤΡΕΙΟ ΣΤΗΝ ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΠΙΝΙΑΡΑ MD, MSc, PHD ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΩΤΟΡΙΝΟΛΑΡΥΓΓΟΛΟΓΟΣ Master Ρινολογίας - Ρινοχειρουργικής Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης Υπ. Διδάκτωρ Νευροωτολογίας Ιατρικής Πανεπιστημίου Αθηνών Επιστημονική συνεργάτιδα Νοσ. «ΥΓΕΙΑ» ΠΑΘΗΣΕΙΣ Ώτων - Βαρηκοΐας - Εμβοών Ακοολογικός έλεγχος, Έλεγχος Ιλίγγου - Αστάθειας Ρινός - Παραρρινίων - Διαφράγματος Αλλεργική Ρινίτιδα - Ροχαλητό - Άπνοια Ύπνου - Πολύποδες Λάρυγγα - Φωνητικών χορδών Φάρυγγα - Αμυγδαλών -...

Ιατρείο στην Καλαμπάκα και στην Κηφισιά από τον Ψυχίατρο Χρίστο Χ. Λιάπη

Δεύτερο Ιατρείο στην Καλαμπάκα λειτουργεί, από τον Ιούνιο, ο γνωστός Ψυχίατρος και Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Αθηνών, Χρίστος X. Λιάπης MD, MSc. PhD, ως παράρτημα του ιατρείου του στην Κηφισιά. Σε έναν χώρο υψηλού συμβολισμού για το πεδίο των νευροεπιστημών της Καλαμπάκας, στην οδό Περικλέους 8, καθώς εκεί ασκούσε το λειτούργημα...

Μικροβιολογικό Εργαστήριο «ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ» – Καλαμπάκα

Το νέο Μικροβιολογικό Εργαστήριο «ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ» λειτουργεί στην Καλαμπάκα υπό τη Διεύθυνση του κ. Νικολάου Παπανικολάου σε συνεργασία με τα μεγαλύτερα εργαστήρια αναφοράς: Βιοϊατρική Αθηνών / In-Vitro / Βιοφόρµα / Mικροανάλυση. Μικροβιολογικό     Αιματολογικό     Βιοχημικό Ανοσολογικό     Ορμονολογικό     Προγενετικός έλεγχος Ωράριο λειτουργίας: • Δευτέρα: 7:00 - 14:00 και 18:00 - 20:00 • Τρίτη:...

ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΟΣ-ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ – ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΤΣΑΡΟΥΧΑΣ

Ο Δρ. Αλέξανδρος Τσαρούχας είναι Ορθοπαιδικός Χειρουργός με εξειδίκευση στην αρθροσκοπική χειρουργική του γόνατος και του ώμου, την επανορθωτική χειρουργική των μεγάλων αρθρώσεων και την τραυματολογία. ΔΕΙΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ 

Άννα Γίδα – Παιδίατρος – Καλαμπάκα

Άννα Γίδα – Παιδίατρος Τρικάλων 114-116 , Καλαμπάκα Ωράριο Ιατρείου: Καθημερινά: πρωί 9.00-1.30 Απόγευμα 6.00-9.00 (εκτός Τετάρτης) Τηλ.: 24320 78433 Fax.: 24320 78434 Κιν.: 6977 636897 e-mail: [email protected]

Ψητοπωλείο “Ψηστήρι” στην Καλαμπάκα με πεντανόστιμες κρεατολιχουδιές

Στην οδό Πίνδου 47 στην πόλη μας λειτουργεί ένα καταπληκτικό ψητοπωλείο, το Ψηστήρι. Σ' έναν άψογα διαμορφωμένο χώρο μπορείτε να δοκιμάσετε πεντανόστιμες κρεατολιχουδιές όπως λαχταριστά σουβλάκια, χοιρινό και κοτόπουλο. Ο πλούσιος κατάλογος περιλαμβάνει ακόμη πίτες με γύρο, κεμπάπ, λουκάνικο, ποικιλία ορεκτικών και σαλάτες και πολλά άλλα, όλα μια σκέτη απόλαυση. Μπορείτε...

HOTEL KOSTA FAMISSI – ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ – METEORA

Hotel Kosta Famissi Τρικάλων 144, Καλαμπάκα Τηλ. 2432079192 ΔΕΙΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

Νέο κουρείο στην Καλαμπάκα από τον Ευριπίδη Κωστόπουλο

Ο Ευριπίδης Ηλ. Κωστόπουλος δημιούργησε έναν όμορφο χώρο στην οδό Ευθ. Βλαχάβα 11, όπου δραστηριοποιείται με όρεξη και μεράκι. Το ‘Old School BARBERSHOP’ σας περιμένει… OLD SCHOOL BARBERSHOP Ευριπίδης Κωστόπουλος Ευθ. Βλαχάβα 11, Καλαμπάκα Τηλ. 6980 177 860  

ΠΑΠΠΑΣ: Οικοδομικά Υλικά – Χωματουργικά έργα – Είδη Υγιεινής

Νέο κατάστημα στην Καλαμπάκα Η εταιρεία ΠΑΠΠΑΣ, είναι γνωστή σε όλους εδώ και πολλά χρόνια για τις δραστηριότητές της στα χωματουργικά έργα. Πριν από 5 περίπου χρόνια επεκτάθηκε στο χώρο των οικοδομικών υλικών και ειδών υγιεινής ανοίγοντας ένα πρότυπο κατάστημα στην Διάβα Καλαμπάκας. Πελάτες της είναι πολλοί επαγγελματίες της πόλης και...