Του ΧΡΗΣΤΟΥ ΑΘ. ΠΙΣΣΑ,
Δασκάλου του 2ου Δ.Σ. Καλαμπάκας
Η κρίση που μαστίζει σήμερα τη χώρα είναι πάνω απ’ όλα κρίση αρχών, κανόνων, αξιών, κρίση ιδανικών, πολιτικής σκέψης και ηθικής.
Προσπαθώ να πω, με όση δύναμη δημόσιας φωνής διαθέτω, ότι η οικονομική κρίση που σήμερα μας μαστίζει, είναι πριν και πάνω απ΄ όλα:
• κρίση αρχών, κανόνων, αξιών κι ιδανικών,
• κρίση υπεύθυνων πολιτών με αίσθηση υποχρεώσεων και δικαιωμάτων,
• κρίση σκεπτόμενων πολιτών με δυνατότητα εκτιμήσεως προσώπων και πραγμάτων,
• κρίση ήθους κι ηθικής,
• κρίση ευαισθησίας κοινωνικής,
• κρίση πολιτικής σκέψεως με όραμα και πολιτικών με συνείδηση ευθύνης, μα ζωής κι αίσθηση της πραγματικότητας,
• κρίση συναίσθησης της ουσίας και της σπουδαιότητας του πολιτισμού και της εν γένει καλλιέργειας του ανθρώπου,
• κρίση θρησκευτικής πίστης,
• κρίση εμπιστοσύνης σε πρόσωπα και θεσμούς (στο δάσκαλο, στο δικαστή, στον ιερέα, στο γιατρό, στον πολιτικό, στο δημοσιογράφο, στο δημόσιο υπάλληλο),
• κρίση σύνεσης κι ορθοφροσύνης,
• κρίση αυτογνωσίας,
• κρίση στοχασμού για το τι είναι σημαντικό στη ζωή,
• κρίση…
Μπορώ εδώ να σταματήσω την απαρίθμηση των μορφών κρίσεως που γέννησαν, κατά βάθος, την οικονομική κρίση και να εστιάσω στην καρδιά της κρίσης: στην κρίση παιδείας που περνάει πολλά χρόνια τώρα η χώρα μας και που είναι αυτή η οποία υπέσκαψε, αν δεν διέλυσε ήδη, τον ιστό της ελληνικής κοινωνίας.
Η κρίση παιδείας, βαθύτερης δηλαδή και ουσιαστικής καλλιέργειας της προσωπικότητας του ατόμου, που πλήττει όχι μόνο τη χώρα μας αλλά τον ευρύτερο χώρο, αποπροσανατόλισε τον σύγχρονο άνθρωπο κι υπονόμευσε τον τρόπο σκέψης και συμπεριφοράς του, τις επιδιώξεις, τις επιθυμίες, τις βιοτικές του προτεραιότητες, ολόκληρη τη ζωή τη δική του και των γύρω του.
Η επιθυμία απόκτησης όλο και περισσότερων υλικών αγαθών εξελίχθηκε – ελλείψει ουσιαστικής παιδείας κι ικανότητας ιεράρχησης αναγκών και επιδιώξεων – σε μανία καταναλωτισμού, με το πολυτελές αμάξι ή σπίτι, τα σινιέ ρούχα, το σκάφος, τις τραπεζικές καταθέσεις, τα κέρδη από το χρηματιστήριο ή τον τζόγο να ανάγονται σε αυτοσκοπούς, η φοροδιαφυγή σε εξυπνάδα και το χρήμα σε μέτρο αξιολόγησης της επιτυχίας του ατόμου.
Χάθηκε το μέτρο.
Έλειψε το όραμα.
Αλλοιώθηκε το νόημα της ζωής.
Το κυνήγι του χρήματος έγινε αυτοσκοπός.
Σε τέτοιες καταστάσεις μειώνονται οι αναστολές, εκλείπουν τα σημεία αναφοράς, χαλαρώνουν οι αντιστάσεις, αρχίζει η φθορά, επιδίδει η δια-φθορά.
Παύουν δηλαδή να λειτουργούν οι οδοδείκτες κι οι δικλίδες ασφαλείας μιας πραγματικής παιδείας: οι σωστές αξιολογήσεις στη ζωή, το ήθος, η αίσθηση ευθύνης και, κυρίως, η αίσθηση ορίων.
Μιλάμε, βέβαια, για μια πραγματική παιδεία η οποία έχει μεν ως βάση τη σχολική εκπαίδευση αλλά συν-διαμορφώνεται από πολλούς παράγοντες: τα ενδιαφέροντα καθενός, τις ποικίλες επιλογές του (κοινωνικές, πολιτικές, ηθικές, θρησκευτικές), τις ευαισθησίες του, τη διάθεση αυτο-μόρφωσης και την όλη σχέση του με τον πολιτισμό (με το βιβλίο, το θέατρο, τη μουσική, τον κινηματογράφο, τα εικαστικά, την επιστήμη, την ευρύτερη διανόηση).
Μιλάμε για μια παιδεία που – με ευθύνη της Πολιτείας – προσφέρονται: ποιοτική δημόσια εκπαίδευση σε όλες τις βαθμίδες (σχολική εκπαίδευση- πανεπιστήμια), ευκαιρίες για ευρύτερη ποιοτική δια βίου εκπαίδευση, ποιοτικά κρατικά μέσα ενημέρωσης και ψυχαγωγίας (ραδιόφωνο, τηλεόραση), συνεχής κι αποδεδειγμένη έμφαση σε όλες τις μορφές της τέχνης.
Είναι φανερό ότι μιλώντας για παιδεία δεν εννοώ τις απλές γνώσεις ή τους όγκους των ασύνδετων πληροφοριών που παρέχει ήδη η σχολική εκπαίδευση.
Δεν αναφέρομαι στο ‘γραμματιζούμενο’ αλλά στο ‘μορφωμένο’ -διάκριση που κάνει εύστοχα η λαϊκή σοφία.
Μιλάω για ένα σχολείο και μια γενικότερη παιδεία που μορφώνει πολίτες υπεύθυνους, σκεπτόμενους, καλλιεργημένους, κοινωνικά ευαίσθητους, πολίτες με ιδανικά, αρχές κι αξίες, πολίτες που αγαπούν την πατρίδα τους και νοιάζονται γι΄ αυτήν, πολίτες με αναφορά σε ρίζες και παραδόσεις, πολίτες με ταυτότητα, που ξέρουν από πού έρχονται και πού πάνε, πολίτες που σέβονται τους θεσμούς και τιμούν τους συμπολίτες τους.
Μόνο έτσι πιστεύω ότι μπορείς να αντιμετωπίσεις ριζικά ό,τι έχει φθείρει ψυχικά και διανοητικά σήμερα τον πολίτη και τον έχει εκτρέψει σε κάθε μορφής παρανομία και διαφθορά.
Λέγοντας αυτά, έχω συνείδηση ότι αναφέρομαι σε μια αντιμετώπιση των δεινών που μάς κατατρύχουν, η οποία απαιτεί χρόνο, δυνάμεις και, το κυριότερο, αλλαγή νοοτροπίας, αλλαγή εθνικής και κοινωνικής πλεύσεως.
Αλλά θα ήταν αφελές να πιστεύει κανείς ότι το πρόβλημα της φθοράς που έχουμε υποστεί ως κοινωνία και του οποίου τώρα συνειδητοποιούμε μία μόνο πλευρά που είναι η οικονομική κατάρρευση, επιφαινόμενο και απόρροια ενός πολύ πιο σύνθετου και ουσιαστικού προβλήματος, ότι αυτό θα λυθεί ως διά μαγείας με κάποια καθαρώς οικονομικά μέτρα!
Τα αίτια που το προκαλούν -κι ανέφερα ένα από αυτά, το κατ΄ εμέ καθοριστικό – κι αν ακόμη τώρα λυθεί το πρόβλημα της οικονομικής κρίσης, θα επαναφέρουν το πρόβλημα πολύ σύντομα, αν δεν υπάρξει ριζική στροφή.
Και μια ακόμη διασάφηση.
Η φθορά, η διαφθορά κι ο αποπροσανατολισμός της ελληνικής κοινωνίας δεν περιλαμβάνει όλους τους Έλληνες.
Είναι ευτυχώς πολλοί, και σε ορισμένα στρώματα της κοινωνίας οι περισσότεροι που δεν έχουν διαβρωθεί.
Αυτοί είναι κι η δύναμη στην οποία μπορεί να στηριχθεί η χώρα.
Και μια συχνή επωδός: τι κάνουν οι πνευματικοί άνθρωποι της χώρας; Μιλούν;
Παίρνουν θέση;
Βοηθούν;
Απάντηση: το ζήτημα δεν είναι αν μιλούν, διότι είναι πολλοί αυτοί που μιλούν δημόσια, που συζητούν, που προτείνουν.
Το ζήτημα είναι αν τους ακούει κανείς…
Και μάλιστα, αν τους ακούν αυτοί, που πρέπει πρώτα απ΄ όλα, να μάθουν να ρωτούν.
Ακολουθήστε το tameteora.gr στο Google News!
