Του NIKΟΛΑΟΥ ΚΑΤΟΙΚΟΥ,
Καθηγητή Φιλολογίας
Ελέχθη ότι η μόδα είναι «ολοκληρωτική και τρομοκρατική για εκείνους που έχουν αποφασίσει να της εκχωρήσουν το δικαίωμα να τους επιβάλλεται». Και όμως, παρά την τυραννικότητα της μόδας οι περισσότεροι άνθρωποι την ακολουθούν και συμμορφώνονται με τις επιταγές της.
Για να δείτε πώς λειτουργεί σήμερα η μόδα, παραθέτουμε το παρακάτω κείμενο:
«Κάθε μόδα, τουλάχιστον όσον αφορά στα ρούχα και σε άλλα συναφή στοιχεία της εξωτερικής εμφάνισης, είναι τυραννική, ολοκληρωτική. Ή τείνει να είναι. Και δεν πρόκειται μόνο για τη φρικτή απολυτότητα του “φέτος το Kαλοκαίρι θα φορεθεί” (Προστακτικός μέλλοντος θα μπορούσε αυτό να χαρακτηριστεί γραμματικά). Είναι κυρίως ότι, σήμερα τουλάχιστον, η εκάστοτε μόδα αποτελεί ένα κλειστό σύνολο, στεγανό, πλήρες, με απαντήσεις για τα πάντα, μια αδιάρρηκτη αλληλουχία ρούχων και αξεσουάρ, που δεν επιδέχονται κατ’ αρχήν καμιά τομή ή “αυθαιρεσία”, με αυτά τα ρούχα πάνε τούτα τα παπούτσια και εκείνα τα γυαλιά. Και αυτό το ύψος. […] Μόδα, modus, τρόπος ζωής. Στολή. Τί άμυνα να οργανώσει κανείς απέναντι σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο».
(Από τον περιοδικό Τύπο)
Παρ’ όλα αυτά, μερικοί υιοθετούν ορισμένα στοιχεία τής μόδας, ενώ άλλοι αδιαφορούν εντελώς για τις επιταγές της. Αξίζει εδώ να διερευνήσουμε τα κίνητρα, που οδηγούν τους ανθρώπους σε διαφορετικές επιλογές.
Το βασικό κίνητρο αυτών που αντιμετωπίζουν κριτικά το φαινόμενο της μόδας, είναι το μέτρο. Παράλληλα, υπάρχουν και άλλα κίνητρα, όπως είναι η σοβαρότητα, ο συνδυασμός τού πραγματικού με το φανταστικό, του εφικτού με το επιθυμητό, του κομψού με το σοβαρό, του παλαιού με το νέο και άλλα.
Αυτοί που αδιαφορούν παντελώς για τη μόδα, έχουν ποικίλα κίνητρα, όπως είναι η αδιαφορία για την κοινή γνώμη, η εκκεντρικότητα, η μοναχικότητα, η τάση προς το κοινωνικό περιθώριο, η φτώχεια, η αντίθεση προς κάθε νεωτερισμό, καθώς και η ειδική αμφίεση λόγω κοινωνικής θέσης (ιερείς, στρατιωτικοί, νοσηλευτές, αστυνομικοί και άλλοι).
Τα κριτήρια που ακολουθούμε στις επιλογές μας πάνω σε θέματα μόδας είναι πολλά (σωματομετρικά δεδομένα, χώρος εργασίας, είδος κοινωνικής εκδήλωσης, επιλογές τών πολλών και άλλα). Το δυσάρεστο είναι ότι ο πολύς κόσμος είναι απροβλημάτιστος πάνω στο σοβαρό και κρίσιμο θέμα τής μόδας. Οι περισσότεροι την ακολουθούν άκριτα και πειθαρχούν απερίσκεπτα στα ποικιλώνυμα συμφέροντα των διακινητών της, παραβλέποντας την προσωπικότητα, το γούστο και την ιδιαιτερότητα που πρέπει να έχει κάθε άνθρωπος.
Τελικά, για να κρατήσουμε μόνο τη χάρη τής μόδας, οφείλουμε κάθε φορά να λαμβάνουμε υπόψη μας το μέτρο, τη σοβαρότητα (αποφεύγοντας την εκζήτηση κι την εκκεντρικότητα), τις οικονομικές μας δυνατότητες, την οικονομία χρόνου και την ηλικία (μερικοί ενήλικες νεάζουν – παλιμπαιδίζουν και γελοιοποιούνται).
Ο Κωστής Παλαμάς μιλάει για τη μόδα
(Άπαντα, τόμος 16ος, σελ. 55)
«Η μόδα είναι κάτι χωρίς νου και χωρίς καρδιά, που σε κάνει κι εσένα άβουλο κι αναίσθητο• ένα δουλικό, που σου δένει τα χέρια, και χωρίς να το καταλάβεις, γίνεσαι σκλάβος τού σκλάβου σου.
» Η μόδα είναι η ψευτιά, που παρουσιάζεται με τη δύναμη της αλήθειας […]. Δεν είναι μόνο των γυναικών αρχόντισσα η μόδα• είναι του κόσμου αρρώστια. Δεν περιορίζεται μόνο στη φορεσιά• και σε άλλα ανακατώνεται πολλά […]. Όπου δεν έχουμε γνώμες και αγάπες δικές μας, εκεί δεν ντυνόμαστε μόνο, μα και συλλογιζόμαστε και μιλούμε και γράφουμε και ζούμε όχι με το λόγο (=τη λογική), αλλά με τη μόδα».
Ακολουθήστε το tameteora.gr στο Google News!
