Ο Αύγουστος, ο τελευταίος μήνας της καλοκαιρινής χαλάρωσης, έχει ιδιαίτερη θέση στις καρδιές των πιστών, διότι γιορτάζει η Παναγία μας.
Εκατοντάδες ιεροί ναοί και μοναστήρια της χώρας μας ζωντανεύουν, καθώς αναδεικνύονται σε χώρους λατρείας, προσκυνήματος, γιορτής και πανηγυριού.
Αυτήν την απλή, θνητή Μαρία, που ως Θεοτόκος καθίσταται και Παναγία ή Υπεραγία, τιμά με ιδιαίτερη κατάνυξη και αγάπη ο ελληνικός ορθόδοξος χριστιανισμός στις 15 Αυγούστου σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της Ελλάδας, αλλά και όπου υπάρχει απόδημος Ελληνισμός, γι’ αυτό και η μεγάλη αυτή γιορτή λέγεται και Πάσχα του Καλοκαιριού.
Θρύλοι της Παναγίας
Όσο και αν ψάξει κανείς, δεν θα βρει σε όλο τον κόσµο άλλη γυναικεία μορφή που να έχει αγαπηθεί τόσο πολύ, όσο η Μητέρα του Χριστού. Άνθρωποι από όλες τις φυλές της γης, άσπροι, μαύροι, κίτρινοι ή ερυθροί, όσοι πιστεύουν στη θρησκεία του Ιησού, σε όποιο τόπο και αν βρίσκονται, δεν παύουν να δέονται ευλαβικά μπροστά Της και να Της λένε τους βαθύτερους καηµούς της καρδιάς τους.
Από τα Ευαγγελικά χρόνια, η Παναγία προβάλλει για όλους η Μεγάλη Κυρά της αγάπης και της έγνοιας, Μάνα ανθρώπινη που σκύβει στοργικά σε κάθε πόνο. Ιδιαίτερα ο λαός µας, που τον διαπνέει βαθύτατη πίστη, τη νοιώθει κοντά του σε κάθε περίπτωση. Οι γεωργοί Την πιάνουν νεράιδα καλόβολη να ποτίζει τα μποστάνια τους. Οι ναυτικοί Την βλέπουν γοργόνα μπροστά από τα καράβια τους να ησυχάζει τα κύµατα. Οι εκατόχρονες γριές Την έχουν πλάι τους γλυκομίλητη γειτόνισσα που τις βοηθά στη ρόκα και στο γύρισµα της ανέµης. Οι κουρασμένες κυρές Την ευχαριστούν που τους μεγαλώνει το υφαντό πανί του αργαλειού και δένει µε δύο σπίθες τα μηλόγλυκα. Τα ορφανά που αποκοιμιούνται σε ξένα καταγώγια Της πιάνουν σφιχτά το χέρι, καθώς τους φτιάχνει τα σκεπάσματα στις πλατούλες τους. Και οι στρατιώτες που πολεµούν Την αντικρίζουν να τους δείχνει τον δρόµο της νίκης.
Γύρω λοιπόν από αυτή τη Μεγάλη Κυρά της αγάπης και της έγνοιας ο λαός µας έχει πλέξει ένα πλήθος παραδόσεις και ωραιότατους θρύλους που από τα πανάρχαια χρόνια, γενιά µε γενιά, φθάνουν ώς τις μέρες µας.
Για όλη την αγάπη και την έγνοια Της, ο λαός µας περιβάλλει τη σεπτή Μητέρα του Χριστού µε ιδιαίτερη τιµή. Σε όλα σχεδόν τα χωριά η πρώτη εκκλησία είναι αφιερωμένη στο όνοµά Της. Και ακόµη, άπειρα είναι τα εξωκκλήσια τα κτισμένα στη Χάρη Της, που σαν μεγάλα αγριόκρινα προβάλλουν σε κάµπους, ράχες και ακρογιαλιές. Τα καλοκαίρια μάλιστα, από την πρώτη μέρα του Αυγούστου ως την γιορτή της Παναγίας όλοι αυτοί οι μικροί και μεγάλοι ναοί δέχονται ταπεινούς προσκυνητές. Γυναίκες που κρατούν ευλαβική νηστεία, πιάνουν κάθε δείλι τα ψαλτήρια και ήρεµα, γλυκά ψέλνουν τους παρακλητικούς κανόνες της Θεοτόκου.
Παράλληλα, ο λαός µας µε την πλούσια και αγνή του φαντασία, για να υµνήσει την Παναγία για την απέραντη αγάπη που δείχνει στους ανθρώπους, Της έδωσε άµετρες ονομασίες. Την είπε Γλυκοφιλούσα, Παντάνασσα, Παρηγορήτρα, Οδηγήτρα, Πανάχραντη, Γρηγορούσα, Ελεούσα, Παραµυθιά, Περίβλεπτη, Άσπιλη. Και ακόµη, Ευαγγελίστρια, Πονολύτρα, Κυρά των Αγγέλων, Αρχόντισσα, Ρόδο το Αµάραντο.
Όλα αυτά, θρύλοι, παραδόσεις εκκλησιαστικές και επωνυμίες της Παναγίας, δείχνουν πως η Μητέρα του Χριστού μένει πάντα για το λαό µας η στοργική Μεγάλη Κυρά Του.
Η Κοίμηση της Παναγίας
Το Ευαγγέλιο δεν µας αναφέρει τίποτε για την Κοίµηση της Παναγίας, όπως ονοµάζει η εκκλησία την αποδημία της Θεοτόκου στους ουρανούς. Αλλά τα κενά των Ευαγγελίων τα συμπληρώνουν η ιερή παράδοση και οι θρησκευτικοί συγγραφείς.
Κατά την αφήγηση του Μολά, δυτικού βιογράφου, που σε πολλά συμφωνεί µε την παράδοση της Ανατολικής εκκλησίας, η Παναγία κοιµήθηκε δεκατέσσερα χρόνια μετά την ανάσταση του Χριστού.
Ένας άγγελος φάνηκε λίγες μέρες πρωτύτερα και την ειδοποίησε πως ο Κύριος και μονογενής Υιός της τήν καλούσε κοντά Του.
Ήταν γύρω στα εβδομήντα της χρόνια και η φυσιογνωμία της δεν είχε χάσει καθόλου τη λάµψη της. Το βλέμµα της κρατούσε όλη του τη διαύγεια.
Μέσα σε εκείνα τα µάτια, ακτινοβολούσε, σε όλη της τη ζωή, σαν μέσα σε καθρέφτη, η ομορφιά και η αγνότητα της ψυχής Της.
Να ήταν άραγε ο ίδιος άγγελος, που της είχε φέρει τον κρίνο; Τώρα κρατούσε έναν φοίνικα, το σύµβολο της αθανασίας.
— Ο Κύριος σε καλεί κοντά του, της είπε, να πάρεις στο βασίλειό Του το στέµµα που έχει ετοιμάσει για την Υπεραγία Μητέρα Του.
— Ας είναι ευλογημένος ο Κύριος και Θεός µου, που εισάκουσε την παράκληση της δούλης Του, απάντησε σεµνή, όπως πάντα, η Μαριάµ.
Το άλλο βράδυ πήγε µε βιασύνη στο Όρος των Ελαιών, όπου πήγαινε πάντα και προσευχόταν, και ευχαρίστησε τον Θεό για την χαρούμενη είδηση που της έστειλε µε τον άγγελό Του. ‘Ύστερα γύρισε στο σπιτάκι της και άρχισε να ετοιµάζει ό,τι χρειαζόταν για την ταφή της. Οι φίλοι έτρεξαν να τη δουν, οι πιστοί πλημμύρισαν το σπίτι. Οι αγιασμένες γυναίκες της συντροφιάς της έβαλαν τα κλάµατα στο πικρό άγγελµα.
— Μείνε, Αγία Μητέρα, μαζί µας, µην μας αφήσεις ορφανές, της έλεγαν. Αφότου χάσαµε τον Κύριο, εσύ είσαι η μόνη χαρά και παρηγοριά µας.
Ο άγιος Ιάκωβος, ο επίσκοπος της Ιερουσαλήμ, που είχε μεγαλώσει κάτω από το στοργικό της βλέµµα, ένωσε τις παρακλήσεις του µε τις ικεσίες των άλλων πιστών.
Αλλά η αγία Παρθένος τούς αποκρίθηκε µε γλυκύτητα πως δεν ήταν πια στο χέρι της, αφού είχε πάρει ουράνια προσταγή. Και τους είπε και τους εξόρκισε να αγαπούν ο ένας τον άλλο, να ζουν ειρηνικά μεταξύ τους, υποταγμένοι στον άγιο επίσκοπό τους, πιστοί στις παραγγελίες του Ιησού. Την ώρα αυτή, λέει η αγία παράδοση, οι απόστολοι φάνηκαν μπροστά της. Νεφέλες τους είχαν αρπάξει άξαφνα από τα πέρατα του κόσµου και τους είχαν φέρει να αποχαιρετήσουν την Παναγία.
Σαν τους αποχαιρέτησε όλους εγκάρδια, η Μαρία ευλόγησε τους πιστούς. Ύστερα έπεσε στην κλίνη της, έδωσε τη θέση που ήθελε στο σώµα Της και έκλεισε τα µάτια της. Χωρίς οδύνη, χωρίς ψυχομάχημα. Έκλεισε τα µάτια και αποκοιμήθηκε.
Την άλλη ηµέρα σήκωσαν µε ευλάβεια, οι απόστολοι, το ιερό σκήνωµα και το πήγαν στη Γεσθημανή. Επίσημη στην απλότητά της, γεµάτη κατάνυξη η ποµπή έφτασε μπροστά στον τάφο. Όταν το σώµα τοποθετήθηκε στο μνημείο, η συναίσθηση της ορφάνιας, της δεύτερης αυτής ορφάνιας, ύστερα από τον θάνατο του Χριστού, ξεσήκωσε πάνδηµο Θρήνο.
Τρεις μέρες αργότερα, καθυστερημένος έφτασε ο Θωµάς. Θλιμμένος και απαρηγόρητος παρακάλεσε τους συναποστόλους του να ανοίξουν τον τάφο να δει τουλάχιστο και να προσκυνήσει το ιερό σώµα της Παρθένου.
Και όταν απέσυραν την πλάκα, για να εκπληρώσουν την επιθυµία του, βρήκαν το φέρετρο κενό. Η Αγία ψυχή, είχε επιστρέψει και πήρε μαζί της το ιερό σκήνωµα της Υπεραγίας Μητέρας που αναλήφθηκε, σαν τον Κύριο, µε το σώµα στον ουρανό.
Πολλούς ύµνους έχει εµπνεύσει στην Εκκλησία το τόσο γαλήνιο και συγκινητικό αυτό γεγονός. Ως επίλογο θα δανειστούμε τα κατανυκτικά λόγια του μεγάλου εκκλησιαστικού ρήτορα Μηνιάτη:
«Όποιος δεν τιµά και δεν ευλαβείται τη μητέρα του, δεν είναι άξιος να λέγεται άνθρωπος. Όποιος δεν τιµά και δεν ευλαβείται τη Μητέρα τού Θεού δεν είναι άξιος να λέγεται χριστιανός».
Στην περιοχή μας και στην Ιερά Μητρόπολη Σταγών και Μετεώρων είναι αφιερωμένοι έντεκα ιεροί ναοί (και εξωκκλήσια) στην Κοίμηση της Θεοτόκου: στο Καστράκι, στο Μαυρέλι, στον Γάβρο, στη Θεοτόκο, στην Καλλιρόη, στη Μεγάλη Κερασιά, στην Καλομοίρα, στο Αμπελοχώρι, στο Ματονέρι, στη Γλυκομηλιά και τέλος στην Καλαμπάκα ο μεγαλοπρεπής Ιερός Ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου. Επίσης, υπάρχουν και οι Ιερές Μονές Σταγιάδων, Βυτουμά και Ανθούσας.
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΕΦΗ Κ. ΔΟΥΛΗ
Ακολουθήστε το tameteora.gr στο Google News!
