Ο 2ος παγκόσμιος πόλεμος άφησε την Ευρώπη καταστραμμένη και κατακερματισμένη. Ο απόηχος των ατομικών βομβών στη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι και η διαφαινόμενη κούρσα των πυρηνικών εξοπλισμών μεταξύ του ανατολικού και δυτικού μπλοκ κρατών δεν προμήνυε κάτι καλό για την ανθρωπότητα.
Η διαιρεμένη και χειμαζόμενη μέχρι τότε επιστημονική κοινότητα των φυσικών επιστημόνων ανέλαβε εκείνες τις πρόνοιες ώστε να συνυπάρξουν οι «αντίπαλοι». Το αποτέλεσμα ήταν η δημιουργία του CERN.
Το CERN είναι το Ευρωπαϊκό Εργαστήριο Σωματιδιακής Φυσικής, το μεγαλύτερο στον κόσμο ερευνητικό κέντρο του είδους του. Η ίδρυσή του το 1954 αποτέλεσε μια από τις πρώτες κοινές ευρωπαϊκές προσπάθειες και συνιστά ένα φωτεινό παράδειγμα διεθνούς συνεργασίας. Τα 12 ιδρυτικά κράτη-μέλη (στα οποία ανήκει και η Ελλάδα), έχουν αυξηθεί σήμερα σε 20. Το Εργαστήριο βρίσκεται πάνω στα Γαλλοελβετικά σύνορα, δυτικά της Γενεύης. Περίπου 6500 επιστήμονες, δηλαδή σχεδόν το 50% των επιστημόνων σ’ όλο τον κόσμο που ασχολούνται με τα σωματίδια, χρησιμοποιούν τις εγκαταστάσεις του CERN. Οι επιστήμονες αυτοί εκπροσωπούν 500 πανεπιστήμια και πάνω από 80 εθνικότητες. Στο επιστημονικό αυτό «χωριό» συνυπάρχουν επιστήμονες πολλών και διαφόρων ειδικοτήτων. Επιστήμονες ανεξαρτήτου θρησκείας (χριστιανοί και μουσουλμάνοι, βουδιστές και ινδουιστές) ανεξαρτήτου ύψους ΑΕΠ χώρας (Γερμανία, Ελλάδα), ανεξαρτήτου χρώματος και φύλλου συνεργάζονται σε κοινά πειράματα, προσπαθώντας να βρουν απαντήσεις σε θεμελιακά ερωτήματα για τη Φύση:
• Τι είναι η ύλη;
• Από πού προέρχεται;
• Πως συγκρατείται για να σχηματίσει άστρα, πλανήτες και ανθρώπινα όντα;
Το CERN βρίσκεται στην πρωτοπορία της ανθρώπινης αναζήτησης για τη γνώση, μιας αναζήτησης που έχει τις ρίζες της στα βάθη των απαρχών του πολιτισμού. Ο κύριος εξοπλισμός του Εργαστηρίου, οι επιταχυντές των σωματιδίων και οι ανιχνευτές, συγκαταλέγονται στα μεγαλύτερα και πολυπλοκότερα επιστημονικά όργανα στον κόσμο.
Οι επιταχυντές είναι διατάξεις που επιταχύνουν σωματίδια (ηλεκτρόνια, πρωτόνια κ.α.) σε πολύ μεγάλες ταχύτητες (και ενέργειες). Μέσω της σύγκρουσης αυτών των σωματιδίων και της καταγραφής των αποτελεσμάτων των συγκρούσεων με ανιχνευτές (τεράστιες ψηφιακές φωτογραφικές μηχανές), οι φυσικοί μπορούν να ανακαλύψουν τις δυνάμεις που ασκούνται μεταξύ των σωματιδίων, να διεισδύσουν μέσα στην καρδιά της ύλης και να δημιουργήσουν καταστάσεις ανάλογες με αυτές που επικρατούσαν λίγο μετά την Μεγάλη Έκρηξη.
Οι ερευνητές του CERN εξετάζουν εκατομμύρια από ασυνήθιστα γεγονότα προσπαθώντας να καταλάβουν πώς, μετά από περίπου 14 δισεκατομμύρια χρόνια, το Σύμπαν κατέληξε σε ό,τι βλέπουμε σήμερα γύρω μας (καθιερωμένο πρότυπο). Προφανώς έχουμε πολύ δρόμο ακόμη μιας και είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε μόνο το 6% του σύμπαντος. Το άλλο 94% με τη «σκοτεινή» ενέργεια και τη «σκοτεινή» ύλη περιμένει την ανακάλυψή της!
Ο «καλόπιστος» αναγνώστης θα αναρωτηθεί: μα τόσα «πεταμένα» λεφτά για τη βασική έρευνα? Απλά να αναφέρουμε ότι ο ετήσιος προϋπολογισμός του CERN αντιστοιχούσε στις εβδομαδιαίες δαπάνες των ΗΠΑ στον πόλεμο του Αφγανιστάν, ή περί τα δύο δισεκατομμύρια δολάρια λειτουργίας ενός αεροπλανοφόρου κατά έτος.
Επίσης αγαπητέ αναγνώστη καθώς διαβάζεις τούτες τις γραμμές να γνωρίζεις ότι το internet όπως το γνωρίζουμε (www) είναι αποτέλεσμα ανάπτυξης της ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ των ερευνητικών ιδρυμάτων ανά τον κόσμο με το CERN και όχι αποτέλεσμα διαφόρων θεωριών συνωμοσίας αγραμμάτων. Καθώς δε είσαι στο κρεβάτι του πόνου και κάνεις μια μαγνητική τομογραφία, να ξέρεις ότι η τεχνολογία αναπτύχθηκε στα εργαστήρια του CERN και όταν διαβάζεις για μαγνητικό πεδίο 2 Tesla ή 4 Tesla, ως πληροφορημένο επιστημονικά όν επέλεξε τον μαγνητικό τομογράφο των 4 Tesla!!!
Επίσης η Τομογραφία Εκπομπής Ποζιτρονίων (Positron Emission tomography – PET) είναι μία απεικονιστική εξέταση που παρέχει τη δυνατότητα να εντοπιστούν τυχόν παθολογικές καταστάσεις σε πρώιμο στάδιο, διότι απεικονίζει βιοχημικές αλλαγές, οι οποίες εκδηλώνονται πολύ πριν τις ανατομικές, που απεικονίζουν οι συμβατικές απεικονιστικές μέθοδοι. Τέλος η θεραπεία όγκων με βομβαρδισμό με ποζιτρόνια και όχι ακτίνες Χ είναι ότι πιο ελπιδοφόρα στη θεραπεία κατά του καρκίνου.
Αλλά πέραν της βασικής έρευνας και των εφαρμογών της στο CERN έχει αναπτυχθεί ένα ευρύ πεδίο εκλαΐκευσης της φυσικής επιστήμης στο ευρύ κοινό και στους μαθητές ειδικότερα. Εκπαιδευτικές επισκέψεις σχολείων, παρουσιάσεις πειραματικών δραστηριοτήτων, εικονικά πειράματα, πειράματα προσομοίωσης, επισκέψεις σε εργαστήρια, σε data center, στο πείραμα ATLAS ΚΑΙ ΤΟ CMS συνθέτουν ένα σκηνικό διάχυσης της επιστήμης στην κοινωνία. Το CERN ως οργανισμός στοχεύει στον ψηφιακά και επιστημονικά εγγράμματο πολίτη.
Η ομάδα των επισκεπτών στο CERN του 1ου Γυμνασίου Καλαμπάκας: Βασίλειος Παππάς, Λεωνίδας Λεβέντης, Παρασκευή Νικολογιάννη, Σταμούλω Νταφούλη, Κωνσταντίνος Παπαγιαννόπουλος
ΥΓ. Περιδιαβαίνοντας στους δρόμους της Γενεύης άκουγες ελληνικές νεανικές φωνές. Πλήθος μαθητών και μαθητριών από την Ελλάδα όχι κατ’ ανάγκη από προνομιούχες περιοχές επισκέπτονται κάθε χρόνο το CERN, γινόμενοι κοινωνοί της επιστημονικής έρευνας και του ορθού λόγου σε περιόδους ανορθολογισμού.
Ακολουθήστε το tameteora.gr στο Google News!
