Του ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΔΗΜ. ΒΑΒΙΤΣΑ
Στα τέλη του περασμένου έτους αναδείχθηκε από ορισμένα Μέσα Ενημέρωσης το «άλμα» που έχει πραγματοποιηθεί στην έρευνα για την τεχνητή νοημοσύνη, μιας και, όπως έγινε γνωστό, ο υπολογιστής «AlphaGo Zero» της «Google», μετά από μόλις τέσσερις ώρες εκμάθησης παίζοντας με τον εαυτό του, συνέτριψε το καλύτερο από τα εξειδικευμένα λογισμικά για το σκάκι.
Στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν συζητούμε απλώς για την ύπαρξη ενός λογισμικού που παίζει σκάκι, αλλά για ένα λογισμικό το οποίο έπαιξε και νίκησε το καλύτερο –μέχρι πρότινος– λογισμικό σκακιού χωρίς να έχει διδαχτεί τίποτε από σκάκι πέρα από τις βασικές κινήσεις, και χωρίς να έχει δει καμία παρτίδα μεταξύ άλλων παικτών, ανθρώπων ή μη.
Η «DeepMind», η οποία αποτελεί θυγατρική της «Google», δηλώνει ότι απώτερος σκοπός της είναι η δημιουργία τεχνητής νοημοσύνης ούτως ώστε να βοηθήσει και να συνεισφέρει στην επίλυση των μυστηρίων του σύμπαντος και των προβλημάτων που ταλανίζουν την ανθρώπινη κοινωνία και η επίλυσή τους προχωρά με πολύ αργό ρυθμό. Βέβαια, μια τέτοια ερμηνεία μετατοπίζει την «ευθύνη» για τα τεράστια κοινωνικά προβλήματα του σύγχρονου κόσμου από την άνιση κατανομή του πλούτου στις τεχνολογικές «ανεπάρκειες».
Ωστόσο, το ζήτημα που, κυρίως, ανακύπτει εδώ είναι ότι, σε περίπτωση που οι συγκεκριμένες ιδιωτικές επιχειρήσεις καταφέρουν να αναπτύξουν Γενική Τεχνητή Νοημοσύνη σε μηχανές, δηλαδή νοημοσύνη όχι για επιμέρους προβλήματα και αντικείμενα, αλλά με δυνατότητα νοήμονος ανταπόκρισης σε οποιοδήποτε ζήτημα, αυτό θα σημάνει αυτομάτως τη συνύπαρξη στη Γη δύο νοημόνων οντοτήτων: ενός βιολογικού όντος, του ανθρώπου, και μιας τεχνητής, μηχανικής οντότητας. Φυσικά, όπως εύκολα γίνεται αντιληπτό, το πρώτο από τα δύο αυτά όντα, ο άνθρωπος, θα διέπεται από όλους τους περιορισμούς των βιολογικών όντων (ασθένειες, διάρκεια ζωής κ.λπ.), ενώ το δεύτερο θα έχει, ακόμα και με τα σημερινά τεχνολογικά δεδομένα, απέραντες δυνατότητες ανάπτυξης, τόσο σε επίπεδο νοημοσύνης όσο και σε επίπεδο απόκτησης φυσικής παρουσίας, μέσω διασύνδεσης με ρομπότ, ανθρωπόμορφα ή μη.
Όπως καθίσταται εύκολα σαφές, το παραπάνω ενδεχόμενο εγείρει πολλά ερωτήματα: Θα αποκαλυφθεί η Γενική Τεχνητή Νοημοσύνη δημόσια μετά την κατασκευή της από τους κατασκευαστές της; Λόγω του ότι θα αποτελεί ιδιοκτησία των κατασκευαστών, θα υπάρχει η δυνατότητα να πάψει η λειτουργία της, αν κάτι τέτοιο κριθεί κοινωνικά σκόπιμο; Υπάρχει η πιθανότητα, εάν απειληθεί με τερματισμό λειτουργίας, να βρει τρόπο να «διαχυθεί» στο δίκτυο, με αποτέλεσμα να μην είναι δυνατό να αδρανοποιηθεί;
Τα παραπάνω ερωτήματα είναι πιο επίκαιρα από ποτέ, όσον αφορά την ηθική –και όχι μόνο– διάσταση της ανάπτυξης της τεχνητής νοημοσύνης, και η απάντησή τους μπορεί να βρεθεί στην εξέταση των ερωτημάτων: Ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης από ποιον και για ποιον; Από τις μονοπωλιακές επιχειρήσεις, με σκοπό την αύξηση του κέρδους τους, ή από την κοινωνικά προσανατολισμένη έρευνα, με σκοπό τη βελτίωση της ζωής και της κάλυψης των ανθρώπινων αναγκών;
* Ο Θεόδωρος Βαβίτσας είναι Δάσκαλος, Υπ. Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Πατρών.
Ακολουθήστε το tameteora.gr στο Google News!
