Γεννημένος και μεγαλωμένος στην Καλαμπάκα, ο Θανάσης Τσιάνος διατηρεί διαχρονικά στενούς δεσμούς με την πόλη μας και τόπο καταγωγής του, τον οποίο τιμά και παρακολουθεί με ιδιαίτερο ενδιαφέρον.
Είναι Διπλωματούχος Πολιτικός Μηχανικός του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου και Πρόεδρος του Συλλόγου Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων από το 2024 έως σήμερα. Μάλιστα, πρόσφατα επανεκλέγηκε από τους συναδέλφους του στην προεδρία, κάτι που υπογραμμίζει τη σταθερή εμπιστοσύνη και αναγνώριση που απολαμβάνει στον τομέα αυτό.
Με περισσότερα από είκοσι τρία χρόνια επαγγελματικής πορείας, έχει συμμετάσχει σε πάνω από 350 μελέτες συγκοινωνιακών έργων στην Ελλάδα και στο Εξωτερικό, συμβάλλοντας στον σχεδιασμό σημαντικών και σύνθετων υποδομών.
Είναι βασικός μέτοχος και διαχειριστής σημαντικής εταιρείας μελετών και συμβούλων μηχανικών, με εξειδίκευση στις κυκλοφοριακές μελέτες, την οδοποιία, την οδική ασφάλεια και τον σχεδιασμό μεγάλων αναπτυξιακών έργων και υποδομών, όπως αυτοκινητόδρομοι, αεροδρόμια, λιμένες και μεγάλες τουριστικές επενδύσεις.
Τα τελευταία χρόνια ξεχωρίζει ως μια επιδραστική παρουσία στον χώρο των συγκοινωνιών, με ενεργή συμμετοχή στον θεσμικό διάλογο. Από το 2018 συμμετέχει στη Νομοπαρασκευαστική Επιτροπή για την αναθεώρηση του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, ενώ έχει συμβάλει σε πλήθος επιτροπών και ομάδων εργασίας σχετικά με τη διαμόρφωση σχεδίων νόμων και τεχνικών προδιαγραφών στο τομέα της οδικής ασφάλειας και της βιώσιμης κινητικότητας.
Η συνέντευξη
Κύριε Τσιάνο, πρωτοεκλεγήκατε στη θέση του Προέδρου του Συλλόγου Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων (ΣΕΣ) το 2024 και πρόσφατα οι συνάδελφοί σας ανανέωσαν την εμπιστοσύνη τους στο πρόσωπό σας επανεκλέγοντάς σας. Τι σημαίνει αυτό για εσάς;
Η ανανέωση της εμπιστοσύνης των συναδέλφων μου στο πρόσωπό μου αποτελεί, πάνω απ’ όλα, μια δέσμευση απέναντι στην επιστημονική κοινότητα. Ο Σύλλογος Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων (ΣΕΣ) είναι ένας καθαρά επιστημονικός φορέας. Δεν υπηρετούμε συντεχνιακά, πολιτικά ή οικονομικά συμφέροντα. Η δύναμη του Συλλόγου πηγάζει από την ικανότητά του να παραμένει αντικειμενικός, ρεαλιστικός και επιστημονικά τεκμηριωμένος. Σήμερα μπορώ να πω με βεβαιότητα ότι ο ΣΕΣ είναι πιο ισχυρός και παρεμβατικός από ποτέ. Σκοπός μας είναι να λειτουργούμε ως η «φωνή της λογικής» προς την Πολιτεία και την κοινωνία, ακόμη και όταν οι προτάσεις μας δεν είναι «πολιτικά ή κοινωνικά βολικές». Η λειτουργία μας στηρίζεται αποκλειστικά στον εθελοντισμό. Το Διοικητικό Συμβούλιο και οι επιτροπές μας εργάζονται χωρίς αμοιβές, γεγονός που μας εξασφαλίζει την απόλυτη ανεξαρτησία μας. Σε προσωπικό επίπεδο, αυτή η θέση συνεπάγεται σημαντικό «κόστος» χρόνου. Διοικώντας μια από τις μεγαλύτερες μελετητικές εταιρείες του κλάδου, η ισορροπία με τις επαγγελματικές υποχρεώσεις, την οικογενειακή ζωή και με την κοινωνική προσφορά (διότι έτσι βλέπουμε τον Σύλλογο) είναι δύσκολη. Και αν δεν είχαμε τη μεγάλη επιτυχία της μείωσης των θανάτων από τροχαία ατυχήματα το 2025 —κάτι που θεωρώ και προσωπικό στοίχημα που κερδήθηκε— ίσως να μην είχα το κίνητρο να συνεχίσω. Συνεπώς, η εμπιστοσύνη των συναδέλφων είναι τιμή, αλλά κυρίως μια ευθύνη που απαιτεί θυσίες.
Λόγω και του αξιώματος αυτού έχετε μια σφαιρική άποψη για τους δρόμους της χώρας μας. Πιστεύετε ότι γενικά και με την προσθήκη μεγάλων αυτοκινητόδρομων στο οδικό δίκτυο τα τελευταία χρόνια έχουμε φτάσει σε ικανοποιητικό σημείο;
Η Ελλάδα έχει κάνει πραγματικά άλματα τις τελευταίες δεκαετίες στους αυτοκινητοδρόμους σε αντίθεση με τη διαχρονική απουσία επενδύσεων και πραγματικής πολιτικής βούλησης για την ενδυνάμωση του σιδηροδρομικού δικτύου. Και αυτό είναι μια ισορροπία, η οποία πρέπει να αλλάξει. Το αναφέρω, διότι είναι δύο ανταγωνιστικά συστήματα μεταφορών. Η ολοκλήρωση των μεγάλων οδικών αξόνων έχει αλλάξει τον χάρτη των μεταφορών και έχει βελτιώσει κατά πολύ τους χρόνους μετακίνησης και την ασφάλεια. Η κατασκευή του ΒΟΑΚ στην Κρήτη και η πλήρης παράδοση του Ε65 θα κλείσουν σημαντικά κενά στο εθνικό μας δίκτυο. Παράλληλα, η μετάβαση της Εγνατίας Οδού σε καθεστώς παραχώρησης αναμένεται να επιφέρει σημαντική αναβάθμιση στη συντήρηση και στη λειτουργία της, καθώς σήμερα παρουσιάζει σημαντικά προβλήματα. Ωστόσο, η πρόκληση πλέον μετατοπίζεται. Αν οι αυτοκινητόδρομοι είναι η «ραχοκοκαλιά», το υπόλοιπο εθνικό και επαρχιακό οδικό δίκτυο παραμένει το προβληματικό κομμάτι του σώματος. Στερείται ενός «συγχωρητικού» περιβάλλοντος, που δεν θα «τιμωρεί» με θάνατο ή βαρύ τραυματισμό το ανθρώπινο λάθος. Επίσης, όλες μας οι υποδομές απαιτούν συντήρηση και συνεπώς σημαντικά κονδύλια. Στο θέμα της συντήρησης δεν υπάρχει ούτε κουλτούρα ούτε σχεδιασμός ούτε επαρκής βούληση. Ωστόσο, τα περισσότερα ατυχήματα γίνονται μέσα στις πόλεις και αφορούν σε ευάλωτους χρήστες (πεζούς, μοτοσικλετιστές, ποδηλάτες). Συνεπώς, χρειάζεται μεγάλη προσπάθεια στο αστικό οδικό δίκτυο από πολλούς φορείς. Και πάνω από όλα χρειάζεται σωστή και τεκμηριωμένη ιεράρχηση των παρεμβάσεων, έτσι ώστε τα χρήματα που δαπανώνται να φέρνουν τα καλύτερα δυνατά αποτελέσματα. Άλλωστε, οι χρηματοδοτήσεις από την Ευρώπη για νέους δρόμους θα περιοριστούν σημαντικά τα επόμενα χρόνια. Αν δεν δράσει η πολιτεία υπεύθυνα και καθοριστικά, θα έχουμε ακόμη πιο γερασμένο και πιο ασυντήρητο οδικό δίκτυο.
Ας πάμε και στα αστικά συγκοινωνιακά συστήματα. Ποιες είναι οι μεγαλύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν σήμερα;
Η ασφάλεια των Μεταφορών πάντα είναι το μεγαλύτερο ζήτημα και αυτό που πρέπει να απασχολεί περισσότερο την πολιτεία αλλά και την κοινωνία. Το δεύτερο είναι οι επιπτώσεις της μηχανοκίνητης κυκλοφορίας στην υγεία μας και στο περιβάλλον (ρύποι, θόρυβος, ψυχολογία). Το τρίτο είναι το κόστος της μετακίνησης που συνδυάζεται με την έλλειψη Μέσων Μαζικής Μεταφοράς ή άλλων εναλλακτικών τρόπων, έτσι ώστε να μπορείς να φτάσεις οικονομικά και γρήγορα στον προορισμό σου. Το τέταρτο είναι η τραγική έλλειψη πεζοδρομίων επαρκούς πλάτους και έπειτα πέμπτο ή ακόμη πιο κάτω είναι το πρόβλημα του κυκλοφοριακού και της στάθμευσης. Έρχονται τελευταία στην επιστημονική ιεράρχηση, αλλά πρώτα στην… καθημερινή γκρίνια. Συχνά υπάρχει ένα χάσμα μεταξύ επιστήμης και κοινωνικής αντίληψης. Ο πολίτης συχνά θεωρεί ως το μεγαλύτερο πρόβλημα το ότι δεν βρίσκει να παρκάρει στην οδό Τρικάλων ακριβώς έξω από το κατάστημα που θέλει να επισκεφθεί. Οι πολιτικοί δυστυχώς συχνά ακολουθούν αυτή την εσφαλμένη ιεράρχηση, για να αποφύγουν το πολιτικό κόστος. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η οδική ασφάλεια. Όταν εφαρμόστηκαν αυστηρά μέτρα για το κράνος και το αλκοόλ, το αρχικό πολιτικό κόστος μετατράπηκε σε τεράστιο όφελος, καθώς σώθηκαν πάνω από 140 ζωές φέτος. Δυστυχώς, σε οποιαδήποτε αλλαγή στην καθημερινότητά μας αντιδρούμε… Αυτό να ξέρετε δεν είναι ελληνικό φαινόμενο. Συμβαίνει παντού στην Ευρώπη. Εδώ ίσως να είμαστε λίγο πιο καχύποπτοι στις αλλαγές… υποθέτοντας ότι κάτι άλλο κρύβεται από πίσω.
Πώς αξιολογείτε τον ρόλο της βιώσιμης κινητικότητας στον σύγχρονο αστικό σχεδιασμό;
Βιώσιμη κινητικότητα σημαίνει μετακίνηση πολιτών και αγαθών με τρόπο ασφαλή, ώστε να είναι βιώσιμος από περιβαλλοντική, κοινωνική και οικονομική άποψη. Συνεπώς, σημαίνει ασφαλέστερο δίκτυο μεταφορών, που να ρυπαίνει σημαντικά λιγότερο και να παρέχει εναλλακτικές λύσεις στη μετακίνηση, οικονομικά προσιτές για όλους (πρόσωπα και εμπορεύματα), καθώς και προσβάσιμες σε όλους (όπως σε άτομα με μειωμένη κινητικότητα και άτομα με αναπηρίες). Σημαίνει να μπορεί η μητέρα με το καρότσι, ο ηλικιωμένος και το άτομο με αναπηρία να μετακινηθούν αυτόνομα. Ο κάτοικος και ο επισκέπτης να χαίρεται και να απολαμβάνει τον δημόσιο χώρο. Δεν σημαίνει «πόλεμο στο αυτοκίνητο». Το αυτοκίνητο είναι και θα παραμείνει το πιο σημαντικό εργαλείο, αλλά πρέπει να βρούμε μια νέα ισορροπία. Επιβάλλεται να δώσουμε χώρο στον άνθρωπο και όχι μόνο στο μέταλλο, αλλά απαιτείται πολιτική βούληση για να γίνει αυτό.
Ποιες τεχνολογικές εξελίξεις θεωρείτε ότι θα επηρεάσουν περισσότερο τις μεταφορές τα επόμενα χρόνια;
Η Τεχνητή Νοημοσύνη (AI) και η Αυτόνομη Οδήγηση οχημάτων και drones θα φέρουν επανάσταση στον τρόπο που μετακινούμαστε και ζούμε. Αλλά θα δημιουργήσουν και νέες προκλήσεις, όπως η διαχείριση της αστικής χωρητικότητας, ο τρόπος διαμερισμού των μέσων, αλλά και τα ηθικά διλήμματα των αλγορίθμων. Η διαχείριση των big data μέσω AI ανοίγει νέους ορίζοντες. Πάνω σε αυτά δουλεύει τώρα η επιστημονική κοινότητα.
Ως συντοπίτης μας, που έχετε βιώσει και βιώνετε την τοπική πραγματικότητα, όταν επισκέπτεστε τη γενέτειρά σας, πώς βλέπετε την εξέλιξη στην Καλαμπάκα με την προσεχή κατασκευή τριών κυκλικών κόμβων στην οδό Πίνδου;
Πρόκειται για μια εξαιρετική εξέλιξη. Είχα εισηγηθεί κι εγώ ήδη από το 2012 την υλοποίηση αυτών των κυκλικών κόμβων. Οι κυκλικοί κόμβοι αυξάνουν την οδική ασφάλεια, μειώνουν τις καθυστερήσεις και βελτιώνουν την αισθητική της πόλης. Αξίζουν συγχαρητήρια στους μελετητές και στη δημοτική Αρχή που προωθεί την υλοποίησή τους.
Έχουν γραφεί πολλά και έχουν κατατεθεί πολλές απόψεις για τον περιβόητο νέο περιφερειακό της Καλαμπάκας, ο οποίος είχε εγκαταλειφθεί ως προοπτική μέχρι τα τελευταία χρόνια, ενώ ο νυν Δήμαρχος δείχνει ότι θέλει να τον υλοποιήσει. Πιστεύετε ότι είναι απαραίτητος, και αν ναι, σε τι θα ωφελήσει την πόλη;
Θα είμαι απόλυτα ειλικρινής, κύριε Μπακόλα. Ο περιφερειακός δρόμος δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως άλλοθι για απραξία σημαντικών παρεμβάσεων στο κέντρο. Και δεν μιλάω για απλές διαπλατύνσεις πεζοδρομίων. Μπορεί και πρέπει να μεταμορφωθεί η Καλαμπάκα σε ένα πραγματικό «στολίδι» πριν και ανεξάρτητα από την κατασκευή νέου περιφερειακού. Άλλωστε, υπάρχει και ο Ε65, που παίζει κι αυτός έναν ρόλο σημαντικού περιφερειακού για τις μεγάλες διαμπερείς κινήσεις.
Δεδομένης και της προσεχούς πλήρους παράδοσης του Ε65, στον οποίο αναφερθήκατε κι εσείς, τι βλέπετε να αλλάζει συγκοινωνιακά στην πόλη και ποιες νέες ανάγκες γεννιούνται;
Η Καλαμπάκα και τα Μετέωρα θα δεχθούν ακόμη μεγαλύτερα κύματα τουριστών τα επόμενα χρόνια. Γενικά ο τουρισμός στη χώρα θα συνεχίσει με θετικό ρυθμό για πολλά επόμενα χρόνια. Μετακινούμαστε και αλλάζουμε χώρα πολύ πιο εύκολα. Σημαντικές χώρες, όπως η Ινδία και η Κίνα, αναπτύσσουν αστική τάξη που ευνοούν τον τουρισμό μεγάλων αποστάσεων. Μπορεί να μην έχουμε στην Καλαμπάκα αεροδρόμιο, αλλά ο Ε65 διευκολύνει την πρόσβαση. Αν δεν υπάρξει πρόνοια, θα βρεθούμε αντιμέτωποι με τις αρνητικές συνέπειες του υπερτουρισμού. Ο Δήμος εκτιμώ ότι μπορεί και πρέπει να διεκδικήσει σημαντικούς πόρους από το Κράτος. Με 2,5 εκατομμύρια επισκέπτες η περιοχή συνεισφέρει σημαντικά στο εθνικό ΑΕΠ. Αξίζει να το ποσοτικοποιήσει κάποιος αυτό το νούμερο. Μεγάλο μέρος αυτών των εσόδων πρέπει να επιστρέφει στην τοπική κοινωνία για τη δημιουργία υποδομών που θα αντέχουν το βάρος της τουριστικής κίνησης και θα βελτιώνουν την ποιότητα ζωής των κατοίκων.
Η δημοτική Αρχή έχει αυξήσει τους δωρεάν χώρους στάθμευσης, φροντίζοντας για την εξάπλωσή τους σε όλα τα πλάτη της πόλης και εξετάζει την εφαρμογή του συστήματος ελεγχόμενης στάθμευσης στην οδό Τρικάλων, ίσως και σε άλλους κεντρικούς δρόμους, το οποίο θα περιλαμβάνει θέσεις με αντίτιμο. Πώς το βλέπετε ως προοπτική;
Η λογική φτιάχνω χώρους στάθμευσης εκτός οδού είναι πολύ καλή και αναγκαία. Ιδανικά, και σε ορισμένες περιπτώσεις απαραίτητα, πρέπει να συνδυάζεται με περιορισμό των θέσεων στάθμευσης εντός οδού, με αναπλάσεις και με διαπλατύνσεις πεζοδρομίων. Όσον αφορά στην ελεγχόμενη στάθμευση, αυτή εφαρμόζεται σε περιοχές και όχι σε μεμονωμένους άξονες. Υπό όρους, η ελεγχόμενη στάθμευση είναι αναγκαία, αρκεί να λειτουργεί το σύστημα με αξιοπιστία και προς όφελος των κατοίκων. Θέλει πολύ προσοχή! Η Καλαμπάκα χρειάζεται σοβαρή διαχείριση της στάθμευσης που να περιλαμβάνει χώρους εντός και εκτός οδού, καθώς και σύστημα καθοδήγησης. Συστήνω σε μικρές πόλεις, το οποιοδήποτε σύστημα να το διαχειρίζεται ο Δήμος και όχι κάποιος ιδιώτης.
Όπως αναφέρατε κι εσείς, ασχοληθήκατε το 2012 με το κυκλοφοριακό και με το ζήτημα της δημιουργίας πεζόδρομου στην πόλη, ένα θέμα που παραμένει πάντα επίκαιρο στην τοπική κοινωνία. Πιστεύετε ότι πρέπει επιτέλους να γίνει πραγματικότητα, και πού ή πως θα τον βλέπατε ως ειδικός;
Όλοι οι πεζόδρομοι στην Ελλάδα υλοποιούνται με σημαντικές αντιδράσεις και έπειτα έρχεται η γενική αποδοχή τους. Το πρόσφατο παράδειγμα της Βασιλίσσης Όλγας στην Αθήνα είναι διδακτικό. Ο Κώστας Μπακογιάννης δέχθηκε σφοδρή κριτική και ίσως έχασε τις εκλογές εξαιτίας της, όμως σήμερα το έργο διαφημίζεται από τη νέα δημοτική αρχή ως ο ομορφότερος δρόμος – το «καμάρι» της πόλης (παρότι λίγους μήνες πριν ήταν απέναντι). Αν η αρμοδιότητα υλοποίησης του έργου είχε μείνει στον Δήμο, μπορεί και να μην είχε κατασκευαστεί. Οι δημοσκοπήσεις για το έργο της Βασ. Όλγας πριν την υλοποίησή του ήταν σημαντικά αρνητικές και μετά την υλοποίηση σημαντικά θετικές. Αυτό συμβαίνει συχνά: οι πολίτες αντιδρούν στην αλλαγή, αλλά λατρεύουν το αποτέλεσμα μόλις το βιώσουν. Σε αυτό το πλαίσιο, δεν θα βρείτε κανέναν σοβαρό συγκοινωνιολόγο που να μην υποστηρίζει την πεζοδρόμηση της οδού Τρικάλων. Το πρόβλημα στην Καλαμπάκα δεν είναι τεχνικό, είναι η έλλειψη τόλμης για σύγκρουση με κατεστημένες συνήθειες και μικροσυμφέροντα. Η επιστήμη προσφέρει τις λύσεις, η πολιτική οφείλει να ηγηθεί και να τις υλοποιήσει για το καλό των επόμενων γενεών.
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ
ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ ΑΥΣΤΗΡΑ Η ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ ΜΕ ΟΠΟΙΟΝΔΗΠΟΤΕ ΤΡΟΠΟ
Ακολουθήστε το tameteora.gr στο Google News!
