Υποψήφιοι Δήμαρχοι, διαμόρφωση κοινής γνώμης και η λογική τού χρήματος
Η προεκλογική περίοδος αναδεικνύει περίτρανα το ζήτημα της επικοινωνίας των υποψηφίων με τους πολίτες, εφόσον η πληροφόρηση αποτελεί από μόνη της ένα ακαταμάχητο εργαλείο διατύπωσης απόψεων, προβολής θέσεων, πειθούς και διαμόρφωσης κοινής γνώμης. Η δυνατότητα πληροφόρησης επιτρέπει σε κάθε μεμονωμένο πρόσωπο, θεσμό ή πολιτικό σχηματισμό να διατυπώσει τις θέσεις του με τρόπο υπεύθυνο και τεκμηριωμένο. Για τους παραπάνω λόγους άλλωστε, στα δημοκρατικά πολιτεύματα, η προβολή των υποψηφίων κάθε εκλογικής διαδικασίας προβλέπεται από το νόμο.
Όμως, η επικοινωνία και η πληροφόρηση, ιδίως στο πλαίσιο της πολιτικής, δεν πραγματοποιείται πάντοτε ανεμπόδιστα ούτε με ίσους όρους. Ο βασικός λόγος είναι ότι, για να μπορέσουν να αξιοποιήσουν αποτελεσματικά τις δυνατότητες της πληροφόρησης, οι υποψήφιοι των ποικίλων εκλογικών αναμετρήσεων χρειάζεται να διαθέτουν αλλά και να προτίθενται να διαθέσουν, τους ανάλογους οικονομικούς πόρους.
Είναι λοιπόν περισσότερο από προφανές, ότι το «χρήμα» αποτελεί ένα «αυτοτελές όπλο» που διαθέτει μεγάλη εμβέλεια. Κάποιοι έχουν υποστηρίξει πως το χρήμα μπορεί να αγοράσει τα πάντα, ακόμη και την ψήφο των πολιτών, είτε άμεσα, είτε έμμεσα. Όποιος πληρώσει, προβάλλεται. Όποιος αδυνατεί να πληρώσει, «γειώνεται»…
Εάν το παραπάνω εκφράζει τη λογική ορισμένων ΜΜΕ στην αντιμετώπιση των επικοινωνιακών αναγκών των υποψήφιων συνδυασμών των επερχόμενων Αυτοδιοικητικών Εκλογών, τότε είναι βέβαιο πως αυτά τα μέσα ενημέρωσης «φροντίζουν», ακούσια ή εκούσια, να επικρατήσει ο οικονομικά ισχυρότερος και όχι αναγκαστικά ο καταλληλότερος ή ο αξιότερος. Ψάξτε λοιπόν να βρείτε ποιος είναι αυτός! Σπεύσατε να πληροφορηθείτε ποίος εκ των τοπικών υποψηφίων έχει υποβάλλει την πιο εύρωστη φορολογική δήλωση…
Η ουσία είναι πως χρειάζεται να καταδειχθεί εμπράκτως από όλους το ότι αποδέχονται την πρωτοκαθεδρία της ΑΡΕΤΗΣ και όχι του ΧΡΗΜΑΤΟΣ στην αντιπαράθεση των υποψηφίων. Με λύπη διαπίστωσα πως ιδιοκτήτης ενημερωτικού δικτυακού τόπου εμφορείται από την ακριβώς αντίθετη άποψη, εφόσον μου είπε πρόσφατα: «Φυσικά και αυτού του είδους η προβολή κοστίζει, εφόσον είναι κι αυτή ένα είδος διαφήμισης».
Διαφώνησα, υποστηρίζοντας πως οι «υποψήφιοι εκπρόσωποι» των πολιτών δεν πουλάνε κάποιο προϊόν με σκοπό το οικονομικό όφελος, αλλά αντίθετα (οφείλουν να) αποσκοπούν στη εκπροσώπηση των πολιτών, στη διαφύλαξη των δικαιωμάτων τους και στη διεκδίκηση της ορθολογικής και δίκαιης κατανομής των δημόσιων πόρων και αγαθών. Όντας υποψήφιοι θεσμικοί φορείς, όχι μόνο δε θα έπρεπε να καλούνται να πληρώσουν για την προβολή τους, αλλά αντίθετα, η παρουσία και η δράση τους θα έπρεπε να αντιμετωπίζεται ως «είδηση» με προστιθέμενη αξία για την πληροφόρηση του κοινού.
Σε συνέχεια των παραπάνω, το ουσιαστικό ερώτημα που προκύπτει είναι κατά πόσον η εξάρτηση της διακίνησης ιδεών και της πληροφόρησης από το χρήμα είναι συμβατή με έννοιες όπως: ισότητα ευκαιριών, ισότητα αφετηρίας, ισότητα πρόσβασης, κοινωνική δικαιοσύνη, δημοκρατία, κοινό καλό, λαϊκή εντολή κτλ; Αναρωτιέται λοιπόν κάποιος:
• Μήπως άραγε τελικά καταλήγουν να «φιμώνονται» εκείνοι οι υποψήφιοι, οι οποίοι κυρίως αντιμάχονται την πρωτοκαθεδρία των νόμων της αγοράς, της εξαγοράς και των πελατειακών σχέσεων στην πολιτική ζωή του τόπου;
• Μήπως η επικράτηση αυτής της λογικής οδηγεί τελικά στο παράδοξο φαινόμενο, αρκετοί οικονομικά και κοινωνικά καταπονημένοι άνθρωποι να προστρέχουν στους οικονομικά εύρωστους υποψήφιους ηγέτες «της μοίρας τους», για να διασφαλίσουν, σε πρώτη φάση τουλάχιστον, τη συμπάθειά τους, ελπίζοντας στο μέλλον να τύχουν περισσότερο χειροπιαστών παραχωρήσεων και παροχών, όπως είναι η ευνοϊκή μεταχείριση προσωπικών αιτημάτων, οι διορισμοί & οι προσλήψεις, οι αναθέσεις υλοποίησης έργων κτλ.
• Μήπως τελικά η λογική αυτή πλήττει κατάφορα την αξιοκρατία και την ίδια τη δημοκρατία;
Στη δημοκρατία, η διαμόρφωση της κοινής γνώμης οφείλει να γίνεται αβίαστα διαμέσου της ελεύθερης διακίνησης ιδεών, απόψεων, θέσεων και επιχειρημάτων. Σε προεκλογικές περιόδους αυτό σημαίνει πως τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, όχι μόνο δεν πρέπει να «σκληραίνουν» τη στάση τους σε σχέση με το δικαίωμα πρόσβασης του κάθε πολίτη στις σημαντικότατες υπηρεσίες που προσφέρουν, αλλά να διευκολύνουν την ισότιμη πρόσβαση των υποψηφίων στο αγαθό της πληροφόρησης και της προβολής των θέσεών τους.
Η μόνη δραστηριότητα η οποία δεν θα έπρεπε να προϋποθέτει οικονομική συνεισφορά είναι η πρόσθεση εμπλοκής με τα κοινά. Αυτό βέβαια προϋποθέτει μια βασική παραδοχή: το ότι η εμπλοκή με τα κοινά δεν αποτελεί ευκαιρία πλουτισμού ή προώθησης συγκεκριμένων οικονομικών ή άλλων συμφερόντων, παρά μόνο ευκαιρία προσφοράς, ανάπτυξης του τόπου, βελτίωσης της ζωής των πολιτών και πιθανής καταξίωσης στα μάτια τους. Δυστυχώς, το πρόσφατο παρελθόν του τόπου μας καταδεικνύει πως μάλλον το αντίθετο συνέβαινε επί σειρά ετών, εφόσον η εμπλοκή με τα κοινά αποτέλεσε για αρκετούς μια ευκαιρία εισχώρησης στον αμφιλεγόμενο χώρο της διαχείρισης (και ενίοτε διασπάθισης) του δημόσιου χρήματος.
Η νοσηρή αυτή κατάσταση μπορεί μόνο να αλλάξει με τη συνεισφορά ΟΛΩΝ ΜΑΣ, συμπεριλαμβανομένων των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης. Δυστυχώς, η συμπεριφορά ορισμένων τοπικών ΜΜΕ δημιουργεί απογοήτευση και αποτελεί χειροπιαστή αδικία και απόλυτη ένδειξη των αδυναμιών του θεσμικού μας συστήματος. Θεωρώ πως είναι παντελώς άκαιρο να ενισχύονται την περίοδο αυτή οι οικονομικές απαιτήσεις εκ μέρους ορισμένων ΜΜΕ, διότι απλά δυσχεραίνουν την ισότιμη πρόσβαση των υποψηφίων στην πληροφόρηση.
Η άκριτη αποδοχή της υπεροχής του οικονομικά ισχυρού, αποτελεί το λιγότερο μια υπονόμευση της προεκλογικής ισοτιμίας των υποψηφίων και της ίδιας της δημοκρατίας. Εάν την ώρα αυτή δε σκεφτούμε όλοι βαθύτερα και πέραν του προσωπικού συμφέροντος, θα «λουστούμε» όλοι μας για μια ακόμη φορά, την επικυριαρχία των «κυριλέ» τύπων που σκορπάνε χρήμα προς πάσα κατεύθυνση, με πιθανότατο σκοπό να το πάρουν πίσω και με το παραπάνω μετά τις εκλογές… Διότι για τα αποτελέσματα θα είμαστε και πάλι ΟΛΟΙ ΜΑΣ συνυπεύθυνοι, αν και σίγουρα ΔΕΝ θα τα «έχουμε φάει» όλοι μαζί, παρά μόνο θα έχουν κατασπαράξει τα απομεινάρια μας ολίγοι και «εκλεκτοί»…
Βασίλης Νάστος, εκπαιδευτικός
Μέλος της ΚΙΝΗΣΗΣ ΠΟΛΙΤΩΝ ΔΗΜΟΥ ΚΑΛΑΜΠΑΚΑΣ
(Δημιουργικής & Ριζοσπαστικής)
Ακολουθήστε το tameteora.gr στο Google News!
