Αν κάποιος επιστήμονας αναπαράγει θέσεις αίολες εν γνώσει του, τότε ασχημονεί επιστημονικά ψευδόμενος. Αν υποστηρίζει θέσεις χωρίς να γνωρίζει, αλλοίμονο στους πανεπιστημιακούς που του έβαλαν το δημοκρατικό πέντε (5) και πήρε τίτλο!
Είναι γνωστό σε όλους τους παροικούντες ότι ο κάμπος της Θεσσαλίας έχει πρόβλημα νερού. «Δεν γίνεται να κάνουμε κτηνοτροφία, όπου είμαστε ελλειμματικοί κατά 3,5 δισεκατομμύρια ευρώ και αναγκαζόμαστε να κάνουμε εισαγωγές, και να μην μπορούμε να αναπτύξουμε κτηνοτροφές, όπως το καλαμπόκι, τη σόγια, επειδή δεν έχουμε νερό. Στη Θεσσαλία είμαστε ελλειμματικοί στο νερό γύρω στο 1,2 δισεκατομμύριο κυβικά μέτρα. Η λίμνη της Κάρλας θα δώσει γύρω στα 5.000.000 κυβικά μέτρα νερού, ποσότητα που είναι μικρή», αναφέρει σε άρθρο του ο πρόεδρος του Τμήματος Φυτικής Παραγωγής και Αγροτικού Περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Νίκος Δαναλάτος.
Πιο πρόσφατη είναι η αναφορά της έκθεσης του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος στη λεκάνη απορροής του ποταμού Πηνειού (1 εκατομμύριο εκτάρια). Η μελέτη αναφέρει πως «οι μη βιώσιμες πρακτικές έχουν οδηγήσει σε σημαντική υπερεκμετάλλευση των υπόγειων υδάτων, με τα επίπεδα να πέφτουν πάνω από 100 μέτρα, με αποτέλεσμα αυξημένο κόστος, διείσδυση θαλασσινού νερού και λειψυδρία». Η ίδια μελέτη αναφέρει πως «πειράματα σε αγροτεμάχια διαπίστωσαν ότι η ελλειμματική άρδευση θα μπορούσε να εξοικονομήσει έως και 30% νερού για το βαμβάκι, το καλαμπόκι (…) με ελάχιστες επιπτώσεις στην παραγωγικότητα και το εισόδημα των καλλιεργειών (έως 7%). Μια προσέγγιση ακριβούς γεωργίας που χρησιμοποιεί αισθητήρες στο αγρόκτημα θα μπορούσε να εξοικονομήσει έως και 35% του νερού άρδευσης για το βαμβάκι χωρίς απώλεια παραγωγικότητας».
Πολλοί επαναφέρουν την εκτροπή του Αχελώου ως τη μόνη λύση, στο πρόβλημα της λειψυδρίας του θεσσαλικού κάμπου (βλ. Σαμπατάκης, Στεφούλη, Κρασάκης / Θεσσαλικός κάμπος, ένα διαχρονικό πρόβλημα διαχείρισης νερού…).
Ας υποθέσουμε ότι τελικά πραγματοποιείται το φαραωνικό έργο της εκτροπής του Αχελώου, και το νερό φθάνει μέχρι τον κάμπο της Λάρισας. Δυστυχή αγρότη πιστεύεις ότι μετά τα χεράτα, τις πόρσε και τις φερράρι, θα φθάσει το νερό στο χωράφι σου; Αμ πως!
Ένα νέο έργο ψηφιακό τούτη τη φορά στήνεται στη Λάρισα. Ένα Data Center με τις ευλογίες του Υπουργού Ψηφιακής Διακυβέρνησης προωθείται έξω από την πόλη. Μα θα υπάρχει εργοστάσιο (θερμικό με φυσικό αέριο) διατείνονται οι υπουργοί της κυβέρνησης. Οπότε αγρότες ιθαγενείς θα έχετε φθηνή ηλεκτρική ενέργεια. Προφανώς δεν γνωρίζουν οι αγρότες ότι το σύνολο της ηλεκτρικής ενέργειας θα πηγαίνει στο γιγάντιο Data Center διότι «Η Ελλάδα επιλέγεται για τη δημιουργία αυτών των πάρκων Τεχνητής Νοημοσύνης γιατί έχει φθηνότερη γη από την υπόλοιπη Ευρώπη και τέτοιου είδους επενδύσεις έχουν και προνομιακή τιμή ενέργειας στη χώρα μας. Άρα πρόκειται για εκμετάλλευση της θέσης της Λάρισας που βρίσκεται στο κέντρο της χώρας και στον κάθετο άξονα Αθήνας- Θεσσαλονίκης, χωρίς προστιθέμενη αξία», (πρώην πρόεδρος των Ελλήνων εκκοκκιστών Απόστολος Δοντάς, thessalia TV).
Ένα Data Center, χρειάζεται και μηχανισμούς ψύξης. Για να μην υπεισέρθουμε σε τεχνικές λεπτομέρειες, θυμηθείτε το ανεμιστηράκι πίσω από τη μονάδα του υπολογιστή σας. Προφανώς εδώ δεν έχουμε ανεμιστηράκια, αλλά ψυκτικές μονάδες που καταναλώνουν τεράστιες ποσότητες νερού. Για ένα υποθετικό καθαρό φορτίο 200 MW, η ετήσια κατανάλωση μπορεί να κυμαίνεται από περίπου 175.000 κυβικά μέτρα, σε σύστημα πολύ χαμηλής χρήσης νερού, έως και πάνω από 5 εκατομμύρια κυβικά μέτρα σε υδροβόρες τεχνολογίες — νερό όσο μια ολόκληρη πόλη. Και η μεγαλύτερη κατανάλωση θα εμφανίζεται το καλοκαίρι, ακριβώς όταν οι αγρότες χρειάζονται περισσότερο νερό και οι υδατικοί πόροι βρίσκονται στο όριό τους. Δεν μπορεί ο αγροτικός κόσμος να ακούει ότι «δεν υπάρχει αρκετό νερό» για την παραγωγή, ενώ ταυτόχρονα εξετάζεται η διάθεση εκατομμυρίων κυβικών για την ψύξη ιδιωτικών εγκαταστάσεων (ανακοίνωση ΜΕΡΑ 25). Χρυσώνεται το χάπι με υποτιθέμενες θέσεις εργασίας. Αμ δε: Στο Ηνωμένο Βασίλειο, για campus άνω των 250 MW της Equinix ανακοινώθηκαν περίπου 2.500 θέσεις κατασκευής, αλλά λίγο πάνω από 200 μόνιμες. Στην Αττική, η Microsoft ανέφερε περίπου 350 θέσεις στην κορύφωση της κατασκευής, αλλά μόλις 34 εργαζομένους και εξωτερικούς συνεργάτες πλήρους απασχόλησης έως το τέλος του 2026.
Η πραγματικότητα είναι ότι τα hyperscale data centers δεν αποτελούν απλώς επενδύσεις υψηλής τεχνολογίας. Είναι ενεργοβόρες βιομηχανικές μονάδες που απαιτούν τεράστια ποσά σταθερής ισχύος, νερού και υποδομών ψύξης. Oταν αυτά τα κόστη δεν καλύπτονται από τους επενδυτές, μεταφέρονται αναπόφευκτα στο δημόσιο σύστημα και τελικά στους καταναλωτές. Η συζήτηση περί «ουδετερότητας κόστους» δεν έχει καμία τεχνική βάση, ιδιαίτερα σε μια χώρα όπου δεν υπάρχουν δημοσιευμένες ποσοτικοποιημένες μελέτες για την επίδραση τέτοιων φορτίων στο ηλεκτρικό σύστημα. Το Data Center της Λάρισας, θα χρησιμοποιεί τόση ηλεκτρική ενέργεια, όση η κατανάλωση της ίδιας της Λάρισας.
Και κάτι τελευταίο. Θυμηθείτε το ανεμιστηράκι στο PC σας. Απάγει θερμότητα. Αλήθεια στη Λάρισα που βράζει το καλοκαίρι, και όχι μόνο, αυτή η θερμότητα που θα εκλύεται στο περιβάλλον δίπλα στην πόλη, πόσο θα συνεισφέρει στο τοπικό μικροκλίμα; Ή έχει προβλεφτεί να επάγεται σε συστήματα τηλεθέρμανσης των νοικοκυριών ή στα κολυμβητήρια της Λάρισας και των όμορων πόλεων; Η ανάκτηση της απορριπτόμενης θερμότητας από Κέντρα Δεδομένων θεωρείται πλέον ώριμη και αποδοτική ενεργειακή λύση, ειδικά σε χώρες όπου τα δίκτυα τηλεθέρμανσης (District Heating) αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των αστικών υποδομών. Το Ελσίνκι, το Άμστερνταμ και η Κοπεγχάγη ήδη θερμαίνουν δεκάδες χιλιάδες κατοικίες από Κέντρα Δεδομένων (Helsinki Energy, 2023). Τα δίκτυα τηλεθέρμανσης αποτελούν στρατηγική επιλογή ακόμα και σε μεγαλουπόλεις όπως το Λονδίνο, όπου ο στόχος είναι να φτάσει το 30% της παροχής θέρμανσης και ψύξης έως το 2050 (Department for Energy Security and Net Zero, 2024). Προφανώς το κόστος του επενδυτή «ανεβαίνει». Θα επενδύσουν; Στη Μεγάλη Βρετανία, στην Ολλανδία, στην Ιρλανδία τέτοια Data Cender γίνονται πλησίον αθλητικών εγκαταστάσεων, ώστε η όχληση να έχει ανταποδοτικό τέλος – θέρμανση κολυμβητηρίων, (βλ. Παρατηρητήριο Βιώσιμης Ανάπτυξης / Ινστιτούτο Εναλλακτικών Πολιτικών, Φεβρουάριος 2026).
Τελικά τα ψηφιακά «καθρεφτάκια» είναι η λύση, ή χρειάζεται να βρούμε εναλλακτικούς τρόπους διαχείρισης της γης; Για αυτούς τους τρόπους διαχείρισης άλλοι είναι πλέον επιστημονικά αρμόδιοι, εκείνοι που δεν έχουν ως μόνο πρόταγμα το κέρδος, αλλά την αειφορία και την οικολογική διαχείριση των υδάτινων πόρων.
Βασίλειος Παππάς – Φυσικός
Ακολουθήστε το tameteora.gr στο Google News!
