Πέμπτη, Σεπτέμβριος 19, 2019
Αρχική ΑΠΟΨΕΙΣ/ΣΧΟΛΙΑ ΑΠΟΨΕΙΣ Ρατσισμός και εκπαιδευτικός ρατσισμός

Ρατσισμός και εκπαιδευτικός ρατσισμός

-

Γράφει ο ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΔΗΜ. ΒΑΒΙΤΣΑΣ *

Ο όρος «ρατσισμός» ή «φυλετισμός» παράγεται από το ουσιαστικό «φυλή», «ράτσα», που υποδηλώνει μια βιολογική ομάδα ανθρώπων η οποία σχηματίστηκε στα πρώτα στάδια της ανθρώπινης ύπαρξης. Οι φυλές διακρίνονται από ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, όπως χροιά της επιδερμίδας, σωματική διάπλαση, ανατομία των χαρακτηριστικών του προσώπου, χρώμα μαλλιών κ.λπ.

Αν ο ρατσισμός παρέμενε σε αυτήν την περιγραφική καταγραφή, χωρίς καμιά ουσιαστική αξιολόγηση, μάλλον δεν θα υπήρχε ιδιαίτερο πρόβλημα. Ωστόσο, δυστυχώς, τα πράγματα δεν είναι έτσι. Ο ρατσισμός αγνοεί τη βιολογική ενότητα του ανθρώπινου είδους και με βάση τα δευτερεύοντα χαρακτηριστικά που αναφέραμε παραπάνω προβαίνει σε αξιολογικές κρίσεις και διακρίσεις, όχι μόνο ανάμεσα στις φυλές αλλά και στις διάφορες κοινωνικές και λοιπές ομάδες της φυλής αυτής.

Η UNESCO έχει οριοθετήσει τον ρατσισμό ως τις αντικοινωνικές πεποιθήσεις και πράξεις που βασίζονται στην πλάνη ότι υπάρχουν βιολογικοί λόγοι που δικαιολογούν τις διακρίσεις στις σχέσεις μεταξύ των φυλετικών ομάδων. Φυσικά, στόχος του ρατσισμού είναι να διατηρηθούν οι διαφορές ανάμεσα στις ομάδες, ώστε να στηρίζουν σχέσεις ανισότητας και εκμετάλλευσης. Καθίσταται, επομένως, σαφές τόσο ότι ο ρατσισμός αποτελεί απότοκο της σημερινής εκμεταλλευτικής κοινωνίας όσο και ότι αξιοποιείται για τη διατήρηση των κοινωνικών ανισοτήτων.

Ωστόσο, ο ρατσισμός δεν εμφανίζεται αποκλειστικά εντός της κοινωνίας, αλλά και σε κοινωνικές δομές αυτής, όπως στην εκπαίδευση. Κάτι που δεν μπορεί να φανταστεί πολύ εύκολα κάποιος, όμως, είναι το γεγονός ότι οι κοινωνικές διακρίσεις (ρατσισμός) στο χώρο της εκπαίδευσης μπορεί να είναι –και είναι– θεσμικά προσδιορισμένες (θεσμικός ρατσισμός) εκτός από άτυπες αλλά υπαρκτές (πολιτισμικός ρατσισμός). Ο θεσμικός ρατσισμός εμφανίζεται στην εκπαιδευτική υποδομή, στην οργάνωση και διοίκηση του σχολείου, στα αναλυτικά προγράμματα, στα σχολικά εγχειρίδια και στην αρχική εκπαίδευση και επιμόρφωση των εκπαιδευτικών, ενώ ο άτυπος εκπαιδευτικός ρατσισμός επικεντρώνεται στους άξονες της παροχής ίσων ευκαιριών και της αξιολόγησης της επίδοσης των μαθητών.

Αιτιολογώντας τις παραπάνω απόψεις μας, και σε ό,τι αφορά τον θεσμικό ρατσισμό του σχολείο, θα λέγαμε, αρχής γενομένης από τα αναλυτικά προγράμματα, ότι αυτά δεν αντανακλούν τις ανάγκες και δεν παρέχουν προγράμματα υποστήριξης των μειονοτήτων, δεν παρέχουν τη δυνατότητα διδασκαλίας της θρησκείας τους, προωθούν την κυρίαρχη ομάδα ως πρότυπο και, τέλος, χρησιμοποιούν πηγές που ενισχύουν τις στερεοτυπικές απόψεις για συγκεκριμένες μειονοτικές ομάδες. Επιπλέον, στο σχολείο κυριαρχούν κανονισμοί, οι οποίοι δεν αναγνωρίζουν τις θρησκευτικές και πολιτισμικές αξίες των μειονοτικών μαθητών και πολλές φορές παρατηρούνται φαινόμενα ατιμωρησίας απέναντι σε ρατσιστικές συμπεριφορές, φαινόμενα μη ανταπόκρισης στα παράπονα των μαθητών που βιώνουν ρατσιστικά περιστατικά, επιβολή αυστηρότερων πειθαρχικών μέτρων σε μαθητές με διαφορετικό πολιτισμικό υπόβαθρο κ.λπ.

Περνώντας τώρα στον αντίποδα, και επιχειρώντας τη διατύπωση κάποιων θέσεων για την αντιμετώπιση του εκπαιδευτικού ρατσισμού, εκκινώντας από τους εκπαιδευτικούς θα λέγαμε ότι πρέπει να γνωρίσουν και να εκτιμήσουν τα πολιτιστικά στοιχεία των αλλοδαπών μαθητών τους, να προσδιορίσουν τις ομοιότητες μεταξύ των πολιτισμών –χωρίς, ωστόσο, να εμμένουν εμφατικά στις ομοιότητες των πολιτισμών–, να ενισχύουν την αυτοεκτίμηση των μειονοτικών μαθητών τους, να παρέχουν ίσες ευκαιρίες μάθησης στους μαθητές τους, να έχουν υψηλές προσδοκίες από όλους τους μαθητές και, τέλος, να αξιολογούν πάντοτε επί τη βάσει των δυνατοτήτων των παιδιών.

Από την άλλη, τα αναλυτικά προγράμματα πρέπει να περιλαμβάνουν τα ανθρώπινα δικαιώματα, να παρεμποδίζουν τις προκαταλήψεις και τη μετάδοση στερεοτύπων (π.χ. μαύροι= υποδεέστεροι, πρωτόγονοι κ.ά.), να προσαρμόσουν το περιεχόμενό τους (π.χ. επίπεδο, ενδιαφέροντα), να προωθούν εναλλακτικούς τρόπους ταξινόμησης και αιτιολόγησης των διαφορών, να προετοιμάζουν τους μαθητές στην ενεργό αντίσταση εναντίον του ρατσισμού, να ενθαρρύνουν το σεβασμό σε διαφορετικούς λαούς και πολιτισμούς κ.λπ.

Κλείνοντας, αναφορικά με τις απαιτήσεις που εγείρονται για το σχολικό περιβάλλον, οφείλουμε να επισημάνουμε ότι αυτό πρέπει να εκφράζει εκτίμηση και θετική αντιμετώπιση της διαφοράς (π.χ. φυλή, φύλο, αναπηρίες), να απαγορεύει τον εκφοβισμό και την παρενόχληση, να αντιμετωπίζει τις ρατσιστικές συμπεριφορές ως ένα σοβαρό πειθαρχικό θέμα και να έχει τακτικές συσκέψεις με τους γονείς των μειονοτικών μαθητών και τα μέλη των κοινοτικών ομάδων στις οποίες εντάσσονται.

* Ο Θεόδωρος Δ. Βαβίτσας είναι Δάσκαλος, Υπ. Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Πατρών.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

εισάγετε το σχόλιό σας!
παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΣΧΟΛΙΑ

ΠΑΠΠΑΣ: Οικοδομικά Υλικά – Χωματουργικά έργα – Είδη Υγιεινής

Νέο κατάστημα στην Καλαμπάκα Η εταιρεία ΠΑΠΠΑΣ, είναι γνωστή σε όλους εδώ και πολλά χρόνια για τις δραστηριότητές της στα χωματουργικά έργα. Πριν από 5 περίπου χρόνια επεκτάθηκε στο χώρο των οικοδομικών υλικών και ειδών υγιεινής ανοίγοντας ένα πρότυπο κατάστημα στην Διάβα Καλαμπάκας. Πελάτες της είναι πολλοί επαγγελματίες της πόλης και...

Ψητοπωλείο «Ψηστήρι» στην Καλαμπάκα με πεντανόστιμες κρεατολιχουδιές

Στην οδό Πίνδου 47 στην πόλη μας λειτουργεί ένα καταπληκτικό ψητοπωλείο, το Ψηστήρι. Σ' έναν άψογα διαμορφωμένο χώρο μπορείτε να δοκιμάσετε πεντανόστιμες κρεατολιχουδιές όπως λαχταριστά σουβλάκια, χοιρινό και κοτόπουλο. Ο πλούσιος κατάλογος περιλαμβάνει ακόμη πίτες με γύρο, κεμπάπ, λουκάνικο, ποικιλία ορεκτικών και σαλάτες και πολλά άλλα, όλα μια σκέτη απόλαυση. Μπορείτε...

Πρατήριο υγρών καυσίμων Μάκης Καραγιάννης

ΠΡΑΤΗΡΙΟ ΥΓΡΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ  ΜΑΚΗΣ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗΣ 8ο χλμ. ε.ο. Τρικάλων - Καλαμπάκας Τηλ. 2431088220

Η πιό νόστιμη και λαχταριστή επιλογή της πόλης είναι το Food Factory

Η πιο νόστιμη και λαχταριστή επιλογή της πόλης, FOOD FACTORY. Από Δευτέρα έως Πέμπτη: 17:00 έως αργά το βράδυ και Παρασκευή – Σάββατο και Κυριακή: Από τις 12:00 το μεσημέρι έως αργά το βράδυ απολαύστε τις νόστιμες και ιδιαίτερες γεύσεις του τώρα και στο χώρο σας. Καλέστε: τηλ: 24320 75305 ή 6988 281600 ...

Φροντιστήριο Γερμανικών Βασιλική Μπαντέκα – Καραγιάννη

Το Φροντιστήριο Γερμανικών της ΒΑΣΙΛΙΚΗΣ ΜΠΑΝΤΕΚΑ – ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ ανακοινώνει ότι οι εγγραφές ξεκίνησαν και γίνονται: ΔΕΥΤΕΡΑ, ΤΕΤΑΡΤΗ, ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 11:00 π.μ. εως 1:00 μ.μ. και ΤΡΙΤΗ, ΠΕΜΠΤΗ 6:00 μ.μ. εως 8:00 μ.μ. Για περισσότερες πληροφορίες οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να επικοινωνήσουν με τα τηλέφωνα 2432075703 & 6971800353 ή να απευθύνονται στο φροντιστήριο που βρίσκεται...

Προτάσεις για το χειμώνα από τη βιοτεχνία Κουρτινών και Στρωμάτων Νικολάου Μήτσιου

Και επίσημα πλέον μπήκαμε στο χειμώνα και ήρθε η κατάλληλη εποχή για να προετοιμάσετε το σπίτι σας για τις κρύες μέρες που πρόκειται να έρθουν. Η αλλαγή-ανακαίνιση του σπιτιού για να υποδεχθούμε το χειμώνα πλέον δεν είναι μια πολυέξοδη διαδικασία αλλά μια ευχάριστη υπόθεση αφού το κατάστημα Νικολάου Μήτσιου φροντίζει...

Οίκος Νυφικών Σόφη Μαύρου-Τζιουβάρα

Δείτε περισσότερα: http://www.nyfika-sofie.gr

Μικροβιολογικό Εργαστήριο «ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ» – Καλαμπάκα

Το νέο Μικροβιολογικό Εργαστήριο «ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ» λειτουργεί στην Καλαμπάκα υπό τη Διεύθυνση του κ. Νικολάου Παπανικολάου σε συνεργασία με τα μεγαλύτερα εργαστήρια αναφοράς: Βιοϊατρική Αθηνών / In-Vitro / Βιοφόρµα / Mικροανάλυση. Μικροβιολογικό     Αιματολογικό     Βιοχημικό Ανοσολογικό     Ορμονολογικό     Προγενετικός έλεγχος Ωράριο λειτουργίας: • Δευτέρα: 7:00 - 14:00 και 18:00 - 20:00 • Τρίτη:...

ΟΡΘΟΠΕΔΙΚΟΣ-ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ – ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΤΣΑΡΟΥΧΑΣ

Ο Δρ. Αλέξανδρος Τσαρούχας είναι Ορθοπαιδικός Χειρουργός με εξειδίκευση στην αρθροσκοπική χειρουργική του γόνατος και του ώμου, την επανορθωτική χειρουργική των μεγάλων αρθρώσεων και την τραυματολογία. ΔΕΙΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ 

Αναστασία Πινιάρα – Χειρουργός Ωτορινολαρυγγολόγος

ΩΡΛ ΙΑΤΡΕΙΟ ΣΤΗΝ ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΠΙΝΙΑΡΑ MD, MSc, PHD ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΩΤΟΡΙΝΟΛΑΡΥΓΓΟΛΟΓΟΣ Master Ρινολογίας - Ρινοχειρουργικής Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης Υπ. Διδάκτωρ Νευροωτολογίας Ιατρικής Πανεπιστημίου Αθηνών Επιστημονική συνεργάτιδα Νοσ. «ΥΓΕΙΑ» ΠΑΘΗΣΕΙΣ Ώτων - Βαρηκοΐας - Εμβοών Ακοολογικός έλεγχος, Έλεγχος Ιλίγγου - Αστάθειας Ρινός - Παραρρινίων - Διαφράγματος Αλλεργική Ρινίτιδα - Ροχαλητό - Άπνοια Ύπνου - Πολύποδες Λάρυγγα - Φωνητικών χορδών Φάρυγγα - Αμυγδαλών -...

Άννα Γίδα – Παιδίατρος – Καλαμπάκα

Άννα Γίδα – Παιδίατρος Τρικάλων 114-116 , Καλαμπάκα Ωράριο Ιατρείου: Καθημερινά: πρωί 9.00-1.30 Απόγευμα 6.00-9.00 (εκτός Τετάρτης) Τηλ.: 24320 78433 Fax.: 24320 78434 Κιν.: 6977 636897 e-mail: [email protected]