Δύο άρθρα του Γρηγόρη Καλύβα για τον ιερό χώρο των Μετεώρων

Λάβαμε και δημοσιεύουμε τα ακόλουθα δύο άρθρα του Γρηγόρη Γ. Καλύβα πυο αναφέρονται στο μείζον θέμα του ιερού χώρου των Μετεώρων.

Ας το έχουμε και αυτό στο νου μας! Πότε και πως η UNESCO απεντάσσει από τον κατάλογο των προστατευόμενων μνημείων

Μπορεί η UNESCO να απεντάξει από τον κατάλογο των προστατευόμενων μνημείων της παγκόσμιας πολιτισμικής κληρονομιάς ένα μνημείο ;
Ανασκαλεύοντας περί προστατευμένων μνημείων της Παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς διαβάζω τα εξής ενδιαφέροντα που μάλλον μας αφορούν αν παρ΄ ελπίδα τα ΜΕΤΕΩΡΑ αλλάξουν ταυτότητα και από ζωντανό μοναστικό κέντρο , πολιτισμικό , θρησκευτικό και φυσικό μνημείο μετατραπούν σε κέντρο ελεύθερης δράσης έκφρασης δράσεων !!

Λοιπόν :

«Η UNESCO εκτός από τη λίστα – Κατάλογο Μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς διατηρεί και δεύτερο Κατάλογο Μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς σε Κίνδυνο. Υπενθυμίζω ότι τα Μετέωρα είναι ένα από τα μόλις 17 Μνημεία του ελληνικού Καταλόγου της UNESCO και βέβαια το ΜΟΝΑΔΙΚΟ στη Θεσσαλία. Από το επίσημο site της UNESCO αντιγράφω (και μεταφράζω) τα εξής πολύ σημαντικά:

1. Οι ένοπλες συγκρούσεις και ο πόλεμος, οι σεισμοί και άλλες φυσικές καταστροφές, η ρύπανση, η λαθροθηρία, η ανεξέλεγκτη αστικοποίηση και η ανεξέλεγκτη τουριστική ανάπτυξη αποτελούν σοβαρά προβλήματα στους χώρους της Παγκόσμιας Κληρονομιάς. Οι κίνδυνοι μπορούν να «εξακριβωθούν», αναφέροντας συγκεκριμένες και αποδεδειγμένες επικείμενες απειλές ή «δυνητικά», όταν μια περιουσία αντιμετωπίζει απειλές που θα μπορούσαν να έχουν αρνητικές επιπτώσεις στις αξίες της Παγκόσμιας Κληρονομιάς.

2. “Ο κατάλογος της Παγκόσμιας Κληρονομιάς σε Κίνδυνο αποσκοπεί να ενημερώσει τη διεθνή κοινότητα για τις συνθήκες που απειλούν τα ίδια τα χαρακτηριστικά για τα οποία ένα περιουσιακό στοιχείο περιλήφθηκε στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς και για να ενθαρρύνει για διορθωτικές δράσεις”

3. “Εάν ένας τόπος χάσει τα χαρακτηριστικά που καθιστούν την επιγραφή του στον κατάλογο της Παγκόσμιας Κληρονομιάς, η Επιτροπή Παγκόσμιας Κληρονομιάς μπορεί να αποφασίσει να διαγράψει το ακίνητο τόσο από τον κατάλογο της Παγκόσμιας Κληρονομιάς σε Κίνδυνο όσο και από τον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς. Μέχρι σήμερα, αυτή η διάταξη των επιχειρησιακών κατευθυντήριων γραμμών για την εφαρμογή της σύμβασης για την παγκόσμια κληρονομιά εφαρμόστηκε δύο φορές.

4. Σύμφωνα με τη Σύμβαση του 1972 ένα Μνημείο μπορεί να ενταχθεί στα Επαπειλούμενα Μνημεία εφόσον διαπιστωθεί ότι πληρείται τουλάχιστον ένα από τα παρακάτω κριτήρια (Άρθρα 179-180 της Σύμβασης της Unesco).:

Για πολιτιστικά μνημεία
– Διαπιστωμένοι Κίνδυνοι
Το ακίνητο βρίσκεται αντιμέτωπο με συγκεκριμένο και αποδεδειγμένο επικείμενο κίνδυνο, όπως:
Σοβαρή υποβάθμιση των υλικών.
Σοβαρή φθορά της δομής ή / και των διακοσμητικών στοιχείων •
Σοβαρή υποβάθμιση της αρχιτεκτονικής ή πολεοδομικής συνοχής •
Σοβαρή υποβάθμιση του αστικού ή αγροτικού χώρου ή του φυσικού περιβάλλοντος •
Σημαντική απώλεια ιστορικής γνησιότητας •
Σημαντική απώλεια πολιτιστικής σημασίας.

– Πιθανοί κίνδυνοι

Το ακίνητο αντιμετωπίζει απειλές οι οποίες θα μπορούσαν να έχουν αρνητικές επιπτώσεις στα εγγενή χαρακτηριστικά του. Τέτοιες απειλές είναι, για παράδειγμα: Τροποποίηση της νομικής κατάστασης του περιουσιακού στοιχείου, μειώνοντας το βαθμό προστασίας του. Έλλειψη πολιτικής διατήρησης •
Απειλητικές επιπτώσεις των έργων περιφερειακού προγραμματισμού •
Απειλητικές επιπτώσεις του πολεοδομικού σχεδιασμού •
Εκδήλωση ή απειλή ένοπλης σύγκρουσης •
Απειλητικές επιπτώσεις από κλιματολογικούς, γεωλογικούς ή άλλους περιβαλλοντικούς παράγοντες.
Σήμερα ο Κατάλογος των Μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς σε Κίνδυνο περιλαμβάνει:
– Πολη Μπαμ στο Ιράν
– Ιστορική πόλη Ζαμπίντ στην Υεμένη
– Κοιλάδα Μπαμιγιάν στο Αφγανιστάν
– Εθνικά Πάρκα Γκαράμπα, Σαλόνγκα, Καχούζι-Μπιέγκα, Βιρούνγκα και Οκάπι στη Δημοκρατία του Κονγκό.» .
Πηγή: http://whc.unesco.org/en/158/#some
Αυτά τα ολίγα προς το παρόν.

Η αλήθεια για την προστασία των ΜΕΤΕΩΡΩΝ

Από την δημοσιοποίηση της ημερήσιας διάταξης της συνεδρίας του Περιφερειακού Συμβουλίου Θεσσαλίας, στην οποία θα συζητηθεί το υποβληθέν από το Υπουργείο Πολιτισμού σχέδιο Προεδρικού Διατάγματος στο πλαίσιο του νόμου 2351/95, παρατηρείται μια προσπάθεια παραπληροφόρησης, αφενός, και μιας ψευδούς εικόνας περί δήθεν κοινωνικής έντασης – αντίδρασης στο σχέδιο Προεδρικού διατάγματος, με προφανή στόχο να σταλούν λάθος μηνύματα.

Η αλήθεια επί του θέματος είναι εντελώς διαφορετική φυσικά, καθώς καμία ενδοκοινωνική ένταση δεν υφίσταται. Απλά μια ομάδα συμπολιτών, για τους δικούς τους λόγους εκφράζουν δυναμικά την άποψή τους μιλώντας περί επικείμενου άβατου του χώρου των Μετεώρων.

Είναι φυσικά δικαίωμά του κάθε πολίτη να έχει άποψη και να την λέει αλλά έχει και υποχρέωση να σέβεται τη γνώμη του άλλου και να του επιτρέπει να την δημοσιοποιεί και μέσα από τον διάλογο να γίνεται κυρίαρχη αυτή που στηρίζεται σε επιχειρήματα, που υπηρετεί αξίες που σχετίζονται με τα ιερά και όσια της πίστης και του έθνους.

Ως προς την ουσία τώρα, είναι μύθος ότι το σχέδιο Προεδρικού διατάγματος, επί της οποίας θα εκφράσει γνώμη το Περιφερειακό Συμβούλιο, προκλήθηκε από κάποιους. Αν από κάτι προκλήθηκε και ανάγκασε το κράτος να προβληματιστεί για την έκδοσή του, είναι οι πιέσεις που ασκούνται στον ιερό και ευρύτερο χώρο των ΜΕΤΕΩΡΩΝ για υλοποίηση δράσεων που προσβάλλουν και αλλοιώνουν τα χαρακτηριστικά του χώρου και της μοναστική πολιτείας παρακωλύοντας την λειτουργία του ως ζωντανού μοναστικού κέντρου αλλά και την άσκηση του μοναχικού βίου εντός των μονών.

Το σχέδιο Προεδρικού διατάγματος εκδίδεται στο πλαίσιο του νόμου 2351/95 και έχει μια καθυστέρηση 22 χρόνων μέχρι η πολιτεία να αποφασίσει την έκδοσή του. Το γιατί, έχει να κάνει με την γνωστή αβελτηρία της πολιτείας μας.

Το περιεχόμενο του υποβληθέντος σχεδίου Προεδρικού διατάγματος, από όσο μπορώ να καταλάβω διαβάζοντας το περιεχόμενό του, δεν επιβάλλει κανένα άβατο στα Μετέωρα, όπως κάποιοι ισχυρίζονται αλλά έρχεται να ρυθμίσει και να βάλει κανόνες στις δράσεις που θα επιτρέπονται να ασκηθούν εντός του ιερού χώρου. Ποια ανάγκη το επιβάλλει αυτό;

Ότι σήμερα ο χώρος αποτελεί κυριολεκτικά ξέφραγο αμπέλι, όπως λέει ο λαός μας, εντός του οποίου ασκούνται τα πάντα καθ’ όλη τη διάρκεια του εικοσιτετραώρου. Όποιοι επισκέπτονται την περιοχή ξέρουν πολύ καλά την εικόνα που συναντούν. Πρόβατα, γίδια και βοοειδή μέχρι τις πόρτες των μοναστηριών να ανακατεύονται με τους επισκέπτες. Έχουμε θήρα, κίνηση τροχοφόρων τις μεταμεσονύχτιες ώρες που ηχορυπαίνουν το χώρο με μουσικές στη διαπασών, με κόρνες, μαρσαρίσματα και μπαντιλίκια. Έχουμε ελεύθερους κατασκηνωτές σε κάθε γωνιά του χώρου. Έχουμε τροχόσπιτα και τροχοβίλες που διανυκτερεύουν στο χώρο. Έχουμε παρουσία και τέλεση τελετών κάθε μορφής. Έχουμε αεραθλήματα πάνω απ’ τις μονές, κινηματογραφήσεις για παντός είδους χρήση, δράσεις επί των βράχων και μια σειρά άλλα πράγματα.

Τι συνάγει κανένας απ’ αυτήν την εικόνα; Ότι το “ιερός χώρος” είναι τύποις και όχι ουσία ιερός ακριβώς γιατί εμείς δεν τον σεβόμαστε ως τέτοιον.

Αλήθεια, για αυτήν τη χαοτική κατάσταση δεν πρέπει να υπάρξουν ρυθμίσεις; Πρέπει δηλαδή να αφήσουμε την υπάρχουσα κατάσταση να προσβάλει το χώρο;

Κάθε νουνεχής πολίτης θα συμφωνήσει ότι οι ρυθμίσεις όσον αφορά δράσεις εντός του ιερού χώρου επιβάλλονται εκ των πραγμάτων. Άλλωστε κανένα μνημείο της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς, προστατευόμενο μάλιστα από την UNESCO, δεν έχει αφεθεί απροστάτευτο. Ούτε σε κανένα αντίστοιχο μνημείο της φύσης, της πίστης και του πολιτισμού μπορεί ο καθένας να ασκήσει ελεύθερα τα όποια χόμπι ή δράσεις στο πλαίσιο των προσωπικών ενδιαφερόντων.

Το σχέδιο του Προεδρικού Διατάγματος, δεν συνετάγει ούτε αυθαίρετα, ούτε επιβάλλεται ασυζητητί. Έγιναν συζητήσεις, υποβλήθηκαν προτάσεις, πολλές από τις οποίες ελήφθησαν υπ’ όψη και συμπεριλήφθησαν στο υπάρχουν στο σχέδιο.

Άρα, προς τί η αντίδραση;

Φρονώ, και εύχομαι να κάνω λάθος, ότι πίσω από την προσχηματική αντίδραση, διαφαίνεται η τάση να αλλάξει ταυτότητα συνολικά ο χώρος. Δηλαδή να επαλειφθεί το στοιχείο ότι τα ΜΕΤΕΩΡΑ είναι ένα ζωντανό μοναστικό κέντρο και να μετατραπεί σε κάτι άλλο (παγκόσμιο κέντρο αναρρίχησης λ.χ). Αυτό βεβαίως μπορεί να είναι ευσεβείς πόθοι ορισμένων, αλλά δεν μπορεί να γίνουν αποδεκτοί για το λόγο ότι και στην ΜΕΤΕΩΡΙΤΙΚΗ ιστορίας και παράδοση προσκρούει και την τοπική οικονομία θα καταστρέψει, αν ώ μη γένοιτο, επισυμβεί.

Ωστόσο λύσεις υπάρχουν και μπορούν να προκύψουν εάν επικρατήσει η λογική, η σύνεση, ο διάλογος και κυρίως ο σεβασμός ως προς αυτά που περικλείει η αγία και σεπτή λιθόπολη των ΜΕΤΕΩΡΩΝ. Η προσπάθεια επιβολής μιας άποψης ως κυρίαρχη, ενώ δεν είναι, αποτελεί κατά την άποψή μου μέγα λάθος που δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή όταν μάλιστα παρατηρείται τα φαινόμενο αυτοί που έχουν μια άλλη άποψη να λοιδορούνται γιατί την έχουν και τη δημοσιοποιούν.

Ακολουθήστε το tameteora.gr στο Google News!