Ο Δήμος Μετεώρων και η πόλη της Καλαμπάκας είχε την χαρά να φιλοξενήσει το τριήμερο 21-22-23 Οκτωβρίου 2022 , το 32ο Συνέδριο του Πανελλήνιου Δικτύου Οικολογικών Οργανώσεων (ΠΑΝΔΟΙΚΟ) με θέμα : «Διαχείριση Αγροτικής Ρύπανσης (πλαστικά, οργανικά κλπ.) και Υποδομές» με τη συνδιοργάνωση της ΚΕΔΕ, του ΕΟΑΝ (Ελληνικού Οργανισμού Ανακύκλωσης) και του Δήμου Μετεώρων.
Το Συνέδριο φιλοξενήθηκε στην αίθουσα του Πολιτιστικού κέντρου με την παρουσία πολλών αξιόλογων συνέδρων ,στοχεύοντας στην ανάδειξη ενός χρόνιου προβλήματος , αυτό των γεωργικών αποβλήτων καθώς και στην παρουσίαση εναλλακτικών προσεγγίσεων ορθής και βιώσιμης διαχείρισης τους.
Πιο συγκεκριμένα, παρουσιάστηκαν εισηγήσεις της επιστημονικής κοινότητας Γεωπονικών Επιστημών , απόψεις εκπροσώπων φορέων της αυτοδιοίκησης , συμβούλων οικολογικών δικτύων και συλλόγων κ.α. ενώ μέσω παραγωγικών διαλόγων μεταξύ των συνέδρων προέκυψαν κρίσιμα συμπεράσματα πάνω στο θέμα της αξιοποίησης των αποβλήτων.
Εκπρόσωποι της ΠΑΝΔΟΙΚΟ και του ΕΟΑΝ παρουσίασαν στην αρχή του Συνεδρίου διαπιστώσεις από πολύχρονη έρευνα σχετικά με τα αγροτικά απόβλητα καθώς και την επικινδυνότητα τους σε περιβαλλοντικό ,κοινωνικό αλλά και οικονομικό επίπεδο.
Ένας από τους εισηγητές του Συνεδρίου ήταν και ο Δήμαρχος του Δήμου Μετεώρων κ. Θεόδωρος Αλέκος με θέμα «Εμπειρίες από την διαχείριση αγροτικών αποβλήτων στην αγροτική περιοχή του Δήμου Μετεώρων» εστιάζοντας στο μεγάλο δυναμικό γεωργικών και κτηνοτροφικών αποβλήτων της περιοχής μας , ένα μείζον πρόβλημα που οφείλεται σε πολλά και πολυσύνθετα αίτια κυρίως όμως λόγω δραστηριοποίησης του μεγάλου αριθμού αγροτών –παραγωγών της περιοχής μας, καθώς ο κ. Δήμαρχος τόνισε πως ο Δήμος μας είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος σε έκταση Δήμος της χώρας με μεγάλο αριθμό ορεινών- πεδινών κοινοτήτων.
Παράλληλα, ανέφερε πως μέσα από την επικοινωνία του με τους αγρότες της περιοχής μας, αφενός οι ίδιοι επιθυμούν να βελτιώσουν τους μηχανισμούς διαχείρισης αγροτικών αποβλήτων παρ’ όλα αυτά , υπάρχει ελλιπής ενημέρωση για τα άμεσα και μακροπρόθεσμα προβλήματα που δημιουργούνται ,τόσο στο περιβάλλον , όσο και στη δημόσια υγεία από την αλόγιστη χρήση φυτοφαρμάκων και κατά συνέπεια της αύξησης των αγροτικών αποβλήτων.
«Εύκολα ,λοιπόν οδηγούμαστε στο συμπέρασμα, ότι στόχος μας είναι η ευαισθητοποίηση του αγροτικού κόσμου της περιοχής μας στην ενημέρωση τους, όπως και η θέσπιση κατάλληλων νομικών πλαισίων και ανάπτυξης μηχανισμών ελέγχων εστιάζοντας ,κυρίως, στην πρόληψη του φαινομένου .ο Δήμος Μετεώρων ,όπως και όλοι οι δήμοι της χώρας έχουν συνειδητοποιήσει το μείζον ζήτημα της προστασίας του περιβάλλοντος γεγονός που καθιστά επιτακτική την ανάγκη αξιοποίησης χρηματοδοτικών εργαλείων με στόχο την μείωση των επιπτώσεων στο περιβάλλον μας.. το περιβαλλοντικό αποτύπωμα αποτελεί κυρίαρχο ζητούμενο για το δήμο μας και τη δημοτική μας αρχή» επισήμανε ο κ. Αλέκος.
Τέλος , συνεχάρη τους διοργανωτές του Συνεδρίου για την άψογη διοργάνωση επισημαίνοντας πως ο Δήμος βρίσκεται στο πλευρό και στηρίζει διοργανώσεις με γνώμονα την προστασία του περιβάλλοντος και της δημόσιας υγείας των πολιτών.
H τοποθέτηση του Δημάρχου Μετεώρων για τα Αγροτικά Απόβληματα
ΘΕΜΑ : ΕΜΠΕΙΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΜΕΤΕΩΡΩΝ
Αξιότιμοι κυρίες και κύριοι,
Ο Δήμος Μετεώρων είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος σε έκταση Δήμος της χώρας και ως εκ τούτου αποτελείται από ένα μεγάλο αριθμό κοινοτήτων – ορεινών και πεδινών – οι κάτοικοι των οποίων απασχολούνται στη γεωργία και την κτηνοτροφία κατά κύριο λόγο.
Συνεπώς οι αγροτικές εκμεταλλεύσεις (γεωργικές και κτηνοτροφικές) που λειτουργούν στην περιφέρεια του δήμου Μετεώρων είναι χιλιάδες και μοιραία παράγουν ένα μεγάλο αριθμό αγροτικών αποβλήτων που καλούμαστε να διαχειριστούμε στο κομμάτι των ευθυνών που αναλογεί στην τοπική αυτοδιοίκηση.
Αλλά ας δούμε ποιες είναι οι κατηγορίες των αγροτικών αποβλήτων που παράγονται στις αγροτικές εκμεταλλεύσεις του Δήμου μας:
• Οργανικά απόβλητα όπως κοπριά και άλλα ζωικά απόβλητα
• Απορριπτόμενα δοχεία παρασιτοκτόνων, αχρησιμοποίητες ποσότητες φυτοφαρμάκων –κτηνιατρικών φαρμάκων
• Πλαστικά υλικά για Ενσίρωση (μέθοδος διατήρησης χλωρών ζωοτροφών)
• Πλαστικές τσάντες και διάφορες πλαστικές συσκευασίες που προορίζονται για κηπουρικές εργασίες
• Παλιά αγροτικά μηχανήματα, λάστιχα, μπαταρίες, λάδια, εγκαταλελειμμένα τρακτέρ και αγροτικά οχήματα
• Υλικά από την αποξήλωση παλιών φρακτών (σιδερένιων, ξύλινων ή πλαστικών περιφράξεων)
Όπως γίνεται εύκολα αντιληπτό η παραγωγή αγροτικών αποβλήτων σε τόσο μεγάλες ποσότητες δημιουργεί αυτόματα την ανάγκη ανάπτυξης βιώσιμων πρακτικών διαχείρισης αποβλήτων, στον συγκεκριμένο τομέα της αγροτικής παραγωγής. Ιδιαίτερα, αν αναλογιστεί κανείς τις πολλές ιδιαιτερότητες που εξ ορισμού διέπουν την αγροτική παραγωγή, όπως η εξάρτηση από τις καιρικές συνθήκες και πολλά απρόβλεπτα φαινόμενα συνυφασμένα με την κλιματική αλλαγή. Επιπρόσθετα, ένα σημαντικό πρόβλημα που επισήμανα στην καθημερινή επαφή μου με τους αγρότες του Δήμου Μετεώρων είναι η ελλιπής ενημέρωση τούς από την πολιτεία σχετικά με τις νομοθετικές ρυθμίσεις και εξελίξεις σε ό,τι αφορά τις ορθές γεωργικές πρακτικές και την ανάπτυξη της εθνικής στρατηγικής για τη διαχείριση των αγροτικών αποβλήτων.
Τις περασμένες δεκαετίες παρατηρούνταν συχνά το φαινόμενο τα αγροτικά απόβλητα να μεταφέρονταν σε ανεξέλεγκτες χωματερές ή στην καλύτερη περίπτωση σε μη αδειοδοτημένους χώρους ταφής, διάθεσης ή επεξεργασίας αποβλήτων. Οι χώροι αυτοί αποτελούσαν πηγή ρύπανσης του περιβάλλοντος, ιδίως όταν τα νερά της βροχής παράσυραν τα απόβλητα, μολύνοντας το έδαφος και τον υδροφόρο ορίζοντα με άμεσο αποτέλεσμα τη διοχέτευση τοξικών ουσιών μέσω της τροφικής αλυσίδας στον άνθρωπο.
Άλλη περίπτωση κακής διαχείρισης αγροτικών αποβλήτων ήταν η καύση των γεωργικών υπολειμμάτων μαζί με άλλες συσκευασίες πλαστικές ή μη, μετά την ολοκλήρωση της καλλιέργειας στο χωράφι. Πρακτική που ευτυχώς έχει απαγορευτεί από την Πυροσβεστική υπηρεσία, σύμφωνα με την 9η πυροσβεστική Διάταξη, κατά τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου από την 1η Μαΐου έως την 31η Οκτωβρίου. Όμως το υπόλοιπο του χρόνου η καύση των υπολειμμάτων επιτρέπεται υπό προϋποθέσεις και κατόπιν αδείας από την πυροσβεστική υπηρεσία, πρακτική που πρέπει να επανεξεταστεί από τις αρμόδιες αρχές ως προς το περιβαλλοντικό αποτύπωμά της.
Στον αντίποδα υπάρχουν και παραδοσιακές αγροτικές πρακτικές που βοηθούν και σέβονται το περιβάλλον, όπως η χρησιμοποίηση της κοπριάς για τη λίπανση αγρών και κήπων, με σκοπό την ενίσχυση της αγροτικής παραγωγής. Η πρακτική αυτή μειώνει σε μεγάλο βαθμό τον όγκο των ζωικών αποβλήτων, τα οποία σε αντίθετη περίπτωση θα έπρεπε να αντιμετωπίζονται ως απόβλητα που θα πρέπει να μεταφερθούν σε αδειοδοτημένο χώρο διάθεσης ή επεξεργασίας ζωικών αποβλήτων.
Ας προχωρήσουμε τώρα σε κάποια πράγματα που γίνονται σε περιορισμένο βαθμό στην καθημερινή πρακτική των αγροτών μας αλλά σίγουρα θα πρέπει να επεκταθούν ώστε να προστατευθεί το περιβάλλον και η δημόσια υγεία. Σχετικά με τα υλικά συσκευασίας – κυρίως πλαστικά – που χρησιμοποιούνται στον αγροτικό τομέα, θα πρέπει να συλλέγονται από τα εγκεκριμένα συστήματα διαχείρισης και ανακύκλωσης ενώ τα επικίνδυνα υπολείμματα αχρησιμοποίητων φυτοφαρμάκων και κτηνιατρικών φαρμάκων θα πρέπει να συλλέγονται από τους αδειοδοτημένους φορείς συλλογής επικίνδυνων αποβλήτων και σε καμία των περιπτώσεων να μην διοχετεύονται στο ρεύμα των οικιακών αποβλήτων.
Ειδικό πρόβλημα αποτελεί η εγκατάλειψη παλιών οχημάτων κυρίως τρακτέρ αλλά και άλλου παρωχημένου μηχανολογικού εξοπλισμού σε ιδιωτικούς ή κοινόχρηστους χώρους των οικισμών. Φαινόμενο που συμβαίνει συχνά και θα πρέπει να αντιμετωπιστεί όπως και συμβαίνει και με τα άλλα οχήματα στο τέλος του κύκλου ζωής τους, θα πρέπει δηλαδή να μεταφέρονται σε μονάδες συλλογής, αποσυναρμολόγησης και ανακύκλωσης οχημάτων.
Σε μία μοντέρνα θεώρηση των πραγμάτων θα πρέπει να αντιμετωπιστούν τα ειδικά και επικίνδυνα απόβλητα, με τη διαχείρισή τους μέσω ειδικών κανονισμών με σκοπό την προστασία του περιβάλλοντος και της δημόσιας υγείας. Ως τέτοια απόβλητα θεωρούμε : τα οικοδομικά υλικά που περιέχουν αμίαντο, τα απόβλητα λιπαντικά έλαια και οι συσκευασίες τους, κτηνιατρικά φαρμακευτικά απόβλητα, απόβλητα ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού. Τα απόβλητα αυτά θα πρέπει να διαχειρίζονται είτε από αδειοδοτημένες εταιρείες μεταφοράς, διαχείρισης και επεξεργασίας επικίνδυνων αποβλήτων, είτε από τα εγκεκριμένα συστήματα εναλλακτικής διαχείρισης αποβλήτων.
Με βάση την καθημερινή μου επαφή με τους αγρότες της περιοχής μας, έχω διαπιστώσει ότι οι περισσότεροι αγρότες μας, επιθυμούν να βελτιώσουν το καθεστώς διαχείρισης αποβλήτων πλην όμως υπάρχει έλλειμμα ενημέρωσής τους από την Πολιτεία και τους αρμόδιους φορείς. Επιπλέον, πέραν της ενημέρωσης χρειάζεται και εκπαίδευση των αγροτών σχετικά με τη χρήση των οργανικών αποβλήτων, όπως π.χ. το κομπόστ και η λυματολάσπη ως λίπασμα για τις καλλιέργειες τους. Όσον αφορά στη χρήση και απόρριψη των παρασιτοκτόνων και άλλων επικίνδυνων κτηνιατρικών φαρμάκων, είναι επιτακτική η ανάγκη ενημέρωσης των αγροτών για την προστασία της υγείας τους, της δημόσιας υγείας και του περιβάλλοντος.
Συμπερασματικά για την αποτελεσματικότερη διαχείριση των αγροτικών αποβλήτων θα πρέπει να δημιουργηθούν κατάλληλες υποδομές που θα διευκολύνουν τους αγρότες ώστε να ελαχιστοποιήσουν τα παραγόμενα απόβλητα μέσω εκσυγχρονισμένων μεθόδων εκμετάλλευσης των οργανικών τους αποβλήτων. Επιπρόσθετα οι αγρότες θα πρέπει να χρησιμοποιούν προϊόντα και εξοπλισμό σχεδιασμένο να ανακυκλώνεται σε μεγάλο βαθμό ώστε να διευκολύνεται η επαναχρησιμοποίηση των αποβλήτων στην γεωργική τους εκμετάλλευση.
Για να συμβούν όμως τα παραπάνω θα πρέπει να θεσμοθετηθεί η ανάπτυξη στρατηγικής με το κατάλληλο νομικό πλαίσιο, για τη δημιουργία κατάλληλων κινήτρων πρόληψης παραγωγής αποβλήτων και επαναχρησιμοποίησης συγκεκριμένα για τον αγροτικό τομέα. Επίσης, πρέπει να δημιουργηθούν μηχανισμοί έγκαιρης και έγκυρης ενημέρωσης των αγροτών για τις ορθές γεωργικές πρακτικές καθώς και για τις επιστημονικές και τεχνολογικές εξελίξεις πάνω στη διαχείριση των αγροτικών αποβλήτων.
Τέλος, για την περιβαλλοντική προστασία πρέπει να αναπτυχθούν και μηχανισμοί ελέγχου της τήρησης των ευρωπαϊκών οδηγιών και των νόμων του Κράτους πάνω στη διαχείριση των αγροτικών αποβλήτων καθώς και εκσυγχρονισμός του υφιστάμενου νομοθετικού πλαισίου ώστε να εστιάζει στην πρόληψη και όχι στην καταστολή του φαινομένου της διαχείρισης των αγροτικών αποβλήτων.
Ο Δήμος Μετεώρων , όπως και όλοι οι Δήμοι της χώρας, αποτελούν μοχλό ανάπτυξης της χώρας , συμμετέχουν ενεργά στην προστασία του περιβάλλοντος, της υγείας των δημοτών καθώς και στην μείωση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής, αξιοποιώντας χρηματοδοτικά εργαλεία όπως το Πρόγραμμα Αντώνης Τρίτσης , το ΕΣΠΑ και Πόρους από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων.
Το περιβαλλοντικό αποτύπωμα αποτελεί κυρίαρχο ζητούμενο για τον Δήμαρχο και την Δημοτική μας αρχή.
Σας ευχαριστώ θερμά.
Δήμαρχος Δήμου Μετεώρων
Θεόδωρος Γ. Αλέκος
Ακολουθήστε το tameteora.gr στο Google News!
