Το Ντελιδήμι (ή Ντελιδήμ) είναι η δεύτερη ψηλότερη κορυφή των Αγράφων, με υψόμετρο 2.163 μέτρα. Αποτελεί έναν από τους πιο εμβληματικούς, άγριους και απότομους ορεινούς όγκους της περιοχής, προσφέροντας γνήσια αλπική αίσθηση. Οι κορυφογραμμές του βουνού αποτελούν το φυσικό γεωγραφικό όριο ανάμεσα στους νομούς Καρδίτσας και Ευρυτανίας. Αφορισμένη (2.065 μ.), Ντελιδήμι, Σουφλί (2.090 μ.), Διχάλα (2.087 μ.), Σαλαγιάννη ή Ασημόραχη (2.130 μ.)
Η ανάβαση στο Ντελιδήμι θεωρείται απαιτητική και δύσκολη καθώς παρουσιάζει μεγάλες υψομετρικές διαφορές (συνήθως πάνω από 1.200 έως 1.500 μέτρα ανάβασης) και απότομα, εκτεθειμένα περάσματα. Οι ορειβάτες προσεγγίζουν την κορυφή κυρίως από τα βόρεια, με αφετηρία τα χωριά Λεοντίτο, Φουντωτό ή τους οικισμούς του Πετρίλου. Από τα νότια, η πρόσβαση γίνεται από το χωριό Τροβάτο ή τη θέση «Τρία Σύνορα».
Λόγω της θέσης της στην καρδιά των Αγράφων, η κορυφή προσφέρει πανοραμική θέα προς όλες τις μεγάλες κορυφές της Πίνδου (Καράβα, Βουτσικάκι, Μπορλέρο, Βελούχι, Τζουμέρκα κ.ά.).
Σύμφωνα με την τοπική παράδοση, η κορυφή συνδέεται με το πέρασμα του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού από την περιοχή. Λέγεται ότι ονομάστηκε έτσι από τη φράση «ντελή-δήμος» (τρελός δήμος/λαός), λόγω της αδιαφορίας ή της απειθαρχίας που επέδειξαν οι ντόπιοι βοσκοί όταν εκείνος προσπάθησε να τους μιλήσει.
Λέγεται ακόμη ότι ο Άγιος καταράστηκε την γειτονική κορυφή και από τότε της έμεινε το όνομα Αφορεσμένη και τιμώρησε τους κατοίκους μεταμορφώνοντας σε όρνια τα πρόβατά τους.
Εδώ και χρόνια η περιοχή ερήμωσε, έμειναν μόνο οι μύθοι και οι παραδόσεις. Βοσκοί, κοπάδια και όρνια χάθηκαν, έμειναν τα βράχια και οι γκρεμοί. Μεγαλειώδες θέαμα στον ρημαγμένο τόπο.
Πρώτη Κυριακή του Σεπτέμβρη, η ζέστη καλά κρατεί και εμείς ανηφορίζουμε τη ράχη μετά το τελευταίο μαντρί. Μεγάλη η κλίση από την αρχή της πορείας, μέχρι να βγούμε στο διάσελο, εκεί που ο ήλιος ντύνει με χρώμα το χορτάρι. Το μονοπάτι κυκλώνει την κορυφή, κατηφορίζει στις πέτρες και πάλι ανηφορίζει για να προσεγγίσει την κορυφή από τη δυτική πλευρά της, την πλέον προσβάσιμη.
Τρεις ώρες κράτησε η ανάβαση μέχρι το κολωνάκι, ανάμεσα στα ψηλά ξερά χορτάρια. Μεσημέρι πλέον, η ζέστη κουράζει το σώμα και το μυαλό, μήνες έχει να βρέξει, να ανασάνει ο τόπος. Ευτυχώς η πηγή στη βάση της κορυφής έχει ακόμη νερό. Παγωμένο νερό, που τόσο ανάγκη έχουμε στην επιστροφή μας.
Στους επίσημους ορειβατικούς χάρτες η κορυφή αναφέρεται ως Ντεληδίμι και αυτή ακολουθούμε στη σύνταξη του προγράμματός μας, αλλά οφείλουμε να αναφέρουμε την παρατήρηση του κ. Λάμπρου Νικ. Μακρυγιάννη, με καταγωγή από του Φουντωτό, που μας επισημαίνει τα εξής:
Η σωστή γραφή και προφορά της κορυφής είναι “Ντεληδήμ”. Η λέξη είναι σύνθετη, από την τουρκική λέξη “Ντελής” = τρελός (βλ. και Λεξικό Σταματάκου) και την ελληνική λέξη – όνομα “Δημος”, συμπλεκτικά Ντελής + Δήμος = Ντεληδήμος (Τρελοδήμος) και κατά παραφθορά (συνήθη στην ελληνική γλώσσα) “Ντεληδήμ”.
Είναι γνωστή η αναφορά “Στου Ντεληδήμ το μαντρί ούτε γάλα ούτε τυρί”. Έχω προσωπική γνώση ότι όλοι οι κάτοικοι της περιοχής πάντοτε πρόφεραν ορθά την ονομασία “η Ντεληδήμ” (με θηλυκό άρθρο) όπως “ανέβηκα στη Ντεληδήμ”, “τα πρόβατα θα κοιμηθούν στο γρέκι στη Ντεληδήμ”, “χιόνισε στη Ντεληδήμ” κλπ.
Η λάθος γραφή και προφορά ως Ντελιδίμι άρχισε όταν στο όμορο χωριό Λεοντίτο ένας ξενοδόχος ονόμασε την επιχείρησή του “Το Ντελιδίμι” (ουδέτερο) παραβιάζοντας κατάφωρα την ντοπιολαλιά, την ετυμολογία, την γραμματική και το συντακτικό αφού”Ντελιδίμι” με τρία γιώτα δεν σημαίνει, απολύτως, τίποτε.
Οι τοπικές ονομασίες, όμως, αποτελούν στοιχείο της πολιτιστικής ταυτότητας κάθε περιοχής και οι αυθαίρετες αλλοιώσεις αυτών από μη γνωρίζοντες δεν θα πρέπει να γίνονται αποδεκτές.
ΤΑ ΝΕΑ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ
Περισσότερες πληροφορίες για τις δραστηριότητες του συλλόγου στα γραφεία μας – Μπότσαρη 2, 2ος όροφος (δίπλα στον ΟΤΕ) κάθε Παρασκευή 9-10 μ.μ. στην ιστοσελίδα μας trikalasport.gr, καθώς και στη σελίδα μας στο Facebook.
Ακολουθήστε το tameteora.gr στο Google News!
