Κωνσταντίνος Ι. Αντωνόπουλος, θεολόγος M.Th.
Με την ευκαιρία της εορτής των Τριών Μεγάλων Ιεραρχών και με αφορμή τις πρόσφατες σχετικές εγκυκλίους του Υπουργείου Παιδείας για την Πρωτοβάθμια και τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση αξίζει να σχολιάσουμε κάποια γεγονότα.
Οι εγκύκλιοι του Υπουργείου Παιδείας διατηρούν το παλαιό πλαίσιο για την Πρωτοβάθμια εκπαίδευση ενώ για τη Δευτεροβάθμια η 30η Ιανουαρίου ορίζεται πλέον ως αργία. Και όσοι Σύλλογοι Διδασκόντων επιθυμούν να κάνουν εκδηλώσεις αφιερωμένες στην προσφορά των Τριών Ιεραρχών στα Γράμματα, μπορούν να το κάνουν με απόφασή τους και με ευθύνη τους κατά την προηγούμενη ημέρα.
Η εορτή γίνεται προσπάθεια να απογυμνωθεί από τό θρησκευτικό της περιεχόμενο και να μετατραπεί σε μια ακόμα ημέρα αργίας μαθητών και εκπαιδευτικών. Η Πολιτεία αποποιείται έτσι την ευθύνη της για την εκπαίδευση των νέων και αναθέτει στους Συλλόγους των Διδασκόντων την ενδεχόμενη τιμή στους Τρεις Ιεράρχες. Και, όταν μιλάμε για απόδοση τιμής σύμφωνα με το αρμόδιο Υπουργείο είναι όχι στο συνολικό τους έργο αλλά μόνο στην προσφορά των αγίων στα Γράμματα. Βεβαιώνεται άλλωστε τούτο απο την εκ των πραγμάτων κατάργηση του Εκκλησιασμού.
Το 2013 που υπήρξε παρόμοιο πρόβλημα με τον εορτασμό των Τριών Μεγάλων Ιεραρχών η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος απέστειλε υπόμνημα διαμαρτυρίας στον τότε Υπουργό Παιδείας που ανάμεσα σε άλλα ανέφερε:
«Ἀξιότιμε κ. Ὑπουργέ, Ἡ Διαρκής Ἱερά Σύνοδος τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, κατά την Συνεδρία Αὐτῆς τῆς 11ης μηνός Ὀκτωβρίου ἐ.ἔ., ἔλαβε την ἀπόφαση να ἀπευθυνθεῖ προς το πρόσωπό σας σχετικά με την Ἑορτή τῶν Τριῶν Ἱεραρχῶν.
Συγκεκριμένα, ἐπιθυμεῖ να ἐκφράσει την ἔντονη πικρία της, διότι, σύμφωνα με ὑπουργικό ἔγγραφο, το ὁποῖο ἀπεστάλη την 27η Ἰανουαρίου π.ἔ. προς τους Διευθυντές Γυμνασίων και Λυκείων, ΕΠΑ.Λ. και ΕΠΑ.Σ., ἡ ὡς ἄνω σχολική ἑορτή χαρακτηρίζεται πλέον “ἀργία”, με ἁπλή δυνατότητα “συμμετοχῆς σε ἐκκλησιασμό” ἢ “σεἑορταστικές ἐκδηλώσεις”.
Καθίσταται σαφές δι᾽ αὐτοῦ τοῦ ἐγγράφου ὅτι ἐπέρχεται πλήρης ἀλλοίωση τοῦ νοήματος τῆς ἑορτῆς τῶν Τριῶν Ἱεραρχῶν ὡς προστατῶν τῆς παιδείας μας.
Κατά πρῶτον, διαχωρίζεται ὁ ἑορτασμός μεταξύ πρωτοβαθμίου και δευτεροβαθμίου ἐκπαιδεύσεως, και κατά δεύτερον, για την τελευταία κατηγορία προσδιορίζεται πλέον ὡς ἀργία και ὄχι ὡς σχολική ἑορτή, συνοδευόμενη ἀπό ἐκκλησιασμό• θεωρεῖται δηλαδή μία ἀκόμη κοσμική ἀργία χωρίς ἐκκλησιαστικό χαρακτήρα, χωρίς καμμία ἀναφορά στους Τρεῖς σπουδαίους Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας, κατ᾽ ἐξοχήν προστάτες τῆς παιδείας και ὑπερμάχους τῶν ἑλληνικῶν (δηλαδή τῶν κοσμικῶν, ἐξωχριστιανικῶν, στην ἐποχή τους) γραμμάτων.
Το γεγονός αὐτό ἐνέχει τον κίνδυνο να φτάσουμε στο σημεῖο, ἐντός ὀλίγων ἐτῶν, τα παιδιά μας να ἔχουν ἀργία την 30ή Ἰανουαρίου χωρίς να γνωρίζουν τον λόγο. Ἐάν εἶναι να λάβει τέτοιον χαρακτήρα ἡ ἑορτή, φρονοῦμε ὅτι εἶναι προτιμότερο να καταργηθεῖ και ἀπό ἀργία. Το ζήτημα δεν ἀφορᾶ στο γεγονός ὅτι ἐλάχιστοι μαθητές και μαθήτριες πλέον ἐκκλησιάζονται κατά την συγκεκριμένη ἡμέρα, ἀλλά κυρίως στο ὅτι χάνεται βαθμηδόν τόσο ἡ ἐκκλησιαστική ὅσο και ἡ κοσμική σημασία τῆς ἑορτῆς αὐτῆς».
Το να αποκόπτει κάποιος τον εορτασμό των αγίων από την Εκκλησιαστική του αναφορά δείχνει ότι τους αποδέχεται μόνο ως κάποιους επιφανείς σοφούς με μεγάλη συμβολή στα Γράμματα. Αλλά οι Τρεις Ιεράρχες δεν είναι απλά κάποιοι σπουδαίοι σοφοί. Είναι πρώτα και κυρίως άγιοι κι’ αυτό είναι που ενοχλεί πολλούς σήμερα γιατί η προσφορά τους στα Γράμματα υπήρξε καρπός της πίστης τους στον Θεό. Κάθε λοιπόν γνήσιος εορτασμός των Τριών Ιεραρχών πρέπει να είναι αδιάσπαστος από το μυστήριο της αγιότητας, πού είναι μυστήριο εκκλησιαστικό και λειτουργικό. Η αποφυγή του εορτασμού των Τριών Ιεραρχών στα Εκκλησιαστικά πλαίσια τελικώς αποϊεροποιεί τη μνήμη και την τιμή τους, αλλοιώνει το νόημα της εορτής και την μετατρέπει όπως αναφέρει και η Ιερά Σύνοδος σε μια απλή κοσμική εκδήλωση.
Όπως έλεγε ο Νομπελίστας ποιητής Γ. Σεφέρης: “Τα γράμματα είναι από τις πιο ευγενικές ασκήσεις κι από τους πιο υψηλούς πόθους του ανθρώπου. Η παιδεία είναι ο κυβερνήτης του βίου. Κι επειδή οι αρχές αυτές είναι αληθινές, πρέπει να μην ξεχνούμε πως υπάρχει μια καλή παιδεία εκείνη που ελευθερώνει και βοηθά τον άνθρωπο να ολοκληρωθεί σύμφωνα με τον εαυτό του και μια κακή παιδεία εκείνη που διαστρέφει και αποστεγνώνει και είναι μια βιομηχανία που παράγει τους ψευτομορφωμένους και τους νεόπλουτους της μάθησης, που έχουν την ίδια κίβδηλη ευγένεια με τους νεόπλουτους του χρήματος”.
Οι Tρεις Ιεράρχες αν και είναι προστάτες της Παιδείας και των γραμμάτων όμως είναι εξοβελισμένοι από την Παιδεία ακόμα και από το σημερινό θρησκειολογικό, πολυθρησκευτικό και ασπόνδυλο μάθημα των Θρησκευτικών.
Οι Τρεις Ιεράρχες δίδαξαν πως στην Παιδεία και στην Εκπαίδευση σημασία έχει το ήθος και όχι το σύστημα. Πολλά εκπαιδευτικά συστήματα έχουν περάσει από τη χώρα μας. Κι όμως η Παιδεία μας πηγαίνει από το κακό στο χειρότερο. Ο ι. Χρυσόστομος γράφει ότι θα απαλλασσόταν ο βίος μας από μύρια κακά, αν παιδεύαμε τα παιδιά μας να γίνουν φίλοι με τον Θεό. (Ρ. Θ. 51, 327)
Σήμερα βλέπουμε στα σχολεία μας μία υποβάθμιση της εορτής. Υποβάθμιση που εναρμονίζεται με τις επιδιὠξεις για αφελληνισμό και αποχριστιανοποίηση της Παιδείας μας.
Σε πείσμα των οπαδών αποτυχημένων πειραματισμών θέλουμε σήμερα ένα σχολείο το οποίο να δίνει πρότυπα ζωής και να «μορφώνει» πραγματικά δηλαδή να δια-μορφώνει Ανθρώπους.
Ακολουθήστε το tameteora.gr στο Google News!
