Του ΘΕΟΔΩΡΟΥ Δ. ΒΑΒΙΤΣΑ
Οι κοινωνικά διαμεσολαβημένες απόψεις σχετικά με τον ρόλο των δύο φύλων δεν θα μπορούσαν να μείνουν εκτός της εκπαίδευσης. Το σχολείο, ως γνήσιο δημιούργημα της κοινωνίας, μέχρι πρότινος αναπαρήγαγε –και, ενδεχομένως, ακόμη και τώρα– διάφορες στερεοτυπικές απόψεις αναφορικά με τις δυνατότητες, τις αδυναμίες και τις κλίσεις των μαθητών, ανάλογα με το φύλο τους. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα το φύλο να επηρεάζει και να κατευθύνει τις προσδοκίες που είχαν οι εκπαιδευτικοί από τους μαθητές τους.
Μία από τις επικρατούσες απόψεις, η οποία έπαιρνε τη μορφή προκατάληψης, ήταν ότι τα αγόρια είχαν μεγαλύτερη έφεση για τα μαθήματα των θετικών επιστημών (Μαθηματικά, Φυσική κ.λπ.), ενώ, αντίθετα, τα κορίτσια τα κατάφερναν καλύτερα από τα αγόρια στα λεγόμενα «θεωρητικά» μαθήματα (Γλώσσα, Λογοτεχνία, Ιστορία κ.λπ.).
Όπως αποδεικνύεται από διάφορες έρευνες, τα κορίτσια είχαν για πολλά χρόνια καλύτερες επιδόσεις, κατά μέσο όρο, από τα αγόρια, μέχρι και τα μέσα της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Επίσης, σημειώνεται ότι τα ίδια τα σχολικά βιβλία συμβάλλουν στη διαιώνιση των εικόνων του γένους, αφού, στα αναγνωστικά του δημοτικού, τα αγόρια πολλές φορές περιγράφονται ως ανεξάρτητα και ενεργά, ενώ τα κορίτσια ως παθητικά.
Όσον αφορά στην ανώτατη εκπαίδευση, οι γυναίκες υπο-αντιπροσωπεύονται έντονα στο διδακτικό προσωπικό των Πανεπιστημίων και των Κολεγίων, αφού ακόμη και στη Βρετανία οι Καθηγήτριες αντιπροσωπεύουν μόνο το 4% του συνόλου των Καθηγητών. Κάτι τέτοιο, βέβαια, συνεπάγεται και τη μηδαμινή παρουσία των γυναικών στις ανώτατες διοικητικές ακαδημαϊκές θέσεις.
Είναι ξεκάθαρο ότι το σχολικό σύστημα, ακόμη και στις μέρες μας, λειτουργεί διαχωριστικά για τα δύο φύλα. Τα κοινωνικά στερεότυπα εισέρχονται στην εκπαίδευση με την, εκούσια ή ακούσια, συμβολή των εκπαιδευτικών, αλλά και μέσω των αναγνωστικών βιβλίων, και άγουν στη νέα γενιά τις κοινωνικές απόψεις, στάσεις και προκαταλήψεις των προηγούμενων γενεών. Όλες αυτές οι αναπαράγουσες απόψεις έχουν ως αποτέλεσμα τη διαιώνιση των μυθευμάτων σχετικά με τη σχολική επίδοση των αγοριών και των κοριτσιών.
Καταλαβαίνουμε, λοιπόν, ότι οφείλουμε να επεξεργαστούμε αυτές τις απόψεις με σκοπό την τροποποίησή τους, έτσι ώστε να περιοριστούν οι διακρίσεις.
Τελειώνοντας, πρέπει να καταστεί σαφές προς όλους όσοι ασχολούνται με την εκπαίδευση, και όχι μόνο, ότι δεν υπάρχουν ενδείξεις που να δικαιολογούν έναν «βιολογικό διαχωρισμό» ανάμεσα στους μαθητές και στις μαθήτριες όσον αφορά στις σχολικές τους επιδόσεις. Είναι φανερό ότι πρόκειται για στερεότυπα που αναπαράγονται μέσω του κοινωνικού και σχολικού συστήματος. Επομένως, οι εκπαιδευτικοί απαιτείται να συμπεριφέρονται ισότιμα στις μαθήτριες και στους μαθητές τους, απομονώνοντας τις όποιες στερεοτυπικές ιδέες και προκαταλήψεις τούς έχει εμφυσήσει το κοινωνικό σύστημα, προκειμένου να τους γνωρίσουν πραγματικά, να συμβάλουν στην καλλιέργεια των ενδιαφερόντων τους και στην ολόπλευρη ανάπτυξη της προσωπικότητάς τους.
* Ο Θεόδωρος Δ. Βαβίτσας είναι Δάσκαλος, Υπ. Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Πατρών.
Ακολουθήστε το tameteora.gr στο Google News!
