Η ψηφιακή μετάβαση της χώρας δεν αποτελεί πλέον ένα μακρινό σχέδιο εκσυγχρονισμού, αλλά μια καθημερινή πραγματικότητα που επηρεάζει τη σχέση του πολίτη με το κράτος, την οικονομία, την εργασία και την ίδια τη λειτουργία της κοινωνίας.
Από τις υπηρεσίες του gov.gr και το Gov Wallet μέχρι τις «έξυπνες πόλεις», την τεχνητή νοημοσύνη και την προστασία των ανηλίκων στο διαδίκτυο, η δημόσια συζήτηση γύρω από τις τεχνολογικές εξελίξεις γίνεται ολοένα και πιο ουσιαστική, αλλά και πιο απαιτητική.
Στη συνέντευξη που ακολουθεί, ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, Δημήτρης Παπαστεργίου, μας μιλά για τα έργα και τις πρωτοβουλίες που υλοποιούνται, ενώ απαντά και στα κρίσιμα ερωτήματα που γεννά η νέα ψηφιακή εποχή και αφορούν στην προστασία των προσωπικών δεδομένων σε ένα ολοένα πιο ψηφιοποιημένο κράτος και στη λειτουργία της τεχνητής νοημοσύνης συμπληρωματικά προς τον άνθρωπο.
Επίσης, με αφορμή και την παρουσία του ως κεντρικός ομιλητής την προσεχή Κυριακή στη Διάβα στην εκδήλωση της ενορίας για τα social media ξεκαθαρίζει το πού βρίσκεται η ισορροπία ανάμεσα στην προστασία των ανηλίκων και στην ελευθερία έκφρασης στα social media.
Παράλληλα, η συζήτηση επεκτείνεται στις προκλήσεις της περιφέρειας και της τοπικής αυτοδιοίκησης, μέσα από έργα ψηφιακού μετασχηματισμού, στην επέκταση του δωρεάν ασύρματου διαδικτύου και την ανάγκη για σύγχρονες τηλεπικοινωνιακές υποδομές.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στον ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν τα ψηφιακά εργαλεία και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στην ανάπτυξη μικρότερων πόλεων και τουριστικών περιοχών, ενισχύοντας την εξωστρεφή εικόνα και την τοπική οικονομία.
Συνέντευξη στον ΓΙΩΡΓΟ ΜΠΑΚΟΛΑ
Κύριε Υπουργέ, αν γυρίζατε πίσω στην αρχή της θητείας σας στο υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, ποια απόφαση θα αλλάζατε ή θα παίρνατε νωρίτερα, και ποιο ψηφιακό έργο θεωρείτε προσωπικό σας στοίχημα μέχρι το τέλος της κυβερνητικής θητείας;
Αν ανατρέξετε στη συζήτηση για τις προγραμματικές δηλώσεις της κυβέρνησης το 2023, θα δείτε ότι είχα πει σχηματικά ότι στόχος μας είναι να περάσει «όλο το κράτος στο κινητό». Και αυτό αποτελεί προσωπικό στοίχημα. Δηλαδή, ο πολίτης να μπορεί να εξυπηρετηθεί χωρίς ταλαιπωρία, γρήγορα, απλά κι αποτελεσματικά. Ένα τέτοιο κράτος αποτελεί και το όραμα του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, και για αυτό το κράτος δουλεύουμε καθημερινά. Ήδη διαθέτουμε περισσότερες από 2.250 ψηφιακές υπηρεσίες στο gov.gr. Με μεγάλη χαρά βλέπω κάθε μήνα τον αριθμό των συναλλαγών και διαπιστώνω πόσο το ψηφιακό κράτος εξυπηρετεί τους πολίτες. Χαρακτηριστικά μόνο θα σας πω ότι τον Απρίλιο 2026 εκδόθηκαν 1,2 εκατ. υπεύθυνες δηλώσεις και περίπου 760.000 εξουσιοδοτήσεις, χωρίς καμία αναμονή ή ταλαιπωρία. Εκδόθηκαν περίπου 8,8 εκατ. ιατρικές συνταγές άυλα και 4,8 εκατ. παραπεμπτικά. Αυτό σημαίνει λιγότερες μετακινήσεις, λιγότερη αναμονή, λιγότερη πίεση στα ιατρεία, καλύτερη εξυπηρέτηση για τον ασθενή. Το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης πάντοτε ανταποκρίνεται σε νέες προκλήσεις ή ανάγκες του κράτους και αποδεικνύει διαρκώς την ετοιμότητά του. Πιστεύω ακράδαντα ότι το σύγχρονο κράτος δεν χτίζεται με μεγάλα λόγια. Χτίζεται κάθε φορά που ένας πολίτης δεν χρειάζεται να στηθεί σε μια ουρά. Κάθε φορά που μια μητέρα παίρνει μια άυλη συνταγή στο κινητό της. Κάθε φορά που ένας πολίτης εκδίδει μια υπεύθυνη δήλωση από το σπίτι του. Κάθε φορά που ένας επαγγελματίας γλιτώνει ώρες από μια διαδικασία που παλαιότερα απαιτούσε χαρτιά, υπογραφές και μετακινήσεις. Συνεπώς, δεν θα άλλαζα κάτι, θα ήθελα απλά όλα τα παραπάνω να τρέξουν όσο πιο γρήγορα! Το ζητά και το περιμένει η κοινωνία.
Το υπουργείο προωθεί όλο και περισσότερες ψηφιακές υπηρεσίες μέσω του gov.gr και του Gov Wallet. Πώς απαντάτε σε όσους ανησυχούν για υπερσυγκέντρωση προσωπικών δεδομένων στο κράτος;
Εδώ πρέπει να ξεκαθαρίσουμε κάτι που έχει ίσως παρερμηνευτεί. Το κράτος πάντα διέθετε και διαθέτει δεδομένα των πολιτών. Είναι δυνατόν να μην ξέρει πού μένει κάποιος πολίτης ή να μην μπορεί να επικοινωνήσει μαζί του; Το Gov.gr Wallet δεν είναι εργαλείο παρακολούθησης. Είναι εργαλείο εξυπηρέτησης και διευκόλυνσης των αναγκών του πολίτη που λειτουργεί σύμφωνα με αυστηρές ευρωπαϊκές προδιαγραφές και ακολουθώντας πλήρως την ευρωπαϊκή νομοθεσία. Είναι τεράστια διευκόλυνση για τον πολίτη να μπορεί να δει σε ένα σημείο πότε το αυτοκίνητό του περνάει ΚΤΕΟ ή αν έχει ασφαλιστική ικανότητα. Το myHealth App συγκεντρώνει σε ένα σημείο όλο τον ιατρικό μας φάκελο ψηφιακά, ώστε να μην είναι κάποιος αναγκασμένος να κυκλοφορεί με ακτινογραφίες που τις πηγαίνει από γιατρό σε γιατρό. Η ψηφιοποίηση του κράτους και οι ψηφιακές υπηρεσίες είναι προς όφελος των πολιτών και όχι για συγκέντρωση προσωπικών δεδομένων τους.
Υπάρχει φόβος ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να αντικαταστήσει θέσεις εργασίας ακόμη και στο Δημόσιο. Πώς σχεδιάζει η Κυβέρνηση να ισορροπήσει ανάμεσα στην αυτοματοποίηση και στην ανθρώπινη εργασία;
Μπορεί κατά καιρούς να εκφράζονται δημόσια ανάλογες ανησυχίες, όμως όπως αναφέρω συχνά, η Τεχνητή Νοημοσύνη έρχεται να μάς βοηθήσει να κάνουμε καλύτερα και πιο γρήγορα τη δουλειά μας. Η ΤΝ στο Δημόσιο βοηθά χιλιάδες υπαλλήλους να απαλλαχτούν από χρονοβόρες διαδικασίες, ώστε να επικεντρώνονται σε πιο ουσιαστική δουλειά και στην καλύτερη εξυπηρέτηση του πολίτη. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το Κτηματολόγιο. Εκεί αξιοποιούμε εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης για τον έλεγχο και την επεξεργασία χιλιάδων συμβολαίων και εγγράφων πολύ πιο γρήγορα από ό,τι στο παρελθόν. Αυτό δεν σημαίνει λιγότερους εργαζόμενους. Σημαίνει λιγότερη γραφειοκρατία και ταχύτερες υπηρεσίες για τον πολίτη. Παράλληλα, η Τεχνητή Νοημοσύνη δημιουργεί ένα ολόκληρο οικοσύστημα, γύρω από την καινοτομία. Νέες start-ups, ερευνητικά κέντρα και νέες θέσεις εργασίας. Με έργα όπως ο υπερυπολογιστής «Δαίδαλος» και το AI Factory «Pharos», η Ελλάδα αποκτά υποδομές που κρατούν τους ταλαντούχους νέους μας εδώ. Το στοίχημα λοιπόν δεν είναι πώς θα καταργήσουμε την ανθρώπινη εργασία. Αλλά πώς η τεχνολογία θα γίνει εργαλείο που θα αυξήσει την παραγωγικότητα, θα βελτιώσει τις υπηρεσίες και θα δημιουργήσει περισσότερες ψηφιακές δυνατότητες, από τα σχολεία μέχρι τη δημόσια διοίκηση.
Πρόσφατα κάνατε την αρχή στο μείζον θέμα της χρήσης ψηφιακών εργαλείων για την προστασία ανηλίκων. Γιατί άργησε τόσο πολύ να έρθει αυτή η εξέλιξη και πώς μπορεί να υπάρξει αποτελεσματικός έλεγχος, χωρίς να δημιουργηθεί ένα υπερβολικά επιτηρούμενο ψηφιακό περιβάλλον;
Όχι απλά δεν άργησε, αλλά η Ελλάδα βγήκε πρώτη στην Ευρώπη και έθιξε ανοιχτά τον κίνδυνο από τον εθισμό των ανηλίκων στις πλατφόρμες των social media. Ταυτόχρονα, παρουσίασε πρώτη στην Ε.Ε. μία εθνική στρατηγική για την προστασία των ανηλίκων στο διαδίκτυο. Δεν μείναμε πίσω. Μαζί με τη Γαλλία, πρώτοι στην Ε.Ε. αποφασίσαμε τον περιορισμό της πρόσβασης των ανηλίκων σε πλατφόρμες που παρέχουν αφειδώς εθιστικό περιεχόμενο χωρίς έλεγχο. Δεν θα δημιουργηθεί ένα «υπερβολικά επιτηρούμενο ψηφιακό περιβάλλον», όπως λέτε, κ. Μπακόλα. Μέρος της στρατηγικής μας είναι το Kids Wallet, στο οποίο έχουμε ενσωματώσει την κοινή ευρωπαϊκή λύση για την επιβεβαίωση ηλικίας. Θα ήθελα να τονίσω ότι υπάρχει απόλυτη ασφάλεια. Το Kids Wallet δεν «μαθαίνει» ποτέ ούτε την ημερομηνία γέννησης, ούτε οποιοδήποτε άλλο προσωπικό δεδομένο. Λαμβάνει μία και μόνο απολύτως αναγκαία πληροφορία: αν ο χρήστης είναι πάνω ή κάτω από 15 ετών. Το Kids Wallet αφαιρεί από τις πλατφόρμες το επιχείρημα ότι δεν μπορούν να εξακριβώσουν την ηλικία ενός χρήστη. Δεν θέλουμε ένα κράτος ή μια πλατφόρμα που να παρακολουθεί τα πάντα. Η τεχνολογία πρέπει να λειτουργεί ως εργαλείο προστασίας και όχι ελέγχου της ζωής των πολιτών. Σε αυτή τη συζήτηση η Ελλάδα πλέον έχει φωνή, προτάσεις και ευρωπαϊκό εκτόπισμα.
Εντάξατε στο ΕΣΠΑ το έργο ψηφιακού μετασχηματισμού του Δήμου Μετεώρων, με εφαρμογές, όπως έξυπνη στάθμευση, ηλεκτρονικές πληρωμές, ψηφιακές διαβουλεύσεις και ενιαία πλατφόρμα διαχείρισης δεδομένων. Μπορούν τέτοιου τύπου έργα να αποτελέσουν πρότυπο για τους τουριστικούς δήμους της χώρας και πώς θα διασφαλιστεί ότι οι «έξυπνες πόλεις» δεν θα μείνουν απλώς σε αποσπασματικές εφαρμογές, αλλά θα αλλάξουν ουσιαστικά την εμπειρία κατοίκων και επισκεπτών;
Βεβαίως και έργα, όπως αυτό του Δήμου Μετεώρων, προϋπολογισμού 551.000 ευρώ, μπορούν να αποτελέσουν πρότυπο για τουριστικούς δήμους σε όλη τη χώρα. Η πολιτεία είναι εδώ για να προσφέρει τα εργαλεία, τις χρηματοδοτήσεις και τις δυνατότητες. Από εκεί και πέρα, κάθε δήμος πρέπει να δει ποιες είναι οι πραγματικές ανάγκες των κατοίκων και των επισκεπτών του και να προσαρμοστεί αναλόγως. Η εμπειρία μου ως Δήμαρχος στα Τρίκαλα επί εννέα συναπτά χρόνια, μού έδειξε ότι η τεχνολογία έχει αξία, μόνο όταν λύνει πραγματικά προβλήματα της καθημερινότητας. Στον Δήμο Τρικκαίων ξεκινήσαμε με πρακτικές εφαρμογές. Από την έξυπνη στάθμευση, για να μειωθεί η ταλαιπωρία στο κέντρο, την ψηφιακή πλατφόρμα αιτημάτων πολιτών, προχωρήσαμε στην τηλε-εξυπηρέτηση, στους αισθητήρες για τη διαχείριση του φωτισμού και φτιάξαμε πιλοτικές εφαρμογές έξυπνης κινητικότητας για όλους τους πολίτες. Όλα αυτά βέβαια δεν έγιναν από τη μία στιγμή στην άλλη και χωρίς δυσκολίες. Όμως, ο κόσμος αγκάλιασε τις αλλαγές, όταν είδε το πραγματικό όφελος στην καθημερινότητά του. Αντίστοιχα, στα Μετέωρα, η έξυπνη στάθμευση, οι ηλεκτρονικές πληρωμές, οι ψηφιακές διαβουλεύσεις και η ενιαία πλατφόρμα δεδομένων μπορούν να βελτιώσουν σημαντικά την εμπειρία επισκεπτών και κατοίκων. Το κρίσιμο είναι οι εφαρμογές να συνδέονται μεταξύ τους και να υπηρετούν ένα συνολικό σχέδιο για μια πιο λειτουργική, οργανωμένη και φιλική πόλη. Επίσης σημαντικό είναι να τρέξουν γρήγορα από την πλευρά του Δήμου, κάτι που είμαι βέβαιος πως θα κάνει ο φίλος μου ο Λευτέρης. Και μην ξεχνάτε ότι εντάξαμε ακόμη ένα, ίσως ακόμη πιο σημαντικό έργο, στην -τουριστική- Καλαμπάκα. Έρχεται το νέο Ψηφιακό Μουσείο Μετεώρων, ένα καινοτόμο πολιτιστικό έργο, που θα αναδείξει τη θρησκευτική και πολιτιστική κληρονομιά των Μετεώρων μέσα από τη δύναμη της τεχνολογίας, με προϋπολογισμό που ξεπερνά το 1 εκατ. ευρώ με τη συνεργασία της Ιεράς Μητρόπολης, του Μητροπολίτη Θεόκλητου και των Ιερών Μονών.
Με ιδιαίτερο ενδιαφέρον αναμένουμε την ερχόμενη Κυριακή στη Διάβα την ομιλία σας στην ενημερωτική εκδήλωση για τα social media, τα οποία σήμερα επηρεάζουν όχι μόνο την ενημέρωση και την καθημερινότητα των πολιτών, αλλά ακόμη και τη λειτουργία της δημοκρατίας και των τοπικών κοινωνιών. Πιστεύετε ότι η Πολιτεία πρέπει να παρέμβει πιο ενεργά σε ζητήματα όπως η παραπληροφόρηση, η προστασία των ανηλίκων και ο αλγόριθμος των πλατφορμών ή υπάρχει κίνδυνος να περάσουμε σε μορφές ψηφιακού ελέγχου και περιορισμού της ελευθερίας έκφρασης;
Κι εγώ περιμένω με μεγάλη χαρά την εκδήλωση, που διοργανώνει η τοπική ενορία και ο αγαπημένος π. Ηρακλής! Προσωπικά, είμαι υπέρμαχος της επωνυμίας στο διαδίκτυο. Είναι άλλο πράγμα να εκφράζει κάποιος ελεύθερα την άποψή του και άλλο να κρύβεται πίσω από ανώνυμους λογαριασμούς για να διακινεί ψεύδη, τοξικότητα ή fake news. Οι πλατφόρμες αφήνουν συχνά τέτοιο περιεχόμενο, διότι έχουν οικονομικό όφελος. Οπότε, δύσκολα θα το καταργήσουν από μόνες τους. Εκτός κι αν βγούμε μπροστά, κυβερνήσεις και Οργανισμοί. Εμείς από ελληνικής πλευράς, κινούμε τις απαραίτητες διαδικασίες, προκειμένου να διαμορφώσουμε μια κοινή ευρωπαϊκή κουλτούρα και πρωτοβουλία. Η όποια προσπάθεια δεν μπορεί να γίνει μόνο σε εθνικό επίπεδο. Πιέζουμε για ένα κοινό πλαίσιο ευθύνης, διαφάνειας και προστασίας των πολιτών. Άλλωστε, τίθεται ζήτημα Δημοκρατίας. Παραπληροφόρηση και fake news επηρεάζουν εκλογές, αλλοιώνουν τη βούληση των πολιτών, καταστρέφουν χώρες.
Παρά την πρόοδο στα ψηφιακά, οι υψηλές ταχύτητες στις τηλεπικοινωνίες δεν έχουν φτάσει ακόμη στα περισσότερα αστικά κέντρα της χώρας! Βέβαια μιλώ για ενσύρματο φτηνό ίντερνετ και όχι για ασύρματο που, λόγω κόστους, η πλειονότητα των νοικοκυριών δεν μπορεί να έχει.
Ας δούμε όμως από πού ξεκινήσαμε το 2019 στις υψηλές ταχύτητες, στην ευρυζωνικότητα δηλαδή. Τη χρονιά εκείνη στην Ελλάδα υπήρχε ευρυζωνικότητα στο μόλις 0,2% της χώρας, και σήμερα έχουμε φτάσει στο 60%. Δεν εφησυχάζουμε, φυσικά και δίνουμε κίνητρα στις εταιρείες, για να φτάσουν την οπτική ίνα και στο πιο μικρό χωριό. Για αυτό βγάλαμε το πρόγραμμα Ultra Fast Broadband, έργο που υλοποιείται και στο Νομό Τρικάλων, καλύπτοντας περισσότερους από 190 πόλεις, χωριά και οικισμούς, πολλοί από αυτούς δυσπρόσιτοι. Σε αυτούς είναι η Καλαμπάκα, η Φαρκαδόνα, το Αγιόφυλλο, η Οξύνεια, η Αύρα, η Θεόπετρα, η Βασιλική, η Περιστέρα, η Σαρακήνα, η Καστανιά, ο Αμάραντος, η Χρυσομηλιά, η Γλυκομηλιά, και άλλα χωριά του Δήμου. Συνεχίζουμε, πηγαίνοντας ακόμη πιο κοντά στην περιφέρεια, διότι θέλουμε το «κλικ» να είναι εξίσου αποτελεσματικό, είτε είσαι στη Διάβα, είτε στα Τρίκαλα, είτε στην Αθήνα.
Με το πρόγραμμα WiFi4GR του Υπουργείου σας έχουν αποκτήσει πρόσβαση σε δωρεάν ασύρματο δίκτυο πολλοί κάτοικοι της πόλης μας. Υπάρχει η δυνατότητα να επεκταθεί σε περισσότερα χωριά;
Το πρόγραμμα αυτό υλοποιείται και μας ικανοποιεί πολύ το γεγονός ότι οι συμπολίτες μας κάνουν χρήση της δωρεάν υπηρεσίας. Συνολικά σε όλη την Ελλάδα τοποθετούνται 5.551 access points σε 2.478 σημεία. Στους Δήμους του Νομού μας έχουμε: στον Δήμο Μετεώρων 27 access points σε 12 σημεία, στο Δήμο Φαρκαδόνας 13 access points σε 6 σημεία, στο Δήμο Πύλης 18 access points σε 8 σημεία και στο Δήμο Τρικκαίων 27 access points σε 12 σημεία. Όλα τα σημεία μας έχουν υποδειχθεί από τους οικείους Δήμους. Νομίζω ότι είμαστε σε καλό σημείο, αλλά να ξέρετε ότι πάντοτε θα γίνονται βελτιώσεις σε κάθε πεδίο.
Τα social media έχουν γίνει πλέον βασικό εργαλείο προβολής για δήμους, επιχειρήσεις και τουριστικούς προορισμούς. Πώς μπορεί η ελληνική περιφέρεια και ιδιαίτερα οι μικρότερες πόλεις να αξιοποιήσουν πιο αποτελεσματικά τις ψηφιακές πλατφόρμες, ώστε να ενισχύσουν την εξωστρέφεια και την τοπική οικονομία;
Η ελληνική περιφέρεια έχει τεράστιες δυνατότητες και τα social media μπορούν να γίνουν ένα πολύ ισχυρό εργαλείο εξωστρέφειας για την ενίσχυση του τουρισμού και της τοπικής οικονομίας. Σήμερα ένα μικρό χωριό, ένας ξενώνας, μια τοπική επιχείρηση ή ένας δήμος μπορεί να προβληθεί σε όλο τον κόσμο και μάλιστα, με πολύ χαμηλό κόστος. Αυτό παλαιότερα ήταν αδιανόητο. Χρειάζεται όμως στρατηγική, συνέπεια και αυθεντικότητα, καθώς οι χρήστες πλέον αναζητούν πραγματικές εμπειρίες και αληθινές εικόνες. Σήμερα βλέπουμε βίντεο από χωριά, τοπικά έθιμα, παραδοσιακά επαγγέλματα, τοπικές γεύσεις ή ανθρώπους της καθημερινότητας να γίνονται viral παγκοσμίως. Και ο Δήμος Μετεώρων παίζει… «καλή μπαλίτσα» και στο επίπεδο αυτό! Αν αξιοποιήσουμε σωστά λοιπόν τα ψηφιακά εργαλεία, μπορούμε να κρατήσουμε περισσότερο κόσμο στον τόπο του, να στηρίξουμε την τοπική οικονομία, να δώσουμε ευκαιρίες και προοπτικές στους νέους ανθρώπους και να ενισχύσουμε τον τοπικό τουρισμό. Αυτή είναι και η Ελλάδα του 2030 που θέλουμε: μια Ελλάδα σύγχρονη, με ισχυρή περιφέρεια και ζωντανές τοπικές κοινωνίες.
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ
Ακολουθήστε το tameteora.gr στο Google News!
